Barnier speelt het spel keihard in de onderhandelingen tussen Brussel en Londen. Hij zet de Britten onder druk. Feitelijk wil hij dat het VK van die hele Brexit afziet of bijvoorbeeld kiest voor het model Noorwegen/Zwitserland, landen die geen deel van de Unie zijn, maar wel aan de interne Europese markt meewerken. De tijd werkt in het voordeel van de EU-onderhandelaar.

Het VK moet vóór 29 maart volgend jaar, de datum van uittreding, zijn knopen eindelijk hebben geteld. Het is dat Barnier aan diplomatie de voorkeur geeft, maar soms zal hij in het overleg met Londen à la Rutte hebben gedacht: anders donder je maar op. En hij kan fijntjes wijzen op het feit dat de Brexit een tragisch Brits politiek bedrijfsongeval is, dat het land nu zelf maar moet oplossen.

Bedrijfsongeval

Het was immers David Cameron, de voorganger van premier Theresa May, die het proces in gang zette met een referendum waarin met nipte meerderheid vóór uittreding werd gestemd. Hoe de Brexit er zou moeten uitzien, hadden de grote voorvechters van ‘Leave’, zoals Nigel Farage van de populistische partij UKIP en Boris Johnson, de luis in de pels van de regerende Conservative Party, nooit aangegeven.

Cameron struikelde over het referendum. Opvolgster May wil formeel wel een Brexit, maar ze wil de kool en de geit sparen. De onderlinge handel mag niet worden aangetast door een einde aan de Europese vrijheid van goederenverkeer, met verschillende invoertarieven en controles aan de grens tussen de Britse eilanden en het continent. Ze wil ook niet dat de grens tussen EU-lid Ierland en Noord-Ierland een officiële Europese buitengrens wordt.

Akkoord

Die ideeën heeft ze neergelegd in een kabinetsakkoord dat op haar buitenhuis, Chequers, is gesloten. Volgens Barnier zijn ze in de huidige vorm onwerkbaar. Daardoor verkeert May nu in een bijna onmogelijke situatie. Ze heeft Liam Fox, die zijn vrees voor een ‘no deal’ heeft uitgesproken, de mantel uitgeveegd. Ze zal echter nog eens te biecht moeten gaan bij de EU om haar plannen voor de Unie aanvaardbaar te maken. De komende maanden zal daarover iets meer klaarheid moeten ontstaan.