Het ongeval roept veel vragen op in de internationale redersgemeenschap. Secretaris-generaal Kitack Lim van de IMO heeft zijn medeleven uitgesproken. ‘We leven altijd in de hoop dat een wonder kan geschieden’, zegt hij.

Het is onduidelijk wat er precies is gebeurd, maar volgens twee Filipijnse opvarenden die uit een reddingsvlot zijn gered, brak het 366 meter lange schip op zee in tweeën. Dat verklaart volgens specialisten het hoge aantal slachtoffers, omdat het schip in zo’n geval snel kan zinken.

De ‘Stellar Daisy’ was onderweg van Brazilië naar China en bevond zich ongeveer 2.500 kilometer van land toen het noodlot toesloeg. Volgens berichtgeving van Yonhap kreeg de eigenaar van het schip, de Zuid-Koreaanse rederij Polaris Shipping, op vrijdag 31 maart een tekstbericht van een opvarende die meldde dat het schip water innam. Daarop werd een reddingsmissie georganiseerd met behulp van de Braziliaanse en Uruguayaanse marine en reddingsdiensten.

De zoektocht duurt nog steeds voort, de Braziliaanse luchtmacht zoekt onder andere met vliegtuigen het gebied af, maar tot dusver zijn er alleen brokstukken zoals reddingsboten en andere scheepsonderdelen aangetroffen.

Polaris Shipping krijgt ondertussen felle kritiek te verduren. De rederij wordt verweten te laat te hebben gehandeld; er zou pas 12 uur na de melding actie zijn ondernomen. Ook weigert het bedrijf om de media te woord te staan. De enige uitlating over het ongeval is vooralsnog een bericht op de website waarin de rederij zijn medeleven betuigt en meldt dat er grootschalige reddingsacties op touw zijn gezet.

Ook Vale, de eigenaar van de 260.000 ijzererts aan boord, weerhoudt zich van commentaar. Wel heeft het bedrijf aan Reuters laten weten dat de lading verzekerd is.

Er wordt ondertussen druk gespeculeerd over wat er die vrijdagnacht is gebeurd. Sommigen wijzen erop dat het schip oorspronkelijk was gebouwd als een enkelwandige olietanker die in 2009 is omgebouwd tot bulkcarrier, en dat het schip niet was gebouwd voor degelijke ladingen. Sommige verzekeraars achten dat niet als waarschijnlijke oorzaak, omdat een ombouw onderhevig is aan classificering en inspecties. Splash 24/7 bericht dat tijdens een inspectie in China zes weken geleden zes ‘tekortkomingen’ zijn geconstateerd, maar dat het schip wel koers mocht zetten naar Brazilië.

Een andere mogelijkheid is dat de lading ijzererts vloeibaar is geworden. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor de stabiliteit van een schip hebben en kapseizen veroorzaken. In 2009 en 2010 vond een serie van ongevallen plaats waarin het vloeibaar worden van de lading als oorzaak werd gezien. Ook toen ging dat gepaard met het verlies van levens.

‘In 2009 zonken twee bulkcarriers, de ‘Asian Forest’ en de ‘Black Rose’, terwijl zij ijzererts vervoerden tijdens het moesonseizoen. De Indian Directorate General of Shipping (DGS), die de ongevallen onderzocht, concludeerde dat het vloeibaar worden van de lading door de hoge luchtvochtigheid oorzaak voor de ongevallen was’, schrijft maritiem verzekeraar Standard Club in dit rapport.

In datzelfde rapport wordt deze chemische reactie ook als oorzaak genoemd voor drie ongevallen in 2010, waarbij in totaal veertig opvarenden om het leven kwamen. Deze ongevallen gebeurden overigens allemaal nabij Indonesië en de Filipijnen.

Lim verwacht dat er een grootschalig onderzoek zal worden gestart en spreekt de hoop dat de uitkomsten daarvan met de IMO gedeeld zullen worden. ‘Zo dat we er in de toekomst alles aan kunnen doen om de kans op herhaling te verkleinen’, aldus de secretaris-generaal.