De Nederlandse export van bloemen en planten kromp in mei met 8% naar 671 miljoen. In maart was er een veel dramatischere krimp van 32 % en in april een van 38%.

Vanuit de VGB zijn de handelaren gewaarschuwd over nieuwe registratie-eisen voor de import in het Verenigd Koninkrijk. Wat is er aan de hand?

Handelaren – Britse en buitenlandse bedrijven die in het Verenigd Koninkrijk zijn gevestigd en die plantmateriaal importeren uit de EU – moeten vóór 30 juli voldoen aan de nieuwe registratie-eisen die zijn vastgesteld in de EU-Plantgezondheidsverordening.

Wat betekent dat?

Alle professionele marktdeelnemers zijn straks verplicht om via hun PEACH-account een geldig adres in het VK of een geldig adres van een gevolmachtigd vertegenwoordiger in het VK op te geven. Het PEACH-systeem is een elektronisch systeem ten behoeve van het verkrijgen van certificaten bij de import van planten. Via het systeem kunnen ontvangers van plantmateriaal de benodigde certificaten printen en overleggen aan de autoriteiten. Planten moeten bijvoorbeeld aan bepaalde fytosanitaire eisen voldoen, bijvoorbeeld vrij zijn van bepaalde ziekten en plagen. Alleen importeurs in het VK dienen zich nu te registreren. Nederlandse exporteurs die daar geen eigen locatie of bedrijf hebben, hoeven dat niet te doen.

Matthijs Mesken

De eisen zijn niet los te zien van de ontwikkelingen rond de naderende brexit. Wat kan de markt nog meer verwachten?

Hoe de brexit eruit gaat zien, weet nog niemand. Het no deal scenario hangt nog boven de markt, en dan is het de vraag welke eisen het VK stelt aan de import van bloemen en planten. We weten nu al dat er vertragingen gaan optreden aan de grenzen, dat er fytosanitaire controles uitgevoerd gaan worden en dat er bij een no deal een importheffing van 8% op planten geheven gaat worden. Wij verhandelen dagverse producten die vaak ‘just in time’ geleverd worden. Dat systeem gaat veranderen. Vandaag in de webshop van een Nederlandse handelaar bestellen, zal niet meer betekenen dat er morgen afgeleverd kan worden.

Welke rol speelt de VGB hierbij?

VGB is al vanaf voorjaar 2017 in overleg met haar achterban, met collega-organisaties, met de douane, NVWA, met overheden in Den Haag en Brussel en met organisaties in het VK. Wij vragen aandacht voor het belang van een level playing field en voor de noodzaak van een snelle doorgang bij de grenzen. Wij roepen onze leden op zich voor te bereiden door de juiste documenten in huis te hebben en door na te gaan welke consequenties grenscontroles zullen hebben op hun processen. Ook moeten ze met hun klanten in overleg treden om te bekijken hoe ze gezamenlijk de gevolgen van de brexit het hoofd kunnen bieden.

Uw sector is zwaar getroffen door de coronacrisis. Kunt u een beeld schetsen van de gevolgen? Stemmen de meest recente cijfers weer wat hoopvoller?

Door corona werden opeens grenzen en winkels gesloten. De verliezen voor de handel zijn enorm geweest, zeker in de eerste twee tot drie weken. Gelukkig is de handel in april en zeker in mei flink aangetrokken. Bloemen en planten zijn toch meer een eerste levensbehoefte dan gedacht. Door onze kennis van de markt en logistieke perfectie wisten we snel veel klanten in binnen- en buitenland weer van bloemen en planten te voorzien. Consumenten bleven, mede omdat ze veel thuis moesten blijven, toch bloemen en planten kopen.

Bloemen- en plantenhandelaren hielden zich dus staande?

De maand mei liep 8% achter in exportomzet in vergelijking met 2019. Totaal hebben ‘we’ tot en met mei ongeveer 500 miljoen aan exportwaarde verloren. De verschillen tussen bedrijven zijn groot, maar voor veel bedrijven gaat het weer de goede kant op. Helaas heeft een deel van mijn achterban geen gebruik kunnen maken van het noodfonds voor de tuinbouw, omdat door regels van de overheid de eerste 30% omzetverlies voor eigen rekening diende te komen. De verliezen in de eerste weken waren veel groter, maar door aantrekkende handel kwam het gemiddelde gedurende drie maanden lager uit. Deze bedrijven dienen de verliezen dus voor eigen rekening te nemen.

Hoe ziet de toekomst op korte en wat langere termijn eruit voor de bloemen- en plantenkwekers?

Als er geen tweede lockdown komt, kijken wij met positieve blik naar de toekomst. Groen – bloemen en planten – voor binnen en buiten heeft een bewezen waarde voor onze leefomgeving. Consumenten zien dat ook steeds meer en zullen dus bloemen en planten blijven kopen.