Weet u het nog? Begin vorig jaar klaagden wegvervoerders over chauffeurstekorten. Ze zagen de bedrijvigheid in hun branche steeds verder oplopen. De conjunctuurbarometers bereikten recordhoogtes, net als de dieselprijs.

Hoe snel kan het veranderen. Binnen enkele kwartalen daalde de recessie op de branche neer. Van een echte kredietcrisis was medio vorig jaar nog geen sprake, maar de signalen die het wegvervoer over een aanstaande teruggang opving, waren duidelijk genoeg. Opdrachtgevers hielden de pas in, volumes namen nog maar mondjesmaat toe.

Inmiddels is sprake van een echte krimp. De Nederlandse economie zal dit jaar een mingroei van driekwart procent vertonen, zegt het Centraal Planbureau. De export staat onder druk, omdat veel andere landen het wereldwijd zelfs nog slechter doen. De autoindustrie, de duurdere consumentenelektronica, de textieldetailhandel zien hun verkopen dalen. Pas in 2010 gaan we, denkt het CPB, weer een procentje groeien.

Chauffeurs hebben we nu ineens in overvloed. Randstad wil ze netjes en zorgvuldig parkeren, opdat ze nog op de arbeidsmarkt te vinden zijn als we over een paar jaar een nieuwe, hoge conjunctuurgolf mogen verwachten. In containertrucking en deels ook in de distributie van conjunctuurgevoelige spullen is voorlopig geen droog brood te verdienen.

Tegelijk lopen de kosten op, eigenlijk sterker dan je op grond van de conjunctuur zou denken. De transportorganisaties kwamen een cao met de vakbonden overeen die neerkomt op een loonsverhoging welke de vermoedelijke inflatie in 2009 fors te bovengaat. Bovendien moet vermoedelijk meer pensioenpremie worden opgebracht, omdat het bedrijfstaksfonds nu al de toegezegde uitkeringen niet meer inflatiebestendig kan garanderen.

Nog zo’n kostenstijging, nu even alleen voor grensoverschrijdend vervoer. In Duitsland gaat de Maut weer omhoog. De kilometerheffing voor zwaarder vrachtverkeer op de Autobahn neemt 40 tot zelfs 90 procent toe, afhankelijk van de milieuvriendelijkheid van de auto. Zelfs de schoonste voertuigen gaan meer betalen en hun bazen moeten maar zien hoe ze dit aan de klant doorberekenen.

Nederlandse vervoerders schijnt dit laatste nog redelijk af te gaan, maar hun Duitse collega’s voorzien massale bedrijvensterfte. Eén van de grootste Duitse wegvervoersorganisaties, de BGL, raadt haar leden zelfs expliciet af, de lagere dieselprijs van nu te verrekenen met de duurdere Maut van straks.

Dat zou ook onzinnig zijn, omdat de recente brandstofkostendaling echt tijdelijk is. Zodra de economie weer aantrekt, gaat de prijs van benzine en diesel ook zonder meer de hoogte in. Want fossiele brandstof wordt hoe dan ook schaarser en de winning ervan, op moeilijker bereikbare plaatsen, wordt trouwens niet bevorderd door een relatief lage olieprijs.

Voor aanbieders van feitelijk wegvervoer – ‘wielen’ – wordt 2009 een uitzonderlijk moeilijk jaar. Eerst zullen die aanbieders elkaar nog heviger beconcurreren, totdat een aantal ervan omvalt. De volhouders worden beloond, omdat ze bij een weer aantrekkende economie snel de benodigde extra capaciteit kunnen organiseren.

Maar daarvoor is nodig, dat je het jaar 2009 kunt uitzingen. En juist het pure wegvervoer is er ook in hoogconjunctuur al jaren niet in geslaagd de rendementen op orde te krijgen. De meest recente cijfers van onderzoeksbureau NEA spreken boekdelen. Er zit bij heel veel bedrijven in deze activiteit geen gram vet meer op de botten.

De hoofdprijs gaat dit jaar naar verladers en charteraars. Wie feitelijk vervoer uitbesteedt, komt in een goede onderhandelingspositie te verkeren. Maar het is waar, wat voormannen van transportorganisaties afgelopen december zeiden. Vervoerder en verlader moeten dit beroerde jaar samen door zien te komen. Er moet goede capaciteit in de markt blijven om de groei van een jaar later op te vangen. Want die komt er ook.