De kredietcrisis heeft er een jaar opzitten. Het begon allemaal overzichtelijk, met oninbare hypothecaire vorderingen in de Verenigde Staten. Dat leverde weliswaar alarmerende, maar geïsoleerde berichten op. Je hoorde een tijdje niets en dan had je het weer: Joe Sixpack kon zijn huis niet afbetalen.

Vervolgens begonnen banken, al jaren betrokken bij een ragfijn spel om beroerde financiële risico’s onder elkaar te verdelen, te wankelen. Sommige werden gered, andere konden de deuren sluiten en de kluizen opendoen. Daar zat, helaas voor de bijeengeroepen crediteuren, weinig meer in.

Als een veenbrand heeft de ‘credit crunch’ zich inmiddels over de wereld verspreid. Macro-groeicijfers, toch al wat onder druk in de eindfase van een periode van hoogconjunctuur, werden neerwaarts bijgesteld. Het R-woord – recessie – dook op. Financiële waarden trokken de meeste andere beurssectoren mee in een vrije val.

Dat gebeurde met daverend geweld. Want op één handelsdag konden de fondsen op Wall Street de laatste weken wel meer aan beurswaarde zien verdampen dan wat dat ‘open einde’reddingsprogramma van zevenhonderd miljard dollar moest kosten, waaraan het Congres dan nu na veel vijven en zessen z’n zegen heeft gegeven.

De kredietcrisis raakt de logistiek en de transportsector direct, al was het maar omdat grote klanten een economische neergang beginnen te merken. Een aardig voorbeeld leverde begin deze week SNCF, de Franse (staats)spoorwegmaatschappij. SNCF ziet het spoorvervoer van auto-onderdelen teruglopen en wijt dat aan de onrust op de financiële markten. Nu kan dat ook aan het aangeboden spoorvervoer van auto-onderdelen zelf liggen, maar een feit is dat de vooruitzichten voor autofabrikanten slechter zijn geworden. Dat hoeft op zijn beurt niet aan de kredietcrisis te worden toegeschreven. Maar die crisis maakt de zaken er in elk geval bepaald niet beter op. De wereldeconomie lijdt aan een dubbele longontsteking. Met de internationale handel gaat het minder voorspoedig. En de evenzo belangrijke begeleider daarvan – grensoverschrijdend verkeer van geld en handelsdocumenten – krijgt vroeg of laat te maken met de crisis in het mondiale geldstelsel, die de goederenhandel bemoeilijkt. Ook doodgewone handelsbanken blijken geïnfecteerd met het virus dat zich via slechte leningen in het circuit verspreidde.

Kredietverzekeraar Atradius maakte een maand geleden een rondje langs grote bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Australië. Eén op de drie ondervraagde ondernemers in transport en logistiek had toen te maken met negatieve gevolgen van de kredietcrisis. Het zullen er onderwijl meer zijn, want Atradius voorspelde dat de echte klap nog moest komen.

Recente berichten wijzen daar ook al op. Volgens een onderzoek van Lloyd’s List onder 400 grote Europese logistieke dienstverleners denkt nu 40 procent van de respondenten dat de zaken door de wereldwijde financiële verwarring slechter gaan. Meer dan de helft verwacht dat de voorspelde omzetgroei de komende twaalf maanden zal afnemen. Nog eens 12 procent ziet geen groei meer en 5 procent een daling. Maar, denkt de meerderheid ook, in het komend jaar zal zich een herstel aftekenen.

In dat onderzoek wordt Oost-Europa als de groeimarkt bij uitstek gezien. Voor China en India blijven de verwachtingen ook hooggespannen. De populairste reactie van bedrijven op de verwarde toestand op financiele markten is kostenverlaging door hogere efficiëntie, gevolgd door het buiten de deur zetten van onrendabele klanten. Een derde van deze dienstverleners in zeeen luchtvracht en in het wegvervoer wil onderaannemers nog eens extra de pin op de neus zetten.

Prijsverlagingen voor klanten zitten er niet in: slechts één op de tien bedrijven ziet daar mogelijkheden toe.

Kunnen die grote groeimarkten – China, India, Brazilië, misschien Rusland – de wereld voor een recessie in de VS en Europa behoeden? Nee, want daarvoor zijn deze nieuwe economieën stuk voor stuk, en ook opgeteld, te klein. Maar hun economisch gewicht is inmiddels wel zo toegenomen, dat, mits de infectieziekte in het bankwezen tenminste kan worden bestreden, een serieuze depressie stukken minder waarschijnlijk lijkt. De volgende veroorzaker van een wereldwijde crisis zou ook eens Chang of Singh kunnen heten.