Het vrachtvervoer van AF-KLM leverde vorig jaar het enige goede nieuws op voor de luchtvaartgroep, die met 7,1 miljard euro in de min een dramatisch en historisch verlies leed. Wie het jaarverslag over 2020 doorbladert, moet tot de conclusie komen dat de Frans-Nederlandse holding op vrachtgebied en zonder een groot deel van de intercontinentale belly-capaciteit een prestatie van formaat heeft afgeleverd.

Zo blijkt uit de statistieken over de beschikbare vrachtkilometers in het tweede kwartaal van 2020, dat die voor de helft werden geleverd door de zes freighters van de groep: vier vrachtjumbo’s van KLM/Martinair en twee B777-200F’s van Air France Cargo. In het derde kwartaal kon de Frans-Nederlandse luchtvaartgroep een deel van de belly-capaciteit weer herstellen, waardoor 75% van de beschikbare tonkilometers door de passagiersvliegtuigen werden geleverd, deels op zogeheten ‘cargo only’-vluchten. Over het laatste kwartaal bleef 25% van de vrachtcapaciteit gerelateerd aan de kleine vrachtvloot.

Mini-freighters

Onverklaarbaar is dan ook, waarom de directie van Air France-KLM in oktober van het vorig jaar toch vasthield aan het beleid om de laatste drie mini-freighters, de B747-400 combi’s, af te stoten. Met 70 ton aan payload was het een ideaal vrachtvliegtuig om in de coronatijden geld te verdienen en de vrachtcapaciteit enigszins op peil te houden. De verklaring van de KLM, dat met het einde van de hulpvluchten voor de aanvoer van beschermende medische kleding ook een einde was gekomen aan de rol van de combi, lijkt in ieder geval vergezocht, gezien de aanhoudende grote vraag naar capaciteit in het najaar van 2020. Het onderhoud had ook bij de laatste vier B747-400F’s kunnen worden gevoegd. Ook daarvoor was een afscheid niet noodzakelijk geweest.

De groei van vrachtomzet vorig jaar was grotendeels te verklaren door de sterk gestegen vrachttarieven (+76%) en de hoge beladingsgraad (+ 9,5 procentpunt naar 67,5%). De vervoerde vrachtvolumes lieten daarbij wel een daling van 21% zien naar 880.000 ton, een gevolg van het wegvallen van de vrachtcapaciteit op de passagiersvliegtuigen (-30%).

Over het vierde kwartaal accelereerde de omzetgroei bij AF-KLM Cargo met 54% naar 860 miljoen euro. Ook daar profiteerde de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie van de sterke stijging van de gemiddelde opbrengsten per beschikbare tonkilometer, die over de laatste maanden van het boekjaar stegen met maar liefst 110% naar 27,2 eurocent. Indien valutaschommelingen niet worden meegerekend, is er sprake van een groei van de winstmarge met 116%, zo laten de cijfers zien

Belly-ruimte

Ofschoon de vrachtcapaciteit vorig jaar met bijna een derde afnam door het wegvallen van de belly-ruimte op passagiersvliegtuigen, was het verlies aan vrachtproductie (de verkochte tonkilometers vracht) slechts 20% onder het niveau van 2019. Over het vierde kwartaal werd dat productieverlies zelfs teruggebracht naar 5,7%, ofschoon in die periode nog steeds 25% van beschikbare vrachtruimte aan de grond bleef door de lockdown.

Niet alleen werd er in de laatste maanden van 2020 meer frequent gevlogen met de beschikbare vrachtcapaciteit, waaronder ook passagiersvliegtuigen met alleen vracht aan boord, ook lag de beladingsgraad (74%) op een historisch hoog niveau. Vergeleken met dezelfde periode in 2019 steeg de benuttingsgraad met bijna 15%, blijkt uit de jaarcijfers van de Frans-Nederlandse luchtvaartgroep. Dat is ook de reden dat het vervoerde volume, ondanks dat een kwart van de belly-capaciteit niet kon worden ingezet door AF-KLM Cargo, slechts met 7% afnam naar 268.000 ton.

Kastanjes

De directie van Air France-KLM geeft bij de presentatie van de financiële cijfers nauwelijks toelichting op het vrachtvervoer dat ondanks de coronacrisis floreerde. Daarmee blijft het gissen naar de vrachtstrategie van de luchtvaartgroep. De analyses in het jaarverslag zijn beperkt tot de constatering, dat de tarieven hoog waren door de kloof tussen de beperkte capaciteit en de grote marktvraag. Verder wordt er alleen op gewezen dat er met de B777, B787 en A350 voldoende passagiersvliegtuigen zijn met een grote belly-capaciteit.

Geen woord over de freighters, die in het tweede kwartaal van 2020 de kastanjes uit het vuur moesten halen. Dat lijkt erop te wijzen dat het hoofdkantoor op het gebied van de status van de vrachtvliegtuigen zeker geen expansieplannen heeft. Of de oudere freighters, inclusief de jumbo van 32 jaar, worden vervangen, blijft ook onduidelijk. Terwijl veel airlines nu freighters aanschaffen, blijft AF-KLM vracht louter zien als een aanvulling op de inkomsten van het huidige, verliesgevende passagiersnetwerk.