Zo stegen de mondiale inkomsten in augustus van dit jaar met 37% vergeleken met vorig jaar, terwijl het volume met ruim 17% afnam, blijkt uit vrachtdata van de Nederlandse vrachtanalist WorldACD. Vergeleken met 2018 was de omzetgroei zelfs 65%. Er wordt momenteel goed verdiend in de luchtvrachtsector doordat de helft van de vrachtcapaciteit op passagiersvliegtuigen, de zogeheten belly-ruimte, grotendeels aan de grond staat door de coronacrisis. Die krapte zal nog enige tijd aanhouden.

Het herstel van de passagiersmarkt verloopt immers bijzonder traag. De meeste luchtvaartmaatschappijen verwachten in die markt voor dit najaar in de meest optimistische scenario’s niet boven de 10% van het niveau van voor de pandemie uit te komen. Een herstel naar het oude niveau wordt niet eerder voorzien dan in 2023/2024. Lufthansa heeft al aangekondigd honderd passagiersvliegtuigen af te stoten, terwijl Cathay Pacific 40% van de vloot in de woestijn parkeert voor onbepaalde tijd.

Dat gebrek aan belly-ruimte zorgt ervoor dat de pure vrachtvliegtuigen in het drukke najaar het gros van het vrachtvervoer voor hun rekening moeten nemen. De grafieken van de IATA over de maand juli laten zien dat in de belangrijkste markten nu 80 tot 90% van het vrachtvervoer door freighters wordt uitgevoerd.

Paniekaankopen

Het nijpende tekort aan capaciteit zal volgens marktanalisten langer duren dan dit najaar. Dat verklaart ook de paniekinkopen bij luchtvaartmaatschappijen als het Taiwanese EVA Air, dat een order van B787-dreamliners recent omzette in een bestelling van B777-200F’s. Boeing heeft intussen besloten om nieuwe productielijnen op te zetten in Singapore en China voor de ombouw van oude passagiersvliegtuigen, zoals de B737-800 en B767’s, tot vrachtvliegtuigen. Binnen de expeditiemarkt charteren de marktleiders intussen complete vrachtvliegtuigen om dit najaar gegarandeerd over voldoende capaciteit te beschikken. Recent heeft DHL Global enkele B747F’s bij Atlas Air gehuurd die permanent tussen Chicago en Seoul zullen pendelen, met stops op Schiphol en Chongqing. Cargolux heeft met Shenzhen zijn vijfde bestemming aan zijn Chinese vrachtnetwerk toegevoegd, terwijl Lufthansa Cargo zijn oude MD11-vrachtvloot dit najaar waarschijnlijk nog niet met pensioen stuurt.

De enige partij die stoïcijns zijn vrachtcapaciteit wil afbouwen, is eigenlijk KLM. De nationale luchtvaartmaatschappij wil definitief de laatste B747-400-combi’s, met zo’n 60 ton aan vrachtcapaciteit eigenlijk een mini-freighter, eind oktober afstoten. Het lucratieve PPE-contract met onder meer Philips en de overheid loopt dan af en de airline wil coûte que coûte af van zijn laatste B747’s.

De hausse in de chartermarkt heeft de tarieven op de spotmarkt verder opgestuwd. Voor de kleinere en middelgrote expediteurs, die van die markt afhankelijk zijn, wordt het steeds moeilijker om te concurreren op prijs als er al capaciteit is.

Volgens IATA-econoom Brian Pierce is op sommige deelmarkten, zoals de belangrijke vrachtroutes tussen Azië en Noord-Amerika, het vrachtvervoer (in tonkilometers vracht) al compleet hersteld in juli en ligt die zelfs boven het niveau van juli 2019. Andere markten, zoals Europa – Azië, liggen nog duidelijk beneden het peil van vorig jaar, maar dat schrijft Pierce grotendeels toe aan een gebrek aan freighters. In totaal heeft de mondiale markt in juli 13% minder tonkilometers vracht afgelegd, maar met de belly-vloot grotendeels aan de grond is dat een hele prestatie voor de kleine mondiale vrachtvloot van zo’n 2000 stuks. Volgens de luchtvaarteconoom maken de vrachtvliegtuigen momenteel overuren en ligt de beladingsgraad op een historisch record. ‘Het is duidelijk dat de mondiale vrachtvloot maximaal wordt benut om aan de vraag te voldoen als ik kijk naar het aantal dagelijkse vlieguren.’ Volgens Pierce profiteert de vrachtsector daarbij van een normaal herstelmodel van de economie na een stevige crisis. Dan wordt luchtvracht altijd als eerste transportmodaliteit ingeschakeld om snel voorraden, componenten en reserveonderdelen aan te voeren. Daarnaast zorgt de e-commerce door de coronacrisis voor extra pakketaanbod. De verwachting is ook dat vrachtvliegtuigen een belangrijke rol gaan spelen als er inderdaad een coronavaccin op de markt wordt gebracht. Volgens de vertrekkende vrachtbaas Glynn Hughes van de IATA zijn daarvoor mondiaal zo’n 8000 freighters nodig.