‘De vrachtwagenchauffeur van de toekomst bestuurt niet de vrachtauto, maar werkt aan de klantrelatie en afwijkingen in processen. Medewerkers in distributiecentra zijn technologie-experts: programmeurs die vooral de robots kan controleren en bijsturen indien nodig. Het zijn professionals, getraind om te handelen bij uitzonderingen en met creatief denkvermogen. Mensen die er zijn als de technologie faalt of als wensen van de klant buiten de geijkte vragen vallen’, zo schetst het rapport de logistieke collega’s van de toekomst.

Grote gevolgen

Dat heeft echter grote gevolgen voor de gevraagde kwaliteiten van de werknemers. De logistieke sector is van oudsher gedreven door de zoektocht naar efficiency en schaalvergroting. Maar straks gaat het vooral om ‘slimheid’, verwacht Hays. De huidige mensen, zeker als het gaat om het laaggeschoolde werk, zijn vaak verantwoordelijk voor uitvoerend en repetitief werk dat weinig uitdagend is. Dergelijke handelingen worden straks door robots gedaan.

De uitdaging voor de sector bevindt zich in het vinden van professionals in de huidige overspannen arbeidsmarkt en tegelijkertijd hen alvast aanpassen aan de eisen van de nieuwe logistieke wereld, merkt het rapport op. ‘In dit tijdperk van verandering overschatten we vaak de mogelijke veranderingen in één jaar en onderschatten we die voor de komende tien jaren.’

De logistieke sector heeft jarenlang het stempel gehad van een ‘conservatieve wereld’. Maar dat beeld is steeds meer aan het veranderen. Vooral de intrede van nieuwe generaties zorgt daarvoor, aldus het rapport. ‘Veertigplussers typeren de branche vaker als conservatief (34%), terwijl professionals onder de veertig jaar de branche juist vaker innovatief vinden (71%).’

We overschatten vaak de mogelijke veranderingen in één jaar en onderschatten die voor de komende tien jaren

Ook blijkt dat hoe ouder de professional is, hoe banger ze zijn dat nieuwe technologie wel mensen vervangt, maar geen nieuwe banen creëert. Op de stelling ‘Drones creëren nieuwe banen’, antwoordt maar liefst 41% van de vijftigplussers ‘oneens’. Terwijl slechts 12% van de jongeren onder de dertig jaar het hiermee oneens zijn. Verder zien hoogopgeleiden vaker de voordelen van automatisering en robotisering (87%), terwijl laagopgeleiden deze voordelen juist veel minder zien (22%). Wel blijkt een overgrote meerderheid (90%) van mening dat continue bijscholing essentieel wordt om werkzaam te blijven in de sector.

Slimme logistiek

Een voorbeeld van nieuwe slimme logistiek wordt gegeven door Rob van de Kant, site manager bij Dobologic. Dat is een dochteronderneming van Puma en verantwoordelijk voor de B2C-logistiek van diverse modemerken. ‘Een belangrijke beweging in de logistieke sector is de verschuiving van het voorraadbeheer’, legt hij uit.

‘Winkeliers willen zo min mogelijk voorraad hebben en vertrouwen het voorraadbeheer aan ons toe. Dat betekent vaker en in kleinere hoeveelheden leveren: meer ‘parcels’ en minder ‘pallets’. Tegelijkertijd willen winkels nooit zonder producten zitten, dus snelle en tijdige levering is van groot belang. Daarbij speelt automatisering een grote rol.’

Zo koppelt Dobologic de digitale systemen van haar klanten aan het eigen IT-netwerk. ‘Zo volgen wij real-time de kassa-aanslagen bij de winkelier en doen op basis van die gegevens voorspellingen over de behoefte aan nieuwe producten. Dankzij deze data is het mogelijk om klanten tijdig en op maat te leveren.’

Laden en lossen automatiseren

Ook het laden en lossen wordt in de komende vijf jaar steeds verder geautomatiseerd, zo verwacht Rob Moen van agrarisch-industrieel concern Cargill. ‘Laden, lossen en reinigen gebeurt over vijf jaar zonder dat daar nog menselijke handelingen aan te pas komen. Bij veel fabrieken waar wij onze goederen afleveren, lopen dan nog nauwelijks mensen rond. Het zijn allemaal automatische processen’, schetst hij zijn toekomstvisie.

Soms is het operationeel zelfs nu al noodzakelijk om met robots te werken, zegt Luc Geurts van geur- en smaakstoffenproducent Givaudan. ‘Om brandbare stoffen, zoals sinaasappelolie, goed op te kunnen slaan, is in sommige van onze warehouses bijna geen zuurstof aanwezig. Hier doen robots het werk.’

Soepele logistieke processen

Wel ziet hij vanwege de toenemende protectionistische maatregelen een stijgende behoefte aan werknemers die wetten en regels kunnen koppelen aan soepele logistieke processen. ‘Hier kan de sector momenteel veel leren van Oost-Europese landen. Deze hebben geïnvesteerd in kennis en opleidingen op dit vlak, omdat zij zich wilden aansluiten bij de EU. In West-Europa moeten we de komende jaren een inhaalslag maken en experts gaan opleiden op het gebied van Trade Affairs en Customs.’

Door de globalisering en internationalisering van de handel zijn inderdaad complexe supply chains ontstaan die vragen om hoogopgeleide professionals met analytisch vermogen en inzicht in cijfers, vertelt Sergio Koosman van Hays. ‘De traditionele logistiek bracht met simpel verstand producten van A naar B. Maar de huidige handel vraagt om overzicht, managen en besluiten nemen op basis van feiten die worden opgeleverd uit diverse gekoppelde databronnen. Mede door de modernisering en een verschuiving van vervoerskennis naar management skills, zien we ook steeds meer vrouwen in het vak.’

Banen van de toekomst

Volgens Hays zijn de volgende banen zeer kansrijk in de ‘logistiek van de toekomst’

Logistieke programmeur-planner

De logistieke programmeur-planner brengt verschillende processen in de ICT, logistiek en planning samen en zorgt dat alles op rolletjes verloopt. Hij programmeert planningen in de systemen en zorgt voor de verbindingen tussen warehouses, mobiliteitssystemen en klantsystemen.

Voorspellende supply chain data-analist

Dankzij automatisering en koppelingen van systemen is er steeds meer data beschikbaar. Die zijn erg belangrijk voor het verder optimaliseren van de logistieke ketens. De supply chain-analist weet die data te verzamelen, analyseren en om te zetten in waardevolle (voorspellende) stuurinformatie voor directie en management.

Auditor circulaire logistiek

De impact van een bedrijf op het milieu wordt steeds belangrijker. Je bent liever een energie-opwekker dan een milieuvervuiler. Auditors in de circulaire logistiek gaan nieuwe businessmodellen ontwerpen en de effecten van logistiek op de maatschappij uitleggen en transparant maken voor de maatschappij.

High-tech transport verkeersleiders

De high-tech transport verkeersleider controleert de autonome transportsystemen. Hij of zij is het laatste redmiddel wanneer zaken fout gaan. De high-tech verkeersleider moet dus ongelukken voorkomen.

Supply chain manager

De functie van supply chain manager is nu al één van de best betaalde banen in opkomst. Volgens Hays verdienen zij tussen de 70 en 100.000 euro per jaar. Ook ‘demand planners’ zijn in trek, met een salaris van gemiddeld 50.000 euro per jaar. Demand planners die grote regio’s bedienen, ontvangen gemiddeld 65.000 euro per jaar.