De laatste drie weken van maart lieten een oplopend verlies aan vrachtvervoer zien, waarbij er in de tweede week van maart sprake was van een verlies van 11% en in de derde week van 27%.

In totaal kromp het vrachtvervoer over de gemeten vier weken van maart met bijna een kwart (23%), aldus Clive. ‘COVID-19 laat daarmee zijn lelijke gezicht zien in de luchtvrachtmarkt’, zegt de Nederlandse directeur Niall van de Wouw.

Tekst loopt door onder grafiek.

Het grootste verlies tekende hij op in de markt van Europa naar Noord-Amerika, waar de vervoerscijfers afnamen met 51%. De routes tussen Azië en Europa lieten een lager verlies zien, van 35%.

Het gigantische volumeverlies is hoofdzakelijk toe te schrijven aan het massaal schrappen van passagiersvluchten vorige maand nadat een groot aantal landen vliegverboden hadden ingesteld.

Van de Wouw wijst erop dat de beladingsgraad van de beschikbare ruimte in de markt in maart maar een licht verlies liet zien van 1,5 procentpunt, waardoor de benuttingsgraad over maart op 68% kwam te liggen. Dat was drie procentpunt meer dan in de maand februari. Dat laat zien dat de vliegtuigen die wel vlogen – hoofdzakelijk vrachtvliegtuigen – nagenoeg vol zaten.

Herstel

Dat is niet het enige positieve nieuws van de analist. Zo blijft de markt tussen de Chinese draaischijf Hongkong en Europa zich verbeteren. Dat ‘stap voor stap herstel’ was al in de data van februari te zien en continueert over de maand maart, aldus Van de Wouw.

In de laatste week van maart lag het volume vanuit Hongkong naar de EU 26% hoger dan eind februari bij het einde van het Chinese Nieuwjaar. ‘Als dit herstel doorzet, geeft dat tenminste wat hoop voor de rest van de industrie over de snelheid waarmee het luchtvrachtvervoer zich kan herstellen van deze crisis.’

Schrikkeljaar

IATA heeft nog geen actuele cijfers over maart van haar leden, maar de recente vervoerscijfers over de maand februari laten onder druk van het coronavirus al een duidelijke afname van het mondiale vrachtvervoer (in tonkilometers) zien van 1,4%, terwijl de capaciteit met 4,4% daalde. De schade lijkt op het eerste gezicht nog mee te vallen, maar de economen van de IATA wijzen erop dat gecorrigeerd voor seizoenseffecten, onder meer vanwege de timing van Chinees nieuwjaar en de schrikkeldag op 29 februari, het vervoerverlies aanzienlijk hoger uitviel. De daling ligt dan op iets meer dan 9%.

De mondiale brancheorganisatie merkt verder op dat in februari de productie in China, met de VS de grootste luchtvrachtmarkt van de wereld, sterk daalde als gevolg van fabriekssluitingen en reisbeperkingen door de uitbraak van het coronavirus. De wereldwijde exportorders daalden daarbij tot een historisch laag niveau. Verder slonk in februari ook al de inzet van passagiersvliegtuigen, die doorgaans de helft van de mondiale vrachtcapaciteit uitmaakt. Zo daalde in Azië de beschikbare vrachtruimte met 17%.

De reguliere luchtvrachtprijzen (geen chartervervoer) uit China naar Noord-Amerika en Europa blijven intussen gestaag stijgen door het wegvallen van de vrachtruimte op passagiersvliegtuigen. De prijsbarometer van vrachtanalisten laat over de laatste week van maart zien dat de gemiddelde vrachtprijzen vanuit Shanghai naar Europa met ruim 21% zijn gestegen naar 4,58 dollar, terwijl de airlines voor een kilo export op Noord-Amerika 5,72 dollar toucheerden, een toename van 12,6%. Daarmee liggen de prijzen aanzienlijk hoger dan tijdens de gebruikelijke piek voor Kerstmis van vorig jaar, aldus FIS.

Op specifieke routes zoals bijvoorbeeld vanaf Shanghai naar Frankfurt Airport was de stijging met 56% nog veel hoger.

Records

De prijsindex van TAC over eind maart op de vrachtroute van Shanghai naar Noord-Amerika, liet een licht hogere prijsstijging (15%) zien dan die van FIS. Daarbij ligt de gemeten kiloprijs met 6,59 dollar aanzienlijk hoger. TAC wijst erop dat het tarief nog nooit zo’n hoog niveau heeft bereikt sinds de analist in 2016 begon met de prijsindex.

De vrachtprijzen tussen Shanghai en Europa zijn in de laatste week van maart met ruim een kwart gestegen naar 5,15 per kilo, ook een nieuw record, terwijl de tarieven vanaf Frankfurt Airport en Noord-Amerika binnen een week met ruim 40% omhoog zijn geschoten naar een gemiddeld niveau van 4,18 dollar, aldus TAC. Vanaf Chicago richting Europa was er intussen sprake van minder sterke prijsverhogingen van 13% naar 2,33 dollar per kilo.

TAC waarschuwt ondanks de recente verhogingen dat het tarievenfeest snel kan eindigen als de Verenigde Staten en Europa door de coronamaatregelen langzaam in een recessie terechtkomen en de vraag de komende weken uit die markten snel kan opdrogen. De eerste tekenen van een afvlakking in de vrachtprijzen zijn al zichtbaar, aldus de consultants.