Wat de oud-burgemeester van Londen erft is een politieke puinhoop, maar die is beslist niet alleen op het conto van May te schrijven. De partij is tot op het bot verdeeld over de Brexit. Het idee van een onordelijk vertrek van het VK uit de Europese Unie (‘no deal’) staat een ruime meerderheid van het Lagerhuis volstrekt niet aan. Zo’n no deal heeft Johnson echter nog niet uitgesloten.

De dreigende vertrekdatum is nu 31 oktober. De vraag zal zijn hoe Johnson een geregelde uittreding gaat bereiken. Er ligt nog steeds het akkoord dat May met de Europese Commissie heeft gesloten – en drie keer door het Lagerhuis is verworpen. Dat omvat een min of meer bevredigende voorlopige regeling voor het Ierse grensprobleem, de zogenoemde backstop. De Commissie heeft overduidelijk laten weten aan dit akkoord geen komma en geen punt te willen wijzigen.

Verwarring

Het VK verkeert intussen in totale verwarring. Schotland is in meerderheid fel tegen de Brexit als zodanig. Noord-Ierland vreest een nieuwe harde grenslijn, een zogenoemde buitengrens op grond van het Schengen-verdrag, met de Ierse Republiek. Zelfs van Wales, waarvan werd aangenomen dat het best uit de EU zou willen treden, komen er nu geluiden dat een deel van de bevolking zich ook eventueel van Engeland zou willen afscheiden.

Johnson heeft een aantal opties gaandeweg steeds meer opengehouden. Eén daarvan is: nieuwe verkiezingen. De nieuwe Britse premier zou daarbij best de strijd willen aangaan met de oppositionele Labour Party, maar hij schuwt de confrontatie met de Brexit-partij van Nigel Farage. Een andere optie blijft eindelijk serieus met andere partijen in het Lagerhuis te gaan onderhandelen.

Kabinet wijzigen

Dit zal allemaal in de komende dagen moeten blijken. Inmiddels zal Johnson zijn kabinet grondig moeten vertimmeren, want menig minister heeft al aangekondigd onder Johnson niet te willen dienen. Om het nog wat te compliceren, komt het parlementaire reces eraan en is het heel wel mogelijk dat besluiten pas in september of oktober worden genomen. Vlak voor de ‘deadline’ dus.