Dit blijkt uit de recent gepubliceerde Schiphol Traffic Review 2020 van de luchthaven, die een goed beeld geeft van hoe het internationaal luchtvrachtvervoer in nauwelijks een jaar ingrijpend is veranderd. Het nieuwe normaal in de industrie-tak heet freighters. Die waren vorig jaar goed voor het transport van meer dan 1 miljoen ton lading op Schiphol. De zogeheten belly-vracht, die vorig jaar met 42,5% afnam, was slechts goed voor 414.000 ton, een gevolg van het aan de grond houden van de meeste passagiersvliegtuigen door de coronacrisis.

Meer vrachtvluchten en een hogere beladingsgraad zorgden er ook voor dat een deel van dat verlies bij de belly-vracht kon worden gecompenseerd. Zo steeg het volumeaandeel van de freighters met ruim een vijfde en was het totale verlies in tonnage op de luchthaven slechts 8,2%.

Chartervluchten

De vrachtsector leverde vorig jaar 10,5% van het totaal aantal vliegbewegingen (227.304) op Schiphol. Dat zijn nooit eerder geregistreerde percentages voor de luchthaven. In 2019 lag dat aandeel nog net onder de 3%: 7,6 procentpunt lager.

In totaal werden er in 2020 ruim 62% meer regelmatige vrachtvluchten –  lijndiensten – uitgevoerd (20.759). Het aantal vrachtcharters (ad hoc) steeg zelfs met 120% naar 3023 stuks. Die chartervluchten kunnen niet los worden gezien van de corona-aanpak in het tweede kwartaal van 2020, toen een groot aantal noodvluchten met beschermende medische kleding werden uitgevoerd. Daarbij laten de verkeersstatistieken van Schiphol helaas niet zien hoe groot het aandeel ‘cargo-only’-passagiersvluchten bij de ad hoc vrachtvluchten was. Het moet echter in de duizenden lopen. Van het totale jaarlijkse volume van 1,44 miljoen ton was 754.000 ton import (-4,7%), terwijl 690.000 ton werd geëxporteerd. In dit laatste segment was het verlies met 11,7% ten opzichte van 2019 aanzienlijk groter.

De forse groeipercentages van het aantal vrachtvluchten steunen de conclusies van belangenorganisaties als Evofenedex en ACN, die stellen dat freighters steeds belangrijker zijn voor de positie van Schiphol als belangrijke vrachtdraaischijf in Europa. De vervoersgegevens van Schiphol tonen verder aan dat de luchthaven vorig jaar meer dan de helft van de toegestane vluchtcapaciteit (500.000 vliegbewegingen) kwijtraakte en dat er daarmee weer voldoende ruimte is om ook het segment vracht te laten groeien.

Vrachtpool

Voor zo’n groei van vracht is wel een meer selectief toelatingsbeleid nodig om de positie van de vrachtvluchten op Schiphol voor de toekomst structureel te verbeteren. Er gaan daarbij al stemmen op binnen de vrachtmarkt om te komen tot een vrachtpool, waarbij minimaal 4% (20.000 vluchten ) van de beschikbare slots worden gealloceerd voor de vrachtsector.

Uit de Traffic Review van Schiphol blijkt verder dat de belangrijkste vrachtmarkt voor Schiphol in 2020 nog steeds het Verre Oosten (505.000 ton) was, met een aandeel van 35% van het totale vrachtvolume. Noord-Amerika volgde op grote afstand met 250.000 ton. Een opvallend verlies was er bij het vrachtvervoer van en naar Afrika, met bijna 20% naar 120.000 ton. Daarbij verloor het vervoer op topbestemming Nairobi, hoofdzakelijk import van bloemen, een kwart van het tonnage, en kwam het uit op 52.000 ton. Shanghai Airport (182.000 ton) bleef intussen de belangrijkste vrachtbestemming voor Schiphol, met een aandeel van 13% in het totale tonnage. Doha (Qatar) stond op een tweede plek met 66.000 ton, terwijl Chicago op een derde plaats eindigde met 60.550 ton, ruim voor Dubai (52.760 ton).

Ondanks het feit dat Schiphol vorig jaar met 1,44 miljoen ton ruim 8% aan volume verloor, steeg de luchthaven in Europa een positie, naar de derde plek, ten koste van concurrent Londen Heathrow Airport, dat meer dan een kwart van zijn vrachtvervoer verloor door de coronacrisis. De sterke afhankelijkheid van de belly-vracht speelden de Britten vorig jaar parten.

Nieuwkomers op Schiphol

Schiphol verwelkomde vorig jaar tien nieuwkomers op vrachtgebied, naast de 25 cargo-airlines die al regelmatig op de luchthaven neerstrijken. Daarbij waren ook enkele oude bekenden (Maskargo en Tampa Airlines) die hun rentree maakten op Schiphol. De nieuwkomers, waaronder enkele Chinese vliegbedrijven, waren:

  • Aviancargo (8 vluchten)
  • Azul (20 vluchten)
  • Hainan Airlines (34 vluchten)
  • Juneyro Air (19 vluchten)
  • Kuwait Airways (76 vluchten)
  • Maskargo (128 vluchten)
  • Tampa (252 vluchten)
  • Tianjin Airlines (28 vluchten)
  • Titan Airways (49 vluchten)
  • WGA Airlines (74 vluchten)