Nieuwsdienst Reuters meldt dat een aantal grote autofabrikanten in de loop van deze maand hun fabrieken in China weer opent, terwijl ook het Advisory Team van ABN Amro gewag maakt van het opstarten van een deel van de handel en het transport van en naar de Volksrepubliek.

Goed nieuws voor de Nederlandse importeurs, die al gauw goed zijn voor jaarlijkse import van ongeveer 40 miljard euro aan China-producten. Door de gedwongen stilstand van de laatste weken staan zij te springen om onderdelen en halffabrikaten.

Het hervatten van de economische bedrijvigheid in China, stelt de transportsector voor grote uitdagingen. Chinese havenkades staan nu vol met achtergebleven containers, terwijl vervoer over zee rond de vier tot zes weken vergt. Te lang voor veel ondernemers om verloren tijd in te halen. Alleen het luchtvervoer biedt dan soelaas. Duurder, maar je hebt je spullen op tijd. Werk aan de winkel voor de luchtvrachtexpediteurs en de luchtvaartmaatschappijen.

Daarbij is er wel het probleem dat de meeste belly-ruimte op passagiersvliegtuigen door het annuleren van de meeste passagiersvluchten van en naar China voorlopig nog niet beschikbaar is voor de markt. Tot zeker 16 maart zal deze situatie voorlopig duren. Een passagiersvliegtuig is geen cruiseschip, maar zolang het verspreidingsrisico van het coronavirus reëel blijft, worden de zogeheten passagiersvluchten niet uitgevoerd. En geen passagiersvluchten betekent geen belly-vracht, waardoor rond de 50 tot 60% van de beschikbare ruimte is weggevallen.

Enig alternatief zijn dan mijns inziens de vrachtvliegtuigen om een logistieke hartinfarct te voorkomen. Natuurlijk moeten voor de veiligheid en gezondheid van bemanning en vrachtafhandelaars de noodzakelijke voorzorgsmaatregelen worden genomen. Maar het verspreidingsgevaar van het coronavirus op vrachtvluchten lijkt me van een andere orde dan bij de passagiersvluchten met een paar honderd passagiers aan boord.

De freighters zijn ook beschikbaar en Schiphol kan hier een belangrijke rol spelen, maar dan moeten er op onze vaderlandse mainport wel extra slots beschikbaar zijn voor de vrachtmaatschappijen en daar wringt nog steeds de schoen.

De local rule 2 voor Schiphol, die vorig jaar door minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) werd goedgekeurd voor de luchthaven, kan soelaas bieden. Dat vergt echter een tijdelijke versnelling van het ad hoc slotallocatieproces binnen deze regeling.

Nu moeten beschikbare ad hoc slots ongeveer vijf weken vóór aanvang van tweewekelijkse periode waarin zij moeten worden gevlogen, worden aangevraagd. Dat is voor de huidige noodsituatie een veel te rigide en trage toewijzingsprocedure, terwijl de slots door het annuleren van veel passagiersvluchten op China en de twee stormdagen van de afgelopen week rijkelijk aanwezig zijn.

Mijn oproep is dan ook aan de betrokken partijen bij het slotallocatieproces om deze slots flexibel en op zo kort mogelijke termijn aan de vrachtmaatschappijen ter beschikking te stellen. Immers, de vrachtvluchten zijn essentieel voor de logistieke inhaalslag die nu op ons afkomt.

Frans Vreede, Luchtvaartjurist