Voorlopig houden de strategen op het hoofdkantoor in Amstelveen en bij het Franse moederbedrijf in Parijs de vrachtkaarten dicht tegen de borst.

Steunpakket

Sinds de KLM met het kabinet begin deze zomer een akkoord sloot voor een steunpakket van 3,4 miljard euro, wacht ook de markt op snelle maatregelen. Hoe zal de luchtvaartmaatschappij op vrachtgebied de piketpaaltjes gaan verzetten? De coronacrisis heeft een ding duidelijk gemaakt: met vrachtvervoer valt nog steeds geld te verdienen. Veel geld zelfs, zoals de recordwinsten van Lufthansa Cargo over het laatste half jaar laten zien. Een kwart miljard euro, een recordwinst.

Wat de vrachtactiviteiten van KLM over diezelfde periode precies netto hebben opgeleverd, is niet na te gaan. Sinds enkele jaren is de vrachtdivisie geen zelfstandige ’profit-unit’ meer; ze is gedegradeerd tot een bijwagen om de inkomsten uit het passagiersnetwerk te optimaliseren.

Belly-strategie

Deze zogeheten belly-strategie, die KLM via een ingrijpende sanering van de vrachtvloot van dochter Martinair niet langer kwetsbaar moet maken in de volatiele vrachtmarkt, ligt de directie nu eigenlijk zwaar op de maag.  De meeste belly-ruimte op de intercontinentale bestemmingen staat immers nog steeds werkeloos op de landingsbanen van Schiphol. Het zijn nu vooral de vrachtvliegtuigen die het grote geld opleveren binnen de luchtvaart. Die hangen nu bijna onafgebroken in de lucht.

Het grote probleem voor AF-KLM is dat er na verschillende saneringsrondes nog maar vier (B747-400F’s) in de eigen vloot op Schiphol beschikbaar zijn en in Parijs nog twee B777-200F’s. De rest van de vrachtvloot is met de ingrijpende sanering van Martinair verdwenen. Wie nu terugblikt, kan stellen dat KLM zich daarmee in aanzienlijke mate afhankelijk heeft gemaakt van de belly-ruimte.

Bijrolletje

Het zijn nu vooral de grote buitenlandse vrachtcarriers met een grote vloot aan B747-400F’s en B777F’s die de markt van freighters op Schiphol domineren. KLM is met de vier vrachtjumbo’s in die markt gedegradeerd tot het spelen van een bijrolletje.

Alleen op het ministerie van Infrastructuur lijkt de KLM nog de dienst uit te maken als het gaat om het toelatingsbeleid van vrachtvluchten van de concurrentie. Die sterke vrachtlobby van de KLM in Den Haag heeft ervoor gezorgd dat een aantal chartermaatschappijen en ook marktleider Qatar Airways Cargo tijdens de coronacrisis geen aanvullende vrachtvluchten heeft kunnen krijgen op Schiphol.

Medische hulpgoederen

Sommige marktanalisten hadden verwacht dat de coronacrisis een wake-up call zou zijn en een koerswijziging zou inluiden bij KLM Cargo richting een hernieuwd engagement in de vrachtmarkt. Daar is voorlopig echter nog niets van gebleken. Sterker nog. KLM heeft aangeven dat het de drie laatste B747-400-Combi’s, eigenlijk mini-freighters met 40 ton aan maindeck-capaciteit, eind oktober definitief af zal stoten. KLM nam in maart van dit jaar, aan het begin van de coronacrisis, ‘vanuit kostenbesparingen’ al vervroegd afscheid van de laatste zeven B747-400 combi’s, maar haalde uiteindelijk drie combi’s weer terug om tijdelijk een luchtbrug voor medische hulpgoederen op te zetten.

Voor deze laatste B747-400-Combi’s bestaat intussen grote belangstelling in de internationale luchtvrachtmarkt omdat dit type jumbo over een vrachtdeur beschikt en gemakkelijk tegen relatief lage kosten, gesproken wordt van conversiekosten van zes miljoen dollar per stuk, kunnen worden omgebouwd tot een volwaardig vrachtvliegtuig. KLM ziet daar zelf geen brood in aangezien het uit kostenoverwegingen de inzet van de B747’s wil beëindigen. Het roept de vraag op wat er gaat gebeuren met de laatste vier B747-vrachtvliegtuigen als KLM het onderhoud en de voorraden spare-parts voor dit type opdoekt.

Global

Als het gaat om het uitbesteden van de vrachtverkoop blijft KLM zwijgen. Het gsa-bedrijf Global Airline Service heeft enkele maanden geleden in deze krant initiatief genomen en het idee geopperd om de vrachtverkoop inclusief de vrachtverkopers over te nemen, maar het bedrijf zegt sindsdien nooit iets van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij vernomen te hebben. Het uitbesteden van de vrachtverkoop zou de maatschappij tientallen miljoenen euro’s aan besparingen en extra inkomsten kunnen opleveren, aldus Global.

De stilte bij KLM staat in schril contrast met de activiteit bij opponent Lufthansa, dat inmiddels de vrachtafhandeling op de thuisbasis Frankrijk heeft uitbesteed en blijft doorvliegen met de oude vrachtvloot van MD11’s. Daarnaast ontving het vorige week zijn achtste B777-200F, zijn veertiende freighter in totaal. KLM kan daar qua maindeckcapaciteit slechts vier B747-400F’s tegenover stellen.