Guayaquil telt ruim twee miljoen inwoners. Veel mensen leven er vooral op straat, zoals de talloze straatventers. Voeg eraan toe dat de overheid werd verweten niet adequaat te reageren en de stad kon bekend worden als een van de plekken waar het coronavirus veel mensen kon besmetten.

Bananen

Ivo Ravelli, general manager Ecuador van fruitproducent Fyffes, is betrokken bij het vervoer van bananen naar onder andere Rotterdam, Hamburg, Rusland en andere bestemmingen. ‘Het gaat om honderd containers per week. Het belangrijkste verschil met de periode vóór corona is dat we nu zelf zorgen voor ongeveer de helft van het transport naar de havens.’

‘Normaal regelen de bananenproducenten zelf het transport’, aldus Ravelli. ‘Met name Guayaquil werd een probleem. Daar wilden truckers uit angst voor Covid-19 niet meer naartoe op een gegeven moment, dus moesten wij inspringen voor het transport. Dan zie je het probleem van het gebrek aan grote, goed georganiseerde transportbedrijven. Je hebt in Ecuador veel kleine rijders. Het is gewoon dat een transportbedrijf met twintig trucks voor de helft of zelfs meer is aangewezen op zelfstandige chauffeurs.’

Een angst was tijdens de coronapiek met name de distributie van verpakkingsmateriaal, zoals dozen, pallets of plastic zakken. ‘Het werd vechten om trucks. De bereikbaarheid van de haven speelde voor ons minder dan bij anderen. Dat komt omdat we bijna al onze verschepingen uit Ecuador doen met Maersk. Die heeft naast Guayaquil als alternatieve haven Puerto Bolivar (Machala, red.). Andere problemen zijn geweest de aanvoer van reefercontainers naar Ecuador en het tekort aan personeel om de containers scheepsklaar te maken.’

Schipperen

Het is schipperen geweest voor Fyffes met de mogelijkheden. Een oplossing was bijvoorbeeld bananen pas in de haven in een container te doen, in plaats van bij een plantage. Dat heeft als nadeel extra kosten en beschadiging door dubbele handelingen. Ravelli: ‘Het kost meer, maar uiteindelijk lukt het allemaal wel.’

De druk op binnenlands transport zorgt voor hogere tarieven. Hoewel de situatie sinds een maand normaler is, zijn er nog steeds wat ongewone zaken. ‘Denk aan aangepaste schedules als er een tekort aan lading is, en langere afhandeltijden door coronamaatregelen. Onregelmatigheid blijft het grootste probleem.’

Een blik in de toekomst: gaan we wereldwijd meer voor de lokale markt produceren en wordt logistiek regionaler? ‘Daar geloof ik niet in wat betreft bananen.

Investeringen

Mensen over de hele wereld zijn er aan gewend het hele jaar door vers fruit en bananen te eten, en in Europa groeit niet alles. Wat betreft Ecuador zijn er verbeteringen mogelijk, ruimte voor investeringen. Denk dus aan beter wegtransport. Kijk ook naar garnalen, een ander exportproduct hier. De infrastructuur voor opslag in een crisissituatie bleek onderontwikkeld, zonder goede koelmogelijkheden.’

Peke van Beek (Logistics Agency, onderdeel Seatrade, in Ecuador), betrokken bij de logistiek voor zeetransport, is net als Ravelli gematigd positief over het door kunnen gaan van de export. ‘Voor Seatrade doe ik alles wat niet met bananen heeft te maken en ik kan zeggen dat het nu toch weer een beetje business as usual is. Het kost allemaal wel meer tijd en moeite. In het algemeen heeft corona geen effect op de exporteurs. De handel is gewoon doorgegaan, mede dankzij logistieke corridors.’

Van Beek wijst erop dat grote partijen scheepvracht uit contractlading bestaan waaraan weinig valt te onderhandelen. ‘Het is ook weer niet alles koek en ei. Nog steeds speelt het probleem van bemanning die hier niet van boord mag. Die moet gewoon doorwerken.’

Hangmatten

Vanuit de Ecuadoraanse hoofdstad Quito op de Andes-hoogvlakte in het binnenland opereert Onno Heerma van Voss. Hij handelt in hangmatten en tagua (plantaardig ivoor, materiaal voor sieraden) met zijn firma Naya Nayon. Zijn ervaring is divers, maar net als de andere gesprekspartners is hij gelet op de omstandigheden best positief.

‘Vooral in het begin was de situatie gecompliceerd. Het probleem was om producten van mijn leveranciers naar Quito te krijgen doordat het provinciaal transport stil lag. En toen lukte het niet via KLM, zoals gebruikelijk, maar met Qatar. Die heeft echter een andere hub, Luik. Waardoor je van een andere plek dan gebruikelijk partijen bij afnemers moet krijgen.’

De prijzen in de luchtvracht zijn volgens Heerma van Voss omhoog gegaan. Wat gelet op beperkingen ook in de toekomst lang kan duren of structureel wordt. Een ander probleem waarmee hij wordt geconfronteerd, zijn de drugscontroles die nodig zijn omdat Colombia en omringende landen bekend staan om verzendingen van cocaïne. ‘Ik doe ook containers vanaf Guayaquil. Dan is het beter als je zelf aanwezig bent voor het controleren van lading. Omdat vrij reizen niet altijd mogelijk is, heb ik daarvoor een vertegenwoordiger moeten regelen.’

Naya Nayon heeft de verdeling van de afzet zien veranderen. ‘Normaliter gaat het bij ons om twintig procent hangmatten, dat is nu de helft. Het past bij de trend dat mensen meer tijd thuis doorbrengen. Hun koopgedrag stemmen ze daar op af.’

Vliegtuig

David de Haas van Logiztik Alliance zetelt ook in Quito. Hij laat vracht vooral per vliegtuig vervoeren. Daaronder veel bloemen. ‘We zaten in juni op zo’n tachtig, negentig procent van wat we vorig jaar draaiden. Alle handel die we hebben, gaat weg. Onder andere Spanje is moeilijk. Daarom gaat er meer over Amsterdam voor Europese bestemmingen.’

‘Maar op een voor Latijns-Amerika belangrijke hub als Miami vliegt alles gewoon. Wel zijn er minder passagiersvluchten. Een kist met normaliter 280 personen kan twintig ton vracht hebben. Dat gebrek aan vervoer scheelt en legt meer druk op de vrachtvluchten. Mede daardoor zijn de tarieven hoog.’

Voor Logiztik Aliance speelt eigenlijk meer het aanbod van bloemen een rol. Tot en met juli is het aanbod te weinig voor de vraag. De Haas vreest niet dat voor een product als bloemen de regio’s her en der in de wereld zelf meer voor de productie gaan zorgen, dat de supply chain kleinschaliger wordt. Zoals dat in Australië al gebeurt, met opgeleefde kwekerijen. ‘Ecuador heeft het hele jaar door bloemenaanbod en rozen die je nergens anders kunt krijgen.’

Export belangrijke pijler

Voor Ecuador en de rest van Latijns-Amerika is export een belangrijke pijler van de economie. Dan gaat het met name om land- en tuinbouwproducten en grondstoffen. De infrastructuur laat volgens de studie ‘Supply chain management and logistics in Latin America’ te wensen over. Daar valt nog veel te winnen volgens experts. Ecuador draagt daaraan bij met de nieuwe haven bij Guayaquil (Posorja). Het verbreden van het Panamakanaal behoort ook tot de verbeteringen. Onder andere Colombia en Brazilië zijn belangrijke logistieke hubs.

Opvallend is dat corona in de regio op verschillende momenten piekt. Zo meldde Colombia begin juli de meeste slachtoffers, terwijl dat in Ecuador april was. Het is voor Latijns-Amerika ook afwachten hoe de situatie in de VS en met name Miami zich ontwikkelt. In Florida zijn sinds eind juni de coronamaatregelen verscherpt.