De Nederlandse vrachtsector op Schiphol, dat de afgelopen twee jaar het aantal vrachtvluchten met meer dan 20% zag krimpen, moet het stellen met de belofte dat de regering ‘bij het uitwerken van de nieuwe EU-slotverordening oog zal hebben voor de belangen van de vrachtsector’.

Nationaal beleid

Nederland wil zich daarbij hard maken om binnen de kaders van de Europese slotverordening ‘waar nodig en mogelijk’ meer ruimte te zoeken voor eigen nationaal beleid om zo de netwerkkwaliteit van Schiphol via additionele slotallocatieregels ‘verder te verstevigen’, schrijft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) in het beleidsstuk dat door de coronacrisis en het groot verlies aan passagiersvluchten veel van zijn actuele waarde heeft verloren.

Het kabinet kijkt desondanks naar de lange termijn en verwacht dat het vliegverkeer zich zal herstellen. Het wil daarom voor de toekomstige groei een nieuw beleidskader ontwikkelen voor een verbeterde netwerkkwaliteit van Schiphol. Bestaande monitoringsonderzoeken moeten daarvoor worden uitgebreid. Verder wil de Rijksoverheid toetsen hoe het huidige beleidsinstrumentarium gebruikt kan worden om het netwerk van de nationale luchthaven te verstevigen.

Local rule

Een andere meer concrete maatregel die Van Nieuwenhuizen aanhaalt in de nota ‘om het belang van de vrachtsector te borgen’, is de zogenaamd local rule, waarbij slots van geannuleerde vluchten worden herverdeeld en voor een kwart aan de vrachtsector toevallen.

Die maatregel, die in oktober van vorig jaar werd geïntroduceerd, moet het volgens de minister ‘makkelijker maken voor vrachtmaatschappijen om hun slots te houden’, maar is in de praktijk een bijzonder onzekere factor gebleken.

Zo heeft de maatregel de vrachtsector nog geen enkele extra vlucht opgeleverd, omdat de geannuleerde vluchten dit jaar, een schrikkeljaar, zijn gebruikt om het gat aan slots voor de extra dag in februari te dichten.

Vrachtpool

Daarnaast is er zonder geannuleerde vluchten geen sprake van extra vrachtvluchten, waardoor de local rule structureel geen werkbaar instrument is gebleken om het nijpende gebrek aan vrachtslots op te lossen op Schiphol. De vrachtpool, waar Schiphol aan werkt, biedt wel een structurele oplossing, maar wordt in de gehele nota niet genoemd als instrument om de vrachtbelangen op Schiphol  te waarborgen.

Winstpunt in de luchtvaartnota is wel dat het ministerie in de luchtvaartnota eindelijk het belang van de vrachtsector voor Schiphol en de BV Nederland in kaart heeft gebracht en onderschrijft. Die is met een bijdrage van dertigduizend banen en 2,7 miljard euro aan inkomsten substantieel en goed voor een kwart van de totale werkgelegenheid en toegevoegde waarde van de luchthaven aan de Nederlandse economie, aldus Van Nieuwenhuizen, die daar verder geen conclusies aan verbindt.

Maastricht Airport

Voor de regionale vrachtambities van Maastricht Airport blijft het kabinet ook vaag. Zo moet de ontwikkeling van regionale luchthaven ‘passen binnen de regio’s waarin de luchthavens liggen. Voor die ontwikkeling moet draagvlak in de regio zijn’.

Het kabinet zegt wel ‘meer regie’ te willen voeren op regionale luchthavens ‘zodat ze meer aanvullend op elkaar benut worden’, maar dit moet wel ‘op een manier die past bij de regio’s waarin ze liggen’.

Het kabinet onderschrijft verder de wens van de regionale luchthavens om intensiever samen te werken met Schiphol via een systeembenadering. Het ministerie zal daarvoor vanuit haar regierol ‘minimaal twee keer per jaar’ overleggen over deze samenwerking met de regionale luchthavens. ‘Met een systeembenadering kunnen de luchthavens de beschikbare capaciteit optimaal benutten’, aldus de minister

Daden

De brancheorganisaties Evofenedex, ACN en TLN/Fenex zijn tevreden dat het kabinet in de luchtvaartnota ‘de erkenning voor het maatschappelijke en economische belang van luchtvracht duidelijk benoemd’. De drie belangenbehartigers roepen het kabinet dan ook op deze constatering in daden om te zetten ‘en de aangekondigde geleidelijke ontwikkeling van Schiphol zó vorm te geven dat vrachtvluchten een kans krijgen op herstel van hun positie’.

‘Vrachtvluchten ondersteunen de exportkansen van ondernemers, de werkgelegenheid én het Nederlandse vestigingsklimaat. De afgelopen maanden is gebleken hoe cruciaal vrachtvluchten zijn in de verzending van medische en urgente goederen in de bestrijding van het coronavirus. Vrachtvluchten leveren daarnaast de meeste economische meerwaarde op per vlucht en het is een belangrijke aanjager voor het economisch herstel in de komende periode’, schrijven Evofenedex, ACN en TLN/Fenex.