Er zijn wat zwaluwen aan het economische firmament. Maar zomer wil het nog niet echt worden. De laatste World Economic Outlook van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bevatte opnieuw zwartgallige prognoses over diepte en verloop van de recessie. Zo mogelijk nog somberder zijn de grote Duitse economische instituten.

Eerst maar het goede nieuws. Sommige indicatoren zijn na lang aanhoudende daling weer gaan oplopen. Een voorbeeld is de Earlybird-indicator van de Duitse Commerzbank. Deze barometer voorspelt hoe de economie zich over zes tot negen maanden zal ontwikkelen. Hij loopt al een maand of vijf langzaam op, wat zou duiden op stabilisatie. Daarop wijst ook het herstel van de wereldhandel. Die is sinds de tweede helft van vorig jaar volledig ingezakt, maar daaraan lijkt nu een einde gekomen. Nog een zwaluw: de vrachtautomarkt lijkt in maart aan een zeker herstel begonnen. Natuurlijk: een veel lager niveau dan vorig jaar. Maar toch, krimppercentages van 30 procent en meer behoren misschien tot het verleden.

Verder sprak de Europese Centrale Bank het vertrouwen uit dat de sanering van het bankwezen redelijk op streek is. De Amerikaanse centrale bank, de Fed, is gematigd optimistisch. Dat blijkt uit het onlangs gepubliceerde ‘Beige Book’ van bankpresident Ben Bernanke. Het gaat weliswaar slecht, maar niet meer steeds slechter – en hier en daar gaat het beter.

Dan was er nog het onderzoek ‘Trends in Export 2009′ van exporteursvereniging Fenedex en kredietverzekeraar Atradius. De Nederlandse exporteur denkt dat de uitvoer dit jaar per saldo op peil zal blijven en dus niet dramatisch zal inklappen, zoals het Centraal Planbureau eerder voorspelde. De gemiddelde exporteur mikt op flink herstel in de tweede jaarhelft.

Dat zou wijzen op een recessie in Vvorm: snelle krimp, gevolgd door snel herstel. Helaas gelooft het IMF daar weinig van. Het IMF voorziet voor de meeste grote economieën een lange en zware teruggang. In de Eurozone bedraagt die dit jaar ruim 4 procent en ook volgend jaar komen we niet of nauwelijks boven de nul uit. Duitsland krimpt 5 procent dit jaar en volgend jaar nog eens 1 procent, denkt het fonds. Een recessie dus met een L-vorm: sterke krimp en stabilisatie op laag niveau.

Europa dacht wel onder de gevolgen van een crisis in de Verenigde Staten uit te komen, memoreert het IMF. Verkeerd gedacht. Weliswaar zijn Europeanen spaarzamer en minder geneigd op de pof te leven. Maar dat beschermt hen niet tegen een bankencrisis die keihard overslaat naar de reële economie. Bedrijven komen moeilijk aan krediet, investeren niet meer en schrappen banen. Het economische vliegwiel dat in voorgaande jaren snel vooruit draaide, staat voorlopig in de stand ‘achteruit’.

Het bedrijfsnieuws is voorlopig ook weinig opbeurend. Deutsche Post, dat in het eerste kwartaal het resultaat met de helft zag teruglopen, denkt dat het dal nu wel is bereikt. Dat althans hoopt topman Frank Appel. Maar een deel van z’n aandeelhouders dringen aan op structurele maatregelen en zelfs op een opsplitsing van het concern. Kuehne + Nagel durft een voorspelling helemaal niet aan. De Zwitsers zagen in de eerste drie maanden de luchtvrachtmarkt 20 en de zeevrachtmarkt 13 procent krimpen. Ook het wegvervoer liet geen tekenen van verbetering zien.

Het somberst zijn de vooraanstaande economische instituten in Duitsland, ook wel de ‘Vijf Wijzen’ genoemd. Die zien geen stabilisering van de Duitse economie vóór medio volgend jaar. Het gaat nu weliswaar minder snel bergafwaarts, maar pas in de laatste kwartalen van 2010 is weer met enige groei te rekenen. Boosdoener is in Duitsland vooral de sterke exportdaling.

Nu moeten we ons door die Vijf Wijzen ook weer niet de put in laten praten. Ze zijn wel eens eerder op hun gezicht gegaan met hun voorspellingen. Vorig najaar, toen de crisis allang een feit was, wisten Duitse topeconomen het nog zeker: er zou in Duitsland geen recessie komen. En nu schieten ze misschien weer door in somberheid.