Wat dit moderniseren in de praktijk inhoudt is nog niet duidelijk. Het regeerakkoord is vooral richtinggevend, klinkt het op het kabinet in vorming van de nieuwe minister van werk, Kris Peeters (CD&V).

Het statuut van de havenarbeider wordt in België geregeld door de wet Major. Die dateert uit 1972. Hij schrijft onder meer voor dat alleen erkende havenarbeiders schepen mogen laden en lossen. Hiervoor scheepsbemanningen inzetten is verboden. Vanuit Europa en door sommige werkgevers wordt die wet ter discussie gesteld, omdat die het vrij verkeer van diensten zou beperken. Onlangs heeft de Europese Commissie hiervoor de Belgische overheid in gebreke gesteld, maar de principiële discussie sleept al ruim tien jaar.

‘Toch lijkt het erop dat Europa ons stilaan volgt in onze bezwaren tegen het inzetten van scheepsbemanningen’, zegt Michel Claes, die namens vakbond ACV Transcom de sociale onderhandelingen voert. ‘Het huidige statuut voorkomt dat schepen eender wie aan boord nemen in lagelonenlanden en die dan hier laten laden en lossen, zonder enige opleiding of ervaring in dit werk. De wet Major zelf wordt niet meer in vraag gesteld, wel de organisatie van het werk. Wij houden vast aan een sterke specialisatie en verzetten ons tegen het opleggen van uiteenlopende taken aan de havenarbeiders. De ervaringen in verschillende havens hebben geleerd dat die specialisatie de productiviteit sterk ten goede komt. Het is ook veel veiliger werken – havenarbeiders hanteren zware en onregelmatige lasten – met collega’s van wie je zeker weet dat ze alle handelingen en procedures grondig beheersen.’

De haven van Antwerpen telde vorig jaar 8.459 havenarbeiders. Dat is een stijging met 1,9% ten opzichte van 2012, en een ommekeer in de dalende trend.