Het verval zit met name in de wederuitvoer. Hierbij gaat het om producten die Nederland binnenkomen vanuit bijvoorbeeld China of Duitsland en vervolgens zonder noemenswaardige bewerking weer zijn vervoerd naar het VK. Dit segment daalde in het afgelopen jaar met 2% naar 19,4 miljard euro.

Daar stond een kleine stijging tegenover van de in Nederland geproduceerde goederen. Hiervan is 0,5% meer naar de andere kant van de Noordzee vervoerd dan in 2018. De totale waarde van dit segment bedroeg afgelopen jaar 20,5 miljard euro.

Het Verenigd Koninkrijk is vrijdag officieel de Europese Unie uit gestapt. Dat is zo’n 3,5 jaar na het Brexit-referendum van medio 2016. De uittreding was voor het CBS een mooie aanleiding om cijfers te publiceren over de Nederlandse handel met de Britten in het afgelopen jaar.

Onder druk

Daaruit blijkt dat Nederland de op drie na grootste exporteur naar het VK is. Alleen Duitsland, de Verenigde Staten en China exporteren meer goederen naar de Britten. Drie op de tien exporterende bedrijven in Nederland drijven handel met het Verenigd Koninkrijk.

Belangrijkste productgroepen van de Nederlandse export zijn fossiele brandstoffen, telefoons en groenten en fruit. Het gaat hierbij zowel om producten van Nederlandse makelij als om goederen die via Nederland worden doorgevoerd naar het VK.

CBS toont dat de Nederlandse handel met het VK onder druk staat, getuige de dalende exportcijfers van het afgelopen jaar. De uitvoer richting de Britten is in 2019 voor het derde achtereenvolgende jaar achtergebleven bij de ontwikkeling van de totale Nederlandse export. Dit blijkt uit cijfers over de jaren 2016 tot en met 2019. De uitvoer richting het VK in die periode steeg met 9,4%, terwijl de totale uitvoer naar het buitenland in die jaren toenam met 23%.

Vervoersdiensten

Verder is duidelijk geworden dat Nederland in de eerste drie kwartalen van vorig jaar voor 3,5 miljard euro aan vervoersdiensten leverde aan het Verenigd Koninkrijk. Dit zijn inkomsten van Nederlandse vervoersbedrijven voor bijvoorbeeld het laden en lossen van vrachtwagens voor Britse opdrachtgevers, zoals cabotageritten.

Tegelijkertijd nam Nederland voor 1,5 miljard euro aan vervoerdiensten van het VK af. Dit zijn betalingen van Nederlandse bedrijven aan Britse vervoerders. De export van vervoersdiensten was 5% hoger dan in de eerste drie kwartalen van 2018, de import 6% hoger. Cijfers over het vierde kwartaal heeft het CBS nog niet.

In de cijfers van vervoersdiensten gaat het zowel om goederen (met name zeevaart en wegtransport) als om personenvervoer (vooral luchtvaart). Binnenvaart, spoorvervoer en expresdiensten hebben een aanmerkelijk kleiner aandeel.

Overigens verandert er voor de transportsector vooralsnog weinig door de Brexit. De handel met de Britten blijft tot het einde van dit jaar volgens dezelfde regels verlopen als de afgelopen jaren. Over de periode na 2020 gaan beide partijen de komende maanden onderhandelen.

Brussel en Londen slijpen messen voor onderhandelingen

Nu de Brexit eindelijk een feit is, slijpen de EU en het Verenigd Koninkrijk de messen voor de komende gesprekken over een handelsdeal. De Britten zijn nu weliswaar officieel uit de Europese Unie, maar het is nog volstrekt onduidelijk hoe de toekomstige handelsrelatie eruitziet na de huidige overgangsperiode, die op 31 december 2020 eindigt.

Johnson trapte afgelopen weekend alvast af. Er moeten wat hem betreft volledige douane- en grenscontroles komen voor goederen die afkomstig zijn uit de EU. Dat meldde althans de Britse krant Daily Telegraph, op basis van informatie van een hooggeplaatste overheidsfunctionaris. Of de Britse premier dit echt wil, wordt overigens betwijfeld. Het vermoeden bestaat dat Johnson dit vooral roept om Brussel onder druk te zetten.

Die reageerde, bij monde van Brexit-onderhandelaar Michel Barnier, korte tijd later op de uitspraken van ‘Boris’. Volgens Barnier is de EU bereid om een verdrag met het VK te sluiten zonder quota en heffingen, op voorwaarde dat er sprake is van open en eerlijke concurrentie. Britse goederen die de Europese Unie binnenkomen, moeten volgens de onderhandelaar voldoen aan veiligheids- en gezondheidsregels van de EU. Ook moeten de Europese sociale en milieunormen en standaarden van kracht zijn. Barnier voegde eraan toe dat de sleutel tot zo’n deal in handen is van Johnson.

De volgende zet in het schaakspel kwam weer van de Britse premier. Hij zei in een reactie op de uitlatingen van Barnier dat het Verenigd Koninkrijk alleen een deal wil als het niet wordt gedwongen zich aan alle Europese regels te houden. Johnson noemde het verdrag tussen Canada en de EU een mooi voorbeeld, maar voegde eraan toe zonodig genoegen te nemen met een deal zoals die tussen de EU en Australië. Ter verduidelijking, een deal tussen Australië en de Europese Unie is er helemaal niet, waarmee Johnson de optie van een harde Brexit alsnog open hield.

Waarschuwing

Barnier had tevens een waarschuwing voor ondernemers die handel drijven met het VK. Bedrijven moeten er rekening mee houden dat er na 2020 sowieso een nieuwe situatie ontstaat, ongeacht of er een verdrag wordt gesloten tussen Brussel en Londen. ‘Er komen douaneformaliteiten, oorsprongsbepalingen, certificaties. Het zijn straks twee markten. Ondernemers moeten zich daarop voorbereiden’, citeert het ANP de onderhandelaar.