Daarbij komen nog eens zaken als de noodzakelijke verduurzaming van de luchtvaart, de herindeling van het Nederlandse luchtruim, de luchtvrachttaks en het Europese level playing field. Issues die een sterke onderlinge samenhang kennen en die alle aandacht verdienen in de Luchtvaartnota 2020 – 2050. Een belangrijk beleidsdocument waar op dit moment hard aan gewerkt wordt door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Juist omdat er binnen het luchtvaartdossier zo’n sterke en gevoelige samenhang bestaat is het belangrijk om soms een stapje terug te doen bij het maken van afwegingen. Niet in middelen te denken maar in doelen. En in plaats van aan standpunten eerder aandacht te besteden aan belangen. Van het ‘wat’ naar het ‘waarom’. Waarom is luchtvaart belangrijk voor Nederland en wat is daar dan voor nodig? Of, met betrekking tot luchtvracht: waarom is luchtvracht eigenlijk zo belangrijk voor Nederland? En wie heeft er een belang bij? Van een afstand durven kijken om zo de bekende ‘WC-Eend redenering’ te voorkomen: ‘wij van de luchtvracht adviseren meer luchtvracht’.

Een dappere stap hierin vind ik de ‘Visie Handel en Logistiek 2040’, die de Logistieke Alliantie recent overhandigde aan minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat). De ondertitel van het stuk luidt: ‘in 2040 hebben we een internationaal competitief, veilig en duurzaam logistiek systeem dat werkt voor Nederland’. In dit stuk wordt duidelijk die ‘waarom’- vraag benoemd. Waarom willen we eigenlijk dat de logistiek zich verder kan ontwikkelen in Nederland?

Het antwoord ligt voor de hand: een sterke handelspositie van Nederland, nu en in de toekomst is een waarborg voor onze welvaart. De sector ziet zichzelf daarbij als middel, niet als doel, en legt gelijktijdig de lat hoog als het gaat om verduurzaming, vermindering van milieu-overlast, verhogen van de veiligheid en aandacht voor werknemers. Een ambitie die naadloos voorsorteert op de voorwaardelijke eis die de minister in haar recente brief aan de Tweede Kamer stelt aan de groei op onze mainport: ‘Schiphol moet verdere groei voortaan verdienen’.

Het neerleggen van die lat leidt automatisch tot de vraag ‘en hoe gaan we dat dan doen?’ ‘Samen’ is daar voor een essentieel uitgangspunt. Binnen de luchtvrachtsector, maar ook tussen sectoren.

Topman Marcel de Nooijer van Air France KLM Cargo, benadrukte dat ‘samen’ recent ook nog eens tijdens de algemene ledenvergadering van Air Cargo Netherlands. Hij betoogde dat, gezien de disruptieve veranderingen – geopolitieke ontwikkelingen, digitalisering, verduurzaming en nieuwe toetreders (platformeconomie) in de wereld, juist samenwerking heel belangrijk is. Waarbij we ‘over de korte termijn heen moeten kijken’. Wie kan hem daarin ongelijk geven?