Is dat haalbaar? De problemen in de luchtvrachtsector op Schiphol staan niet erg hoog op de prioriteitenlijst van de Tweede Kamer, ofschoon het verlies van 10% van de vrachtvluchten dit jaar alarmerend is?

De situatie is ronduit zorgelijk doordat de vrachtsector op Schiphol door allerlei regels buiten hun schuld om, onvoldoende slots kan krijgen. Wij moeten als politici het lef hebben om zo snel mogelijk besluiten te nemen om de vrachtsector weer de noodzakelijke ruimte te bieden op onze mainport. Nu dreigen de vrachtvluchten op Schiphol steeds meer verdrongen te worden door vakantievluchten en profiteren uiteindelijk de luchthavens van Frankfurt en Luik. Ik zeg altijd: ‘wat weg is, krijg je niet zomaar weer terug’. Daarom moeten we als Kamer nu inzetten op tenminste behoud, maar het liefst ook groei van de sector. Vracht is van strategisch belang om Schiphol gezond te houden. Daarvoor blijf ik aandacht vragen.

U bent samen met de oppositiepartij SP de enige politieke partij die zich openlijk zorgen maakt over het grote verval aan vrachtvluchten en overslag op Schiphol?

Het gaat uiteindelijk om de marktpositie van Schiphol. Ik heb er herhaaldelijke al vragen over gesteld aan de minister. Het is verontrustend wat er nu met de luchtvrachtsector gebeurt. De SP maakt zich ook terecht zorgen over het verlies aan banen bij de vrachtafhandeling als de tonnages blijven krimpen, maar wil tevens de luchtvaartverkeer beperken. Daar zit iets dubbels in. De meeste andere partijen zijn huiverig voor groei op Schiphol. Die zijn gewoon op de milieu-toer.

De luchtvrachtsector is blijkens het laatste onderzoek van minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) goed voor een kwart van de banen en de toegevoegde waarde op Schiphol. Dan praat je over 2,7 miljard euro en ruim 25.000 banen. Met slechts 3% van het aantal vliegbewegingen zou alle partijen toch eigenlijk op de barricades moeten staan om de sector te helpen.

Wat dat laatste betreft zou je er nog 3% bij moeten geven en de werkgelegenheid wordt nog eens met 20.000 banen verhoogd op Schiphol. Doosjes praten nu eenmaal niet en dat is een groot nadeel voor de branche. Daarnaast is het belang van de luchtvrachtsector voor veel partijen niet echt duidelijk. Partijen komen eerst in actie als er honderden ontslagen vallen, maar dan is het al te laat. Bij veel politieke partijen is er ook nog steeds de per­ceptie dat vrachtvluchten wordt uitgevoerd met oude stinkende vliegtuigen, terwijl het in werkelijkheid gaat om moderne vrachtvliegtuigen met heel hoge afschrijvingskosten. Er is ook amper druk vanuit de sector zelf om dat beeld weg te nemen. Ook bij de plannen voor een taks op vrachtvliegtuigen van staatssecretaris Menno Snel (Financiën, red.) hoor je de branche nauwelijks. Dan verzinnen een aantal ambtenaren vanachter hun bureau iets zonder aan de gevolgen op Schiphol te denken. Alles moet budgetneutraal zijn en dan gaan de ambtenaren kijken waar het geld het makkelijkst valt te halen.

Ik begrijp dat die vrachttaks er niet komt, als het aan u ligt?

Deze zaak ligt niet bij mij maar bij de belastingspecialisten binnen onze fractie. De vrachttaks maakt meer kapot dan het oplevert. Het is geen goed plan. Dat moet duidelijk worden gemaakt.

De nieuwe luchtvaartnota verschijnt eind dit jaar. Wanneer kunnen wij concrete oplossingen voor de vracht tegemoet zien?

Ik ga er vanuit dat wij in de eerste helft van het 2020 de nota in de Kamer behandelen en dan ook voor het zomerreces besluiten kunnen nemen. Anders is het te laat, want er komen verkiezingen aan. Ik moet ook zeggen dat de vrachtbranche echt niet de wereld vraagt, maar slechts bescheiden maatregelen zoals een dedicated pool voor vrachtvluchten. Waar praten wij dan over? 3,5% van alle vliegbewegingen op Schiphol of 4%? Ik vind dat wij niet zo rigide aan die slots moeten vasthouden als daarmee een complete branche uit de brand kan worden geholpen. Als daar de oplossing ligt, moeten wij daar als Tweede Kamer lef tonen en onze volle steun geven aan het plan. Daarnaast kunnen de niet benutte slots uit een vrachtpool altijd worden geretourneerd. Je schaadt daar eigenlijk niemand mee.

Zou Maastricht Airport nog een rol kunnen spelen om vrachtvluchten voor Nederland te behouden?

Dan moet Limburg als eigenaar van de luchthaven wel meespelen. Wij hebben ons destijds als Kamer hard gemaakt voor een gedoogbeleid om op Maastricht Airport meer vrachtvluchten mogelijk te maken, maar de provincie heeft dat weer teruggedraaid onder politieke druk van de laatste verkiezingen. Zij zullen daar dan ook eerst hun politieke nek moeten uitsteken.

Remco Dijkstra