De sterke winstgroei van expediteur DB Schenker was het enige positieve nieuws bij de presentatie van de jaarcijfers over 2020 van moederconcern Deutsche Bahn (DB). De volumes in de luchtvracht (-7,8%) en containervaart (-10,5%) lieten door de coronapandemie een sterk verval zien, maar dat werd voor DB Schenker ruimschoots goed gemaakt door de sterk gestegen tarieven, die in het geval van het luchtvrachtvervoer verdubbelden.

In totaal verscheepte DB Schenker in de containervaart rond de 2 miljoen teu, terwijl de Duitse expediteur 1,1 miljoen ton aan luchtvrachtvolume afhandelde. Daarmee blijft de DB-dochter met DHL, K+N en DSV marktleider in de internationale lucht- en zeevrachtexpeditie.

De klinkende winstcijfers bij DB Schenker konden niet verhinderen dat moederbedrijf Deutsche Bahn vorig jaar dieprode cijfers schreef. Onder de streep noteerde het staatsbedrijf een negatief resultaat van 5,7 miljard euro, het grootste verlies in de geschiedenis van het concern. Het negatief resultaat steekt schril af tegen het dividend van 650 miljoen euro dat het spoorbedrijf nog in 2019 aan de enige aandeelhouder, de Duitse staat, uitkeerde.

DB Cargo

De hoofdmoot van het miljardenverlies van DB kwam door de coronalockdowns, die maakten dat veel treinreizigers in binnen- en buitenland wegbleven. Ook dochterbedrijf DB Cargo, de railgoederenvervoerder, deed het wederom slecht. Zo nam de transportprestatie met 7,5% af naar 79 miljard tonkilometer, terwijl het bedrijfsverlies verdubbelde naar 728 miljoen euro.

Het is het zesde negatieve jaarresultaat op rij voor het spoorbedrijf. In totaal hebben de logistieke activiteiten van DB Cargo het moederbedrijf 2 miljard euro aan verliezen opgeleverd sinds 2015. Voorlopig heeft de nieuwe algemeen directeur, Sigrid Nikutta, nog niet haar belofte ingelost orde op zaken te stellen bij het verliesgevende DB Cargo.

Geen winstherstel

Volgens financieel directeur Levin Holle van Deutsche Bahn is er voor het lopende boekjaar nog geen sprake van een winstherstel bij het concern, maar zal wel het aantal reizigers naar verwachting met 20% toenemen en het ladingaanbod bij DB Cargo met 10%. Voor dit jaar voorziet hij nog een operationeel verlies van 2 miljard euro, tegen 2,9 miljard euro in 2020. In 2022 verwacht de directie wel weer zwarte cijfers te kunnen schrijven.

Qua omzet verloor DB vorig jaar 10% en lagen de totale inkomsten op bijna 40 miljard euro. De schuldenberg liep door het forse nettoverlies vorig jaar op naar ruim 29 miljard euro. De directie verwacht overigens niet dat die schuldenlast dit jaar verder zal oplopen. Onder meer doordat het railconcern de komende jaren zwaar inzet op besparingen. Het gaat daarbij de komende drie jaar om een bedrag van 5 miljard euro aan ‘verstandige’ kostenreducties. Een vergelijkbaar bedrag verwacht de financieel directeur binnen te hengelen via overheidssteun uit Berlijn. Met die kapitaalinjectie moet het eigen vermogen van het staatsbedrijf worden aangevuld. Daarvoor is wel eerst toestemming van de Europese Commissie nodig.

Klimaatpakket

De overheidssteun komt uit een pot van elf miljard euro die de Duitse bondsregering in het kader van het klimaatpakket al heeft gereserveerd voor DB om noodzakelijke investeringen in de railinfrastructuur door te voeren. Of daarvan een deel mag worden gebruikt om de kas van DB te spekken, wordt nog in Berlijn onderzocht. Het zou daarbij politiek worden verpakt als steun om de schade door de coronacrisis te repareren.

Financieel topman Holle verwacht dat Brussel zijn fiat zal geven aan de overheidssteun omdat het uiteindelijk gaat om het verduurzamen van het transport, een proces waarbij het spoorvervoer in de strategie van de Europese Unie een sleutelrol speelt.

Truck wint het van vrachttrein

Het marktaandeel van het railgoederenvervoer in Duitsland is tijdens de coronacrisis vorig jaar teruggelopen van 19% naar 17,5%, terwijl het wegvervoer licht groeide. Dat laten nieuwe vervoerscijfers van de Duitse overheid zien.

De politieke partij Die Grünen in het Duitse parlement spreekt van een ‘verkeerspolitieke noodkreet’ en vraagt zich af of die afname wel is toe te schrijven aan de pandemie, of dat er andere factoren de doorslag hebben gegeven. Daarbij wordt verwezen naar de grote ‘structurele problemen’ bij DB Cargo en de ‘concurrentievervalsing door het wegvervoer’.

Volgens Grünen-transportwoordvoerder Matthias Gastel haalt de Duitse regering met de huidige negatieve ontwikkeling zeker niet de eigen doelstelling om in 2030 een kwart van het goederenvervoer over het spoor te vervoeren. Volgens Gastel kan dat alleen als de overheid snel de kosten voor het gebruik van het spoor overneemt en een einde maakt ‘aan de dieselsubsidies’. Dan is zelfs een marktaandeel van 30% haalbaar, aldus de Grünen. Voor de lange termijn zou ook de uitbouw van het railnetwerk voor goederentreinen voor de noodzakelijke extra capaciteit moeten zorgen.