Ik ben een fervent liefhebber van dat toefje groene venijn in het hoekje van de plank met sushi.


Ik ben een fervent liefhebber van dat toefje groene venijn in het hoekje van de plank met sushi. Een hapje wasabi geeft een tinteling op je tong, stijgt naar je neus en binnen een paar seconden staat je hoofd op springen. En na 10 seconden is alles weer normaal. Althans, als het echte wasabi is en niet die namaak uit een tube, waar je nog lang van ‘nageniet’. Wat de link is tussen wasabi en douane? Hamamatsu.

Op 20 december 2017 deed het Hof van Justitie een spraakmakende uitspraak. Mijn mening over die zaak: wasabi. Ik volg de zaak al maanden en stuurde kort voor Kerst een bericht naar mijn netwerk over de mogelijke impact ervan. Na de kerstvakantie explodeerden alle mailboxen en praatte iedereen over Hamamatsu. Op zich terecht, want de gevolgen kunnen behoorlijk zijn. Maar de schrik kan ook na 10 seconden weer weg zijn. De
vraag is: echte of slechte wasabi?

Het Duitse Hamamatsu kocht goederen van het moederbedrijf in Japan. Omdat sprake is van verbondenheid, werden met de Duitse fiscus afspraken gemaakt over de zakelijkheid van transacties. Jaarlijks werd beoordeeld of Hamamatsu voldoende winst had behaald en vond eventueel een correctie plaats op de verrekenprijzen tussen moeder- en dochterbedrijf. Dit fenomeen wordt vaak toegepast en kent vele namen: transfer pricing adjustments, year-end adjustments, TP correcties, etc.

Deze correctie is ook relevant voor de douane. De douanewaarde van ingevoerde goederen is in beginsel de transactiewaarde: de werkelijk betaalde of te betalen prijs. In deze zaak was sprake van een neerwaartse TP correctie, waardoor de aankoopprijs van de goederen voor Hamamatsu daalde. Daardoor meende Hamamatsu dat de werkelijk betaalde prijs lager was en claimde terugbetaling van douanerechten. De Duitse douane
weigerde.

Vreemd, want het uitgangspunt is dat de douanewaarde de werkelijk betaalde prijs vertegenwoordigt. Lagere douanewaarde is dus terugbetaling. Ik was met stomheid geslagen toen ik las dat het Hof terugbetaling ook weigerde. Ik citeer het slot van de uitspraak: ‘… niet toestaan dat als douanewaarde wordt gehanteerd
een overeengekomen transactiewaarde die bestaat uit deels een aanvankelijk in rekening gebracht en aangegeven bedrag en deels een forfaitaire correctie daarop na afloop van het afrekeningstijdvak, zonder dat het mogelijk is om te weten of aan het einde van het afrekeningstijdvak deze correctie naar boven of naar beneden zal plaatsvinden’.

Als bij echte wasabi schoot het eenieder naar het hoofd. De douanewaarde zou niet langer kunnen worden gebaseerd op een transfer pricing methode met TP correcties. Elke nieuwsbrief die nu wordt rondgestuurd, waarschuwt importeurs. Maar in mijn ogen ten onrechte. Want na 10 seconden keert de rust terug. En dan blijkt dat het Hof helemaal niet heeft geoordeeld dat TP correcties niet mogen. Als je de uitspraak terugleest, zie
je dat het Hof minimaal 10 redenen kan hebben gehad om de terugbetaling te weigeren. Dat kan te maken hebben met het gebruik van de TP als douanewaarde, maar ook met de manier waarop Hamamatsu om teruggave verzocht, het feit dat sprake was van een geconsolideerde TP adjustment of de onduidelijkheid
vooraf over de wijze van adjustment.

Kortom, het Hof heeft een onduidelijke uitspraak gedaan, en bedoelde wellicht iets heel anders dan nu wordt geroepen. Dus reden voor alertheid, maar niet voor paniek. De eerste reacties van de douane-autoriteiten laten dezelfde lijn zien: geen idee wat het Hof bedoelde, maar tot we dat weten gaan we niets wijzigen. Laten we hopen dat het Hof echte wasabi serveert en na 10 seconden alles weer normaal is.