Nieuwe tijden breken aan in een sector die de afgelopen twintig jaar nauwelijks is veranderd. Alles wordt anders aan het vrachtplatform van Schiphol. De traditionele afhandelaars dreigen een groot deel van hun omzet te verliezen. Het begon met het faillissement eind vorig jaar van het kleine Aviatrading. Daarmee viel één van de oudste Nederlandse vrachtafhandelaars weg. Kort daarna kocht het Britse 3i via zijn Belgische dochter Aviapartner de laatste grote Nederlandse vrachtafhandelaar, Aero Groundservices (AG). De volgende schok liet niet lang op zich wachten. Panalpina kondigde aan van Schiphol een Europese draaischijf te maken en zelf de afhandeling ter hand te nemen. Daarbij kwam nog dat de netwerkafhandelaars WFS en Swissport aanzienlijke loodsruimte wisten te verwerven aan het vrachtplatform.

Skylink Handling, nu de enig overgebleven Nederlandse speler van formaat, had zich al eerder aan de zogeheten eerste linie gemeld en afhandelaar Menzies en expediteur J. van de Put Fresh Cargo gingen een nauwe samenwerking aan. Alleen de kleinste afhandelaar, Airport Cargo, lijkt nog geen onderdak te hebben aan de eerste linie, maar is wel in gesprek daarover. De tijd dringt voor het zusterbedrijf van Skylink. Voor 2008 moet een besluit vallen want dan mag er van de Europese Unie niet meer aan de tweede linie, het achterland, worden afgehandeld. Deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf. Wie een beetje verder kijkt, ziet de contouren van een verdere concentratie aan het vrachtplatform waar twee grote marktpartijen, de netwerkafhandelaars en de netwerkexpediteurs, misschien wel de laatste slag uitvechten in de luchtvrachtketen. De grote bemiddelaars in de luchtvracht, de netwerkexpediteurs, gaan zich serieus bemoeien met afhandeling. De gevolgen voor de afhandelaars zelf zijn nog onduidelijk. Geschat wordt dat de grote expediteurs goed zijn voor 30 tot 40 procent van het vrachtvolume op Schiphol. Duidelijk is dat de afhandelaars veel omzet zullen mislopen.

De vraag is of de opdrachtgevers van de afhandelaars, de luchtvaartmaatschappijen, te hulp zullen schieten of capituleren voor de inkoopkracht van de grote netwerkexpediteurs.De vrachtafhandelaars moeten zich aan de nieuwe marktverhoudingen aanpassen of moeten proberen om de lading van overige expediteurs naar zich toe te halen.

Alleen WFS, Menzies en Swissport hebben de schaalgrootte om het spel op mondiaal niveau te spelen. Aviapartner staat even niet in dat rijtje. Het Belgische bedrijf wordt over enkele jaren waarschijnlijk doorverkocht aan één van de drie grotere netwerkafhandelaars. De hamvraag is of deze drie netwerkafhandelaars via overnames van luchtvrachttruckers een koppeling zullen maken tussen de diverse luchthavenfilialen. In dit scenario is het niet ondenkbaar dat Europese luchtvrachttruckers zoals Jan de Rijk en Rutges uiteindelijk in handen vallen van Menzies of van één van de andere afhandelaars.

John Versleijen