Verladers en vervoerders kunnen deze e-JointCorridor later dit jaar ook gebruiken op twee spoorverbindingen met China en voor intermodaal vervoer per binnenschip op de West-Brabant Corridor. De coronacrisis maakt de urgentie volgens de initiatiefnemers alleen maar groter.

Meer vracht van de weg af krijgen, slim benutten van meerdere modaliteiten in een geïntegreerde vervoersoplossing om zo de bestaande infrastructuur beter te benutten en de CO2-uitstoot van transport te verminderen. Dat is in het kort het idee achter het programma Lean & Green Off-Road, dat een paar jaar geleden van start ging. In samenspraak met vervoerders en verladers worden gezamenlijke internationale transportcorridors opgezet en bestaande Joint Corridors uitgebreid om bedrijven te bewegen over te stappen naar synchromodaal transport en zo de sector verder te verduurzamen.

Het programma mag dan wel landelijk zijn, maar de aanpak is regionaal en sluit aan bij de wensen en behoeften van het regionale bedrijfsleven, zegt programma-activator Frans van den Boomen. ‘We geloven dat je de dialoog op gang moet brengen met regionale partijen, met het bedrijfsleven in gesprek moet gaan, samen met de regio Joint Corridors moet ontwikkelen en daar het volume moet bundelen.’

Met acht actieve regio’s, een aantal al opgezette corridors en enkele die binnenkort ontsloten worden, is in een paar jaar tijd inmiddels een landelijk dekkend netwerk ontstaan. Om verder te kunnen groeien met meer deelnemers en meer volume is digitalisering van de vrachtinformatie een absolute voorwaarde.

Dataveiligheid

Van den Boomen: ‘We zijn geen IT-programma, maar om te kunnen opschalen moet je digitaliseren. Papierwerk staat opschaling in de weg. Je wilt niet weten hoeveel papieren er in koffertjes, kokertjes en achterop containers op het spoor en over het water gaat. Als je het dan hebt over dataveiligheid: iedereen kan er gewoon bij. Daar is dus nog een hele slag te maken.’

Die digitaliseringsslag als volgende fase in het project begon medio vorig jaar met de introductie van de e-JointCorridor op de in 2017 gestarte spoorverbinding tussen Tilburg en het Poolse Rzepin, die nu wekelijks vier keer heen en vier keer terug rijdt. De bedoeling is dat aantal verder uit te breiden. De eerste e-JointCorridor is ontwikkeld door Lean & Green Off-Road in samenwerking met Logistics Community Brabant (LCB) voor een combinatie van spoor- en wegvervoer. Vrachtdocumenten over verschillende modaliteiten worden gedigitaliseerd en aan elkaar gekoppeld.

Aanvankelijk was het een pilot met verlader Bostik en vervoerders Essers en GVT. Inmiddels is de testfase afgerond en wordt geprobeerd meer vervoerders en verladers die gebruikmaken van de verbinding te laten aansluiten. De voordelen van digitale vrachtinformatie die in elke schakel van de keten beschikbaar is, is volgens Van den Boomen duidelijk aangetoond. Het leidt niet alleen tot minder administratie en meer efficiency, ook de verblijfstijd bij de terminals kan korter worden doordat een terminal voorbereid is op de komst van een trein. Hoewel er nog verder onderzoek gedaan moet worden, lijkt het te gaan om een productiviteitsbesparing van 15 tot 20 procent in tijd op het hele traject. ‘Met die tijdwinst kun je met dezelfde treinen vaker op en neer.’

Overbelasting

Hoe groter de afstanden, hoe meer winst er te behalen valt. Bijvoorbeeld voor de Joint Corridors naar China, Tilburg-Chengdu en Venlo-Chongqing, die inmiddels opgenomen zijn in Lean & Green Off-Road. Van den Boomen schat in dat een goederentrein die nu veertien dagen onderweg is voor een enkele reis het traject minimaal een dag sneller kan afleggen als de terminals onderweg de benodigde vrachtdocumenten digitaal ontvangen. Ook voor de binnenvaart, waar overbelasting verwacht wordt op de terminals de komende jaren gezien de opgaven die het Klimaatakkoord stelt, kan digitalisering een uitkomst zijn, verwacht hij. ‘We moeten dan wel zorgen voor een goede dataverstrekking, zodat een overslagkraan optimaal aangestuurd wordt en zo productief mogelijk ingezet kan worden.’

Nu de hele wereld te kampen heeft met de gevolgen van het coronavirus wordt de noodzaak van multimodaal transport en samenwerking met JointCorridors alleen maar groter, verwacht Van den Boomen. Gezien de beperkingen van het wegvervoer kunnen spoorverbindingen op dit moment immers een prima alternatief zijn.

Optimaliseren transport

Nu op de eerste Joint Corridor digitale vrachtinformatie gebruikt wordt, is het de bedoeling dat ook andere corridors binnen Lean & Green Off-Road gaan volgen, te beginnen met Tilburg-Chengdu, Venlo-Chongqing en de West-Brabant corridor: een verbinding voor de binnenvaart vanuit de inlandterminals Tilburg, Oosterhout en Moerdijk van en naar de deepsea terminals in de Rotterdamse haven. Daarnaast wordt gekeken hoe blokchaintechnologie kan helpen om het transport verder te optimaliseren.

Om dat mogelijk te maken gaan vijf zogeheten off-road runners, studenten van onderwijsinstelling Breda University of Applied Sciences (BUas), een groot deel van het voorbereidende werk doen. Ze brengen fysieke processen en informatiestromen in kaart met alle documenten die daarbij horen, laten zich scholen op het gebied van blokchain en maken een eerste blokchain-ontwerp. Rond juni moeten die ontwerpen klaar zijn. Dan moet ook duidelijk zijn welke voordelen er zijn voor een gebruiker als het gaat om onder meer productiviteitwinst, vermindering van administratieve rompslomp, optimalisering van logistieke processen, inzicht in waar containers zich tijdens de reis bevinden en besparing van CO2 en wegkilometers.

Ondertussen gaan de programmamanagers op zoek naar geïnteresseerde deelnemers en brengen ze partijen elkaar. Mogelijk wordt de verdere ontwikkeling van een concrete toepassing aan de markt overgelaten. ‘Wij zetten allereerst een visie neer, stimuleren de innovatie en brengen die bij de bedrijven binnen. Zij pakken het verder op.’ Dat er toenemende interesse is van providers en blokchainleveranciers vindt Van den Boomen bemoedigend. Als er voldoende belangstelling is, kan e-JointCorridor in de tweede helft van dit jaar ook operationeel gemaakt worden op de twee corridors naar China en de West-Brabant Corridor, verwacht hij.

Van elkaar leren

De werkwijze, praktijkgericht en vraaggestuurd, is de kracht van het programma. ‘Niemand kan dit alleen ontwikkelen, want dan weet je zeker dat het nooit schaalbaar is. Wat individueel vaak onmogelijk is, is collectief wel mogelijk. Niet alleen omdat je volume bundelt, maar ook kennis, ervaring en creativiteit van verladers, vervoerders en providers. Daardoor kunnen ze van elkaar leren en bedrijfseconomisch en maatschappelijk met elkaar groeien.’

Uiteindelijk moet de e-JointCorridor eraan bijdragen dat binnen een jaar of vijf multimodaal transport voor het hele bedrijfsleven op een makkelijke manier toegankelijk moet zijn, niet alleen voor grote vervoerders, maar ook voor middelgrote en kleine bedrijven. Van den Boomen ziet parallellen met de reiswereld. Door de komst van internet kan elke particulier op een eenvoudige manier zelf zijn reizen regelen. ‘Voor het mkb moet het net zo eenvoudig worden om een plek op een verbinding via water of spoor te boeken, als dat je nu een vliegticket of een hotel boekt op internet.’ Dat maakt logistieke dienstverleners zeker niet overbodig, denkt hij. ‘Het biedt zelfs extra kansen wanneer ze toegevoegde waarde blijven leveren.’