Rusland leek een jaartje geleden hard op weg om een meer dan goede handelspartner te worden voor de rest van de wereld. Na een vijftien jaar durende sollicitatieprocedure zag het er naar uit dat de Russen nog voor het einde van 2008 het lidmaatschap van de wereldhandelsorganisatie WTO in de wacht zouden slepen, wat de belofte met zich meebracht dat er snel een einde zou komen aan moeilijke douaneprocedures en handelsbarrières die van oudsher het zakendoen met de Russen hadden bemoeilijkt. Al was de Russische handel met de rest van de wereld zelfs met dat soort moeilijkheden tijdens de Poetin-jaren al sterk gegroeid. Een belangrijk energieleverancier was Rusland sowieso al geworden. Er waren een jaar geleden ook mensen die zeiden dat Rusland wel eens net zo’n belangrijke rol in de wereldhandel zou kunnen gaan opeisen als China.

Maar sinds augustus 2008 is er veel veranderd. In die maand vielen de Russen hun buurland Georgië binnen, nota bene het enige land dat nog in moest stemmen met de toetreding van Rusland tot de WTO. Na die oorlog kan Rusland de welwillende medewerking van de Georgiërs wel even vergeten. De Russische leiders leken tegelijkertijd zelf hun bedenkingen te hebben gekregen bij een lidmaatschap van de WTO. Premier Poetin zei tijdens een toespraak in diezelfde maand augustus dat Rusland geen voordelen zag of voelde van een eventueel lidmaatschap ‘als zulke voordelen überhaupt bestaan’. Een paar maanden later zei Poetin dat Rusland nog wel degelijk streeft naar aansluiting bij de wereldhandelsorganisatie, maar de recente daden van de Russen spreken toch andere taal. Aangespoord door de economische wereldcrisis, die eveneens in augustus 2008 de kop opstak en die Rusland voor het eerst deze eeuw net als iedereen economische tegenspoed heeft gebracht, is Rusland nieuwe protectionistische maatregelen gaan nemen. Zo joeg Rusland Japan op de kast door hogere invoerrechten te gaan rekenen voor de import van auto’s en is recent de invoer van varkensvlees vanuit veel landen stopgezet. Volgens de Russen zelf een veiligheidsmaatregel om de verspreiding van de Mexicaanse griep, voorheen varkensgriep genoemd, tegen te gaan, maar volgens onder meer de Amerikanen een ordinaire poging om de eigen voedselindustrie te bevoordelen.

Wellicht dat politieke ontspanning de gemoederen op economisch gebied kan bedaren. De Amerikaanse president Obama, die tijdens zijn verkiezingscampagne nog zijn twijfels uitsprak over een spoedig Russisch lidmaatschap van de WTO na de oorlog in Georgië, zoekt nu toenadering tot de Russen en gaat begin juli op bezoek in het Kremlin.

De Baltische Staten, medehoofdrolspeler de komende pagina’s, hebben het WTO-lidmaatschap al zo’n tien jaar op zak.