In het clubhuis bestelde onze vriend, ik noem hem hier maar Jaap, bitterballen en liet hij een pitcher bier aanrukken. Ik heb nieuws voor jullie, zei Jaap. Ik stop binnenkort bij Rijkswaterstaat en word adviseur. Van precies dezelfde dienst.

Er was, het is vele jaren geleden, een grote ontslagronde gaande bij het toenmalige ministerie van Verkeer en Waterstaat (V&W). Vrij dure ambtenaren zoals verkeerskundige Jaap, opgeleid aan de TU Delft, werden aangemoedigd ‘hun toekomst elders’ te zoeken, zoals dat zo mooi heet. Maar als afscheidspremie kregen ze een lucratief pakket aan adviesopdrachten mee naar huis. Dus begin ik m’n eigen praktijk, zei Jaap. Hij leek zelfs te glunderen, toen hij de eerste bitterbal in de mosterd doopte.

Hij heeft er nooit spijt van gehad en kon een paar jaar later melden dat hij inmiddels ‘misschien wel meer verdiende’ dan elk van zijn tennisvrienden. Erop terugkijkend denk ik dat die hele ontslagexercitie bij V&W de staat per saldo meer heeft gekost dan ze opleverde. Penny wise, pound foolish, noemen de Engelsen dat.

Er worden zelfs adviseurs ingehuurd die adviseren over de juiste adviseur.

De Duitse verkeersminister, Andreas Scheuer, heeft nu aangekondigd eens flink te gaan bezuinigen op de kosten van externe adviezen die zijn ministerie bij grote projecten maakt. Het budget daarvoor wordt telkenmale overschreden, terwijl het talent binnen het departement verpietert. Ik begrijp Scheuer wel. Bekwame ambtenaren gaan zich zelfs verschuilen achter de dik betaalde adviezen die ze van buiten inwinnen. Er ontstaat een uitbestedingscultuur onder het motto: wat je van ver haalt is lekker. Er worden zelfs adviseurs ingehuurd die adviseren over de juiste adviseur.

Onze Jaap heeft zich er nooit met een jantje-van-leiden van afgemaakt en stortte zich op elke opdracht. Maar soms, verzuchtte hij weleens, vraag je je af waarom zo’n ministerie vrij simpele projecten voor veel geld uitbesteedt, terwijl het die gemakkelijk in eigen huis kan uitvoeren. Ach, voegde hij er dan aan toe, op het ineens weer zonovergoten terras van de tennisclub, mij hoor je niet. Voor mij is het: u vraagt, wij draaien.

Lees ook: Duitsland zet mes in kosten adviseurs bij infraprojecten