Het netwerk van risicoanalyse, ‘known shippers’-regels en antecedentenonderzoek wordt er min of meer mee naar de prullenbak verwezen. Alleen voor vrachtvliegtuigen blijft het oude beveiligingssysteem van kracht. De redenering achter de nieuwe stringente veiligheidsmaatregel is simpel. Markey vindt het vreemd dat luchtvracht niet hoeft te worden gescand, terwijl elke passagier op hetzelfde vliegtuig door de scan moet en, inclusief bagage, van top tot teen wordt doorgelicht. Hij noemt het een ‘gigantisch hiaat’ in het cordon aan beveiligingsmaatregelen dat de VS sinds de aanslagen van september 2001 rond de eigen burgerluchtvaart hebben gebouwd.

Zijn overwinning is een grote nederlaag voor de invloedrijke Amerikaanse airline-lobby, die tot nu toe handig draconische ingrepen, zoals de scan van alle belly-vracht, heeft weten tegen de houden. De branche zag de nederlaag eigenlijk al vorig jaar aankomen toen de Democraten de meerderheid in het Congres veroverden.

De partij had er geen geheim van gemaakt de beveiliging van het ‘homeland’ drastisch aan te willen pakken en hier president Bush op zijn eigen terrein, security, te passeren. De Democraten hebben nooit veel vertrouwen gehad in de ‘knownshippers’-regels die de luchtvrachtbranche de afgelopen jaren samen met de Transportation Security Administration (TSA) heeft uitgewerkt om de sector te beveiligen tegen aanslagen. Daarbij kunnen alleen bekende en geregistreerde afzenders van luchtvracht ongecontroleerd aanleveren bij luchtvaartmaatschappijen. Lading van onbekende verladers moet zowel fysiek als elektronisch worden geïnspecteerd waarbij de kosten en de vertraging voor rekening zijn van de niet geregistreerde afzender. Volgens Markey is dit systeem niet waterdicht en fraudegevoelig. In november vorig jaar stuurde hij een klacht naar de inspecteur van het ministerie van Homeland Security met de beschuldiging dat luchtvaartmaatschappijen ook vracht van niet geregistreerde verladers stiekem ongecontroleerd zouden accepteren en vervoeren. Enig bewijs van deze praktijken is nooit geleverd. Congresleden begrijpen het systeem ook niet waarin de markt eigenlijk zichzelf controleert in samenwerking met de autoriteiten. De Amerikaanse overheid heeft ook via aparte inspecties de uiteindelijke handhaving in handen.

De internationale luchtvrachtindustrie blijft na het besluit nog met veel vragen zitten. Wat betekent bijvoorbeeld precies deze honderd procent controle? Zijn er ontheffingen voor bijvoorbeeld spoedeisend vervoer van donororganen of radioactieve isotopen voor de bestraling van kankerpatiënten? Ook is het onduidelijk of vracht alleen maar elektronisch mag worden gecontroleerd en of daarvoor een standaardsysteem wordt gekozen. Bij de controle van bagage op explosieven wordt bijvoorbeeld het detectiesysteem eXaminer 3DX van L-3 Communications gebruikt. Dit is echter alleen geschikt voor kleine partijen. Op Schiphol bijvoorbeeld zet KLM Cargo honden in voor het opsporen van springstoffen op de grote consolidaties. Zonder veel tijdverlies kunnen de containersin de loodsen van de vrachtafhandelaar worden gecontroleerd. Markey wil geen honden inzetten, maar in de nieuwe wetgeving staat daarover niets vermeld.