De burgervader zei dat ‘we de afgelopen tien, vijftien jaar op het punt van beveiliging misschien wel wat naïef geweest zijn’. Volgens hem is die tijd nu voorbij. ‘De politie en de marine willen nu afspraken maken om de samenwerking te verbeteren en de beveiliging op te voeren’. Aboutaleb wordt nu al elke zes tot acht weken bijgepraat door Havenmeester René de Vries.

In de top van het WPC aan de Rotterdamse Wilhelminakade is behalve het HCC ook het Crisiscentrum gevestigd. Daar komen de korpschefs van de hulpdiensten bijeen in geval van een calamiteit in het havengebied. Ze kunnen dan direct informatie uitwisselen.

De grondige modernisering van het HCC is het afgelopen halfjaar uitgevoerd en vormt het sluitstuk van een vernieuwing van het Verkeers Begeleidend Systeem (VBS). Dat omvat verder onder meer de Verkeerscentrales in de Botlek en Hoek van Holland en elf radarstations. Een vloot patrouilleschepen ondersteunt het systeem. Het HCC staat aan de top van die organisatie en stuurt onder meer het toelatingsbeleid, de ligplaatsplanning en de verkeersbegeleiding aan.

Ook de verkeerscentrales en vrijwel alle apparatuur is vernieuwd. Die operatie heeft zo’n drie jaar in beslag genomen en kostte zo’n vijftig miljoen euro, waarvan ongeveer anderhalf miljoen voor het HCC. Chief operating officer Ronald Paul van het Havenbedrijf, eerder verantwoordelijk voor de aanleg van Maasvlakte 2, kon niet nalaten op te merken dat het project ‘op tijd en binnen budget’ is uitgevoerd.

In het HCC is onder meer de befaamde twee verdiepingen hoge videowall met een overzicht van het complete havengebied verdwenen. Burgemeester Aboutaleb liet overigens doorschemeren dat die meer een toeristische attractie (‘ook belangrijk’) was dan die veel praktisch nut opleverde. De videowall is vervangen door moderne platte grootformaat schermen, waarop de projectie volledig op de wensen van de scheepvaartbegeleiding afgestemd kan worden. De videowall kon dat niet.

Ondanks de opkomst van het Automated Identification System (AIS), dat voor de zeevaart verplicht is en dat voor de binnenvaart op termijn ook wordt, blijft radar tot in lengte der jaren de basis van het systeem. De Vries: ‘Radar is veel malen betrouwbaarder. Dat kunnen we zelf instellen en aansturen, terwijl we bij IAS afhankelijk zijn van de gebruikers. De transponders aan boord van de schepen zijn van wisselende kwaliteit en kunnen soms zelfs uit staan.’

Het VBS-gebied beslaat ongeveer honderd kilometer vanaf het Rendezvous-punt aan het begin van de Eurogeul, tot voorbij de Brienenoordbrug. Daarin varen jaarlijks een kleine 30.000 zeeschepen en 100.000 binnenvaartschepen rond, die gezamenlijk goed zijn voor naar schatting 800.000 scheepvaartbewegingen per jaar. Daarmee is Rotterdam met afstand de drukste haven van Europa.