De logistieke en transportkosten liggen volgens berekeningen van de Amerikaanse vrachtanalist op zo’n 4,2 miljard euro, waarvan de helft wordt uitgegeven aan loonkosten voor het personeel in de eigen distributiecentra binnen de EU.

Dat lijkt een bescheiden som als gekeken wordt naar de totale inkomsten die Amazon in 2018 in Europa genereerde. Zo lag de netto-omzet in de EU vorig jaar op bijna 28 miljard euro, blijkt uit het jaarverslag van Amazon Sarl in Luxemburg, de hoofdvestiging van de Amerikaanse webwinkel in de EU.

Dat is ongeveer de helft van wat het bedrijf in de eigen Amerikaanse thuismarkt aan omzet binnenhaalt. De Europese groei is daarbij met 12% ook aanzienlijk lager dan in de eigen thuismarkt waar het vorig jaar een groei van maar liefst 33% wist te realiseren.

Amazon is in Europa wel de grootste webwinkel, maar heeft in tegenstelling tot de Noord-Amerikaanse markt wel te maken met een groot aantal landelijke en zelfs regionale concurrenten zoals Bol.com, Otto (omzet 8 miljard euro) en Zalando.

Alibaba

Blijkens cijfers van de Europese E-Commerce Foundation uit 2017, die Cargo Facts Consulting aanhaalt, ligt het marktaandeel van Amazon binnen de EU op iets boven de 10%. Ter vergelijking: in de VS controleert het bedrijf ongeveer 50% van de online-winkelmarkt.

Amazon wil net als de Europese en Chinese concurrenten Otto en Alibaba de afhandeling (opslag, sorteren en verpakken) van de pakketten zo veel mogelijk in huis zelf verzorgen. Dat levert in de Europese landen waar Amazon actief is (Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk) zo’n tachtigduizend banen op. Het grootste Europese distributiecentrum van Amazon staat daarbij in het Duitse Bad Heresfeld en telt 3500 medewerkers. Het transport tussen het groot aantal pakketcentra in Europa en bijvoorbeeld ook luchthavens en zeehavens besteedt de webwinkel bijna geheel uit aan derden.

730 miljoen euro

Volgens Cargo Facts Consulting spendeerde Amazon vorig jaar een bedrag van 730 miljoen euro aan de inkoop van dat vervoer. Een duidelijk beeld hoe afhankelijk sommige Europese transporteurs zijn van het pakketaanbod van Amazon wordt niet gegeven door de analist. Dat heeft volgens de consultant hoofdzakelijk te maken met het feit dat de vervoerders daar liever geen uitspraken over willen doen.

Slechts bij de inkoop van het vervoer voor de zogeheten ‘last mile’ wordt duidelijk dat Amazon in Europa gebruikmaakt van een breed scala aan onderaannemers vergeleken met de VS, waar het naast het eigen vervoer alleen diensten inhuurt bij US Postal Services, UPS en FedEx (dat laatste zal overigens in 2020 worden stopgezet). In de EU gaat het om een lappendeken van postbedrijven, koeriers (DHL, FedEx/TNT en UPS), wegvervoerders en pakketdiensten als GLS, DPD en zelfs Hermes, wat overigens een onderdeel is van Otto.

Eigen besteldiensten zoals in de VS tot aan de deur heeft Amazon in Europa niet. Door de korte afstanden en het groot aantal relatief goedkope transporteurs, is er ook niet de strategische of financiële noodzaak om dat zelf te gaan invullen, aldus de consultant. Slechts als Amazon zijn vleugels gaat uitslaan naar de overige landen in Europa zou zo’n scenario tot de opties kunnen behoren, stelt Cargo Facts.

Ook bij het luchtvrachtvervoer heeft Amazon nog niet de noodzaak gevoeld vrachtvliegtuigen in de eigen kleuren van dochterbedrijf Prima Air in Europa te stationeren. Wel huurt het tegenwoordig bij kleine luchtvrachtmaatschappijen op ad hoc-basis capaciteit in om de hubs in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Frankrijk met elkaar te verbinden.

Luxembourg Post

Wie profiteren er voorlopig vooral van de inkoop van de pakketdiensten van Amazon in de EU? Dat zijn vooral de lokale postbedrijven zoals La Poste, Royal Mail, Deutsche Post DHL en Post Italiana. Deze bedrijven liften mee op het steeds groter wordend pakketvolume dat Amazon in de EU afzet. Volgens Cargo Facts Consulting zou daarbij een vijfde van het totale pakketvervoer van Royal Mail toe te schrijven zijn aan de Amerikaanse webwinkel. Voor het kleine Luxembourg Post komt dat percentage al snel op 50%, aldus de analist.

Om de vervoerskosten bij de Europese posterijen laag te houden en ook de bestelkwaliteit over een lang tijdsbestek te waarborgen is Amazon in de EU met deze postbedrijven meerjarencontracten aangegaan. Zo tekende Post Italiana in 2018 nog een overeenkomst voor drie jaar met Amazon. Dat geeft ook aan dat Amazon niet op korte termijn van plan is om een eigen bestelnetwerk op te zetten. Verder zitten er in de vacature-bak van Amazon amper logistieke banen. Een veeg teken, aldus de analist.