De EU blijft inzetten op een akkoord, ‘maar niet tegen tegen elke prijs’, aldus Von der Leyen.

De EU-leiders riepen Londen donderdag na hun top in Brussel op stappen te zetten om een handelsdeal voor 31 december mogelijk te maken. De Britse brexitonderhandelaar David Frost reageerde teleurgesteld op de Europese houding bij de onderhandelingen. Premier Boris Johnson verklaarde vrijdag dat het Verenigd Koninkrijk zich moet voorbereiden op een vertrek uit de Europese Unie zonder handelsakkoord.

Barnier zei donderdag nadat hij de 27 EU-leiders had bijgepraat over de stand van zaken al dat hij ‘intensief’ wil verder onderhandelen ‘de komende twee of drie weken’. De week erop zouden de teams dan weer in Brussel bijeen kunnen komen. Hij wees erop dat de twee partijen nog steeds op drie hoofdpunten ver uit elkaar liggen: een gelijk speelveld, de visserij en toezicht op de afspraken.

Johnson

Als de EU niet ‘fundamenteel’ van houding verandert, zal het Verenigd Koninkrijk zich voorbereiden op een handelsrelatie naar ‘Australisch model’, zei Johnson in een korte persconferentie. Australië en de EU hebben op dit moment geen akkoord over vrijhandel. Op de vraag of Johnson met deze aankondiging nu definitief wegloopt van verdere onderhandelingen met de EU, antwoordde de premier ontwijkend.

Johnson stelde aanvankelijk afgelopen donderdag als deadline waarop er zicht op een akkoord moest zijn over een nieuwe handelsdeal. Zo niet, dan zou hij de stekker uit de onderhandelingen trekken.

Het Verenigde Koninkrijk verliet de Europese Unie op 31 januari, maar is in de overgangsfase tot de jaarwisseling nog aan de meeste regels van het landenblok gebonden. Als er voor 31 december geen akkoord is over de toekomstige relatie, valt de wederzijdse handel terug op de zeer basale regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Voor veel goederen worden dan aan de grens weer importheffingen ingesteld, en douanecontroles zorgen naar verwachting voor files van vrachtwagens aan de grens. De handel tussen Australië en de EU komt in principe ook op die WTO-regels neer.

Johnson wil het liefst een handelsverdrag zoals de EU met Canada heeft gesloten, maar concludeert nu ‘dat dit niet zal werken’. Belangrijke twistpunten blijven de toegang tot Britse wateren voor vissers uit EU-lidstaten en het zogeheten gelijke speelveld. Met dat laatste wordt bedoeld dat Britse bedrijven zich aan Europese regels voor bijvoorbeeld het milieu, concurrentie en werknemersrechten moeten houden, willen ze vrije toegang tot de EU-markt behouden. Dat ligt in Londen gevoelig, omdat het Verenigd Koninkrijk dan nog altijd gebonden is aan EU-regels waar het met de brexit juist van af wilde.