Rijk en regio zouden veel strengere eisen moeten stellen over wat wel en niet gefaciliteerd wordt. Het moet minder, compacter, geconcentreerder en multifunctioneler, zo concludeert het College van Rijksadviseurs in zijn advies over de verdozing. Maar we moeten er volgens Machiel van der Kuijl, directeur Evofenedex, wel voor waken dat we niet alleen naar het landschap kijken.

Onderschrijft u het advies van het College van Rijksadviseurs?

We vinden de discussie nu wel erg sterk gaan om de landschappelijke inpassing. Dat is zeker belangrijk, maar we waarschuwen er wel voor. De huidige plekken worden niet voor niets gekozen. Daar zit een ratio achter die te maken heeft met efficiency en beschikbaarheid van personeel. Het beeld zou kunnen ontstaan dat plaatsing lukraak is en dat de gemeenten en bedrijven maar wat aanrommelen. Dat is natuurlijk niet zo.

Daar liggen inderdaad vaak hele uitgebreide netwerkstudies en rapportages aan ten grondslag. Want hoe meer je buiten je optimale locatie gevestigd bent, hoe meer kilometers vrachtwagens moeten rijden.

Bij de locatiekeuze worden inderdaad allerlei variabelen meegenomen. De ontsluiting, beschikbaarheid van goed en voldoende personeel en opleidingsmogelijkheden. We denken vaak dat distributiecentra vooral laagwaardige arbeid nodig hebben, maar er is vaak ook hoogwaardige arbeid aan gekoppeld vanwege de handels- en productieactiviteiten in, van en naar Nederland. Er zit een hele keten aan vast.

Herkent u wel het probleem dat het College constateert?

We zien dat er steeds vaker een maatschappelijke discussie ontstaat over de inrichting van ons land. Niet alleen als het gaat over distributiecentra, maar ook bij windmolens, zonneparken en de agrarische sector. Eigenlijk alles wat een zeker ruimtebeslag heeft ligt meer onder een vergrootglas dan vroeger. Dat is logisch; we wonen er en hebben tegelijkertijd een hoop bedrijvigheid op een klein aantal vierkante meters. Vaak is alles geconcentreerd rondom de goede infrastructuur, zeker als het gaat om distributiecentra. Een dc heeft immers weinig te zoeken in een natuurgebied, dat zou een desinvestering zijn.

Wat zou het kabinet met het advies moeten doen?

We doen een oproep aan het kabinet dat het rekening houdt met al die variabelen. Kijk dus niet alleen naar het landschap, maar ook naar de economische impact. En als je beleid voert, zorg dat dit dan transparant en duurzaam is, zodat het de komende jaren onveranderd blijft en je goede investeringen kunt doen. We zien nu namelijk bij andere maatschappelijke uitdagingen dat er weinig duurzaam en opportunistisch beleid is gevoerd.

Waar denkt u dan aan?

Kijk naar het stikstof- en pfas-dossier. Daar moeten we slimmer mee omgaan in Nederland. Zorg nou dat je beleid goed en duurzaam ontwikkelt, zodat investeringen langere tijd erop kunnen vertrouwen.  Het zou kunnen dat het college vindt dat het landschapsbeleid nu te weinig wordt meegewogen. Maar wij gaan er vanuit dat het overheidsbeleid een breder afwegingskader zal kennen dat gestoeld is op alle waarden die van belang zijn, ook de economische.

Het College signaleert dat er veel aandacht is in de media als het gaat om inpassing van dc’s. Maar bijvoorbeeld tuinbouwkassen hebben ook veel ruimte nodig. Toch is daar weinig discussie over in het land.

Dat heeft waarschijnlijk ook te maken met imago en onbekendheid met wat er gebeurt in ‘onze dozen’. Kassen zijn van glas en staan al heel lang en zichtbaar in Nederland. Iedereen weet dat we daar hoogwaardig voedsel of bloemen produceren, waar we in Nederland een goede boterham aan verdienen. Maar datzelfde gebeurt ook in de distributiecentra. De logistieke functie daarvan mag wel wat beter op het netvlies komen te staan van ons allemaal, dus ook van het publiek en de politiek.

Het college pleit ervoor om alleen nog maar gebruik te maken van brownfields en geen greenfields meer te gebruiken. Echter is het vaak erg duur om funderingen van bestaande bouw op te ruimen en daar vervolgens een nieuw pand neer te zetten. Wie gaat dat betalen?

Het opruimen van oude gebieden kost geld. Als wij als maatschappij het belangrijk vinden dat we de oude gronden weer hergebruiken, waar zeker iets voor te zeggen valt, dan moeten we ook kijken hoe we dat vanuit de maatschappij interessant en mogelijk kunnen maken. Bijvoorbeeld via subsidies of andere manieren. Dus als de overheid gebieden aanwijst waar de distributiecentra voortaan gebouwd zouden moeten worden, dient men daar rekening mee te houden.

Machiel van der Kuijl.