Autoindustrie, chemie, bouw, sierteelt, alles krimpt. Hun logistieke dienstverleners krimpen mee. Tijd voor een sombere balans.

‘De kredietcrisis, die al maanden de financiële sector teistert, zal nauwelijks invloed hebben op de economische conjunctuur.’ Dat zei in november 2007 het Duitse economische instituut IfW. ‘Alles duidt erop dat het redelijk zal aflopen’, meende IfW-topman Joachim Scheide. Andere instituten dachten er net zo over. Het zou allemaal wel meevallen.

In één jaar tijd is alles veranderd. Inmiddels buitelen zwartgallige prognoses over elkaar heen. Duitsland mag dit jaar een krimp van zeker enkele procenten verwachten; de jongste officiële raming is 2,3 procent. Maar de meeste economische instituten in dat land sluiten niet uit dat het nog erger wordt. De export van Nederlands grootste handelspartner daalt met vele procenten tegelijk. Voor Nederlandse wegvervoerders kwam de omslag tegen het midden van afgelopen jaar. In het eerste kwartaal was nog sprake van een heel lichte groei van de bedrijvigheid, in het tweede kwartaal verkeerde dat in mingroei en de kwartalen erna lieten een dramatische verslechtering zien, zo blijkt uit het jongste ‘conjunctuurbericht’ van Transport en Logistiek Nederland (TLN).

In het vierde kwartaal ging het beroerder dan in enig ander tijdvak sinds 1997, toen TLN met zijn driemaandelijkse conjunctuurmetingen begon. De vooruitzichten zijn ongunstig: behalve Duitsland verkeren ook België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, andere belangrijke handelspartners, in zwaar weer.

Alle indicatoren in het wegvervoer laten nu een neergang zien. Omzetten dalen, de productiviteit keldert, de toch al matige rentabiliteit gaat over de hele linie verder terug, tot diep in de rode cijfers. Het personeelstekort begin dit jaar waren er vacatures voor zeker drieduizend chauffeurs – is omgeslagen in een overschot.

Vrachtprijzen staan onder druk door overcapaciteit. Bedrijven concurreren met tariefverlagingen en opdrachtgevers maken gebruik van de economische crisis om prijsverlaging af te dwingen. Sommige bedrijven rijden onder kostprijs. Transportbedrijf Boonstra uit het Drentse Gieten bijvoorbeeld, zegt curator Rob Geene. Hij mag proberen de 36 werknemers elders onder te brengen. En Geene is de enige curator niet die overuren maakt om delen van bedrijven te redden.

De afgelopen weken was er al een klein faillissementsgolfje in het Nederlandse wegvervoer. Dat golfje zou wel eens een tsunami kunnen worden. Saillant is dat niet alleen kleine vervoerders in het A-B-vervoer moeite hebben zich staande te houden, maar ook grote bedrijven, die doorgaans net iets optimistischer zijn en ook op een aantal punten beter scoren, nu hun economische nood klagen.