De generaals, met de hoge, van een rode band voorziene petten. Dat beeld overheerst als ik denk aan doctor Robert Mugabe, de man die Zimbabwe bevrijdde van het apartheidsregime van Ian Smith. En het land ketende.

Een kwart eeuw terug was ik, de onbenul, optimistisch over Afrika. Dat grote continent zuidelijk van ons Europa zou zijn stammentwisten overwinnen, eindelijk afscheid nemen van zijn koloniale geschiedenis, zijn eigen kracht hervinden en de rol weer op zich nemen van bakermat van de evolutie van de homo sapiens. De resultaten sindsdien zijn bedroevend. Elke kleine vooruitgang, Nelson Mandela, de Arabische Lente, werd door een enorme terugslag gevolgd.

Ja, wij drijven handel waar we kunnen, business as usual. We sturen humanitaire hulp waar nodig, die in de geldbuidels van plaatselijke machthebbers verdwijnt. We ‘interveniëren’ in landen waar ons onwelgevallige krijgsheren hun eigen, meestal volstrekt achterlijke, kalifaten en andere machtsdomeinen trachten te vestigen. We doen dat in nauwe samenwerking met het lokale officiële bewind, dat meestal, in keurige pakken gekleed, feitelijk een hoge pet, met rode band, draagt en zijn neefjes en nichtjes aan luxueuze zwembaden laat bivakkeren.

Het is raadselachtig waarom mensen zich niet weten aaneen te sluiten om samen een goede toekomst te bereiken. Zeker, er zijn goedwillenden, die daarbij wel de leiding willen nemen. Helaas worden vaak juist de slechte leiders gesteund, omdat menigeen van de aan hen onderworpenen een kleine aalmoes verwacht om de noden van het dagelijkse leven te lenigen.

Als ik treur om doctor Robert Mugabe, is het omdat een intelligente man, die het betere had kunnen bereiken, is bezweken voor de oorfluisteringen van personen van wie hij had kunnen weten dat ze zijn goede bedoelingen zeker niet steunden, maar alleen op eigen gewin uit waren. Wat ik twintig, dertig jaar hoopte, een sterk zuidelijk Afrika dat de rest van het vasteland op sleeptouw zou nemen, is er niet van gekomen. Het continent is meer dan ooit verbrokkeld en over de erfenis van grote beloften cirkelen de aasgieren.