De overeenkomst die de Britse regering met de Europese Unie heeft gesloten over een ordelijke uittreding van het Verenigd Koninkrijk is in het Lagerhuis met een verpletterende uitslag van 202 stemmen voor en 432 tegen verworpen. May zal nu opnieuw proberen van de Unie extra toezeggingen los te weken om het akkoord met Brussel voor het parlement aanvaardbaarder te maken.

Geen harde Brexit

De verwerping van de overeenkomst was al verwacht, maar de afstraffing die de conservatieve regering van May gisteravond in het Lagerhuis onderging kende in de moderne Britse parlementaire geschiedenis haar weerga niet. Dat betekent niet dat de andere optie die in Westminster op tafel lag, een afscheid van de EU zonder enige overeenkomst (‘no deal’), nu een feit is. Een grote meerderheid in het parlement wil van een harde Brexit namelijk niets weten.

Oppositieleider Jeremy Corbyn (Labour) onderstreepte gisteren in reactie op de uitslag van de stemming dat zijn partij vasthoudt aan een douane-unie met de EU. Wel heeft Corbyn een motie van wantrouwen tegen de regering-May ingediend, waarover vanavond (woensdag) om zeven uur Britse tijd (acht uur bij ons) zal worden gestemd. Deze motie wordt kansloos geacht, omdat de Conservatieven, anders dan bij de stemming over de ontwerp-overeenkomst met de EU, nu de gelederen wel sluiten.

‘Dramatisch’

Hoewel de uitkomsten van het ‘plan B’ van May en haar regering nog onbekend zijn, noemt Transport en Logistiek Nederland (TLN) het wegstemmen van de Brexit-deal ‘dramatisch’. De organisatie bereidt zich voor op het ergste: een keiharde uittreding zonder enige overeenkomst. Die zou, mogelijk al eind maart, leiden tot lange wachtrijen voor terminals, overvolle parkeerplaatsen en ‘mogelijk zelfs een tekort aan vergunningen’.

De nederlaag van May in het Lagerhuis leidt er alvast toe dat ook de transitieperiode die met de EU is afgesproken tot eind 2020 vooralsnog van tafel is. In die periode zou alles bij het oude blijven. TLN raadt wegvervoerders aan zich op een harde Brexit te blijven voorbereiden en zich bij vergunningverlener Niwo als VK-vervoerder te melden om ‘überhaupt in aanmerking te komen voor de benodigde CEMT-vergunningen’.

Met de verwerping van het akkoord van May met de EU is een nieuwe periode van onzekerheid aangebroken. De Britse premier moet uiterlijk 21 januari aanstaande haar eventuele plan B aan het parlement voorleggen. Ze moet daarvoor andermaal te rade gaan bij onder andere de Europese Commissie en de Europese Ministerraad. De vraag is of de Unie toch nog wat wisselgeld op zak heeft. Britse waarnemers denken dat vooral Duitsland en Frankrijk, in de persoon van bondskanselier Angela Merkel en president Emmanuel Macron, hier een belangrijke rol kunnen spelen.

Backstop

Brussel heeft tot dusver vastgehouden aan de al met May gesloten overeenkomst en verdere toegevingen uitgesloten. Een complicatie is dat de overeengekomen regeling voor de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, de zogenoemde ‘backstop’, voor vrijwel het hele Lagerhuis onverteerbaar is. Tegen die backstop, die min of meer normaal grensverkeer tussen deze twee delen van het Ierse eiland voorlopig moet garanderen, stemden zelfs 600 ‘commons’, en slechts 24 voor.

Een complicerende factor, zegt bijvoorbeeld Guy Verhofstadt, EP-lid namens de Open VLD, is ook het verdere tijdsschema. De oud-premier van België wijst op de Europese verkiezingen in mei. Voor die verkiezingen ziet hij geen vergaande extra toegevingen van de zijde van de EU. Een verlenging van de werkingsduur van artikel 50 van het Verdrag van Lissabon houdt hij ook niet voor mogelijk. Het Verenigd Koninkrijk kondigde bijna twee jaar geleden, na de uitslag van het Britse referendum over het EU-lidmaatschap, op grond van dit artikel zijn afscheid van de Unie aan.

Referendum

Met de stemming in het Lagerhuis zijn in wezen alle opties nog open. Een no deal lijkt zich steeds meer op te dringen, al is het grootste deel van het Britse parlement daar tegen. Ook een overeenkomst tussen Brussel en Londen blijft een mogelijkheid. Een derde optie is een nieuw Brits referendum.

Die komt naderbij als Labour de motie van wantrouwen tegen de regering-May mocht verliezen. Volgens sommige waarnemers in Groot-Brittannië zou Labour-leider Corbyn in dat geval om een nieuwe directe volksraadpleging kunnen vragen. Overigens heeft premier May zich tot dusver tegen een herhaald referendum uitgesproken.

Heeft u te maken met de Brexit? Kom dan ook naar de Sessie Brexit op 27 februari 2019 in Venlo en leer alles over de verschillende scenario’s.