Waar tot 2014 miljarden bloemen en planten langs de veilingklok van Koninklijke FloraHolland hun weg naar de klant vonden, verrijst de komende jaren een zelfs voor Nederlandse begrippen onwaarschijnlijk groot depot voor mode die bij de consumenten in een belangrijk deel van Europa op bestelling wordt thuisgebracht. Zalando steekt er zelf 200 miljoen euro in, met name in de interne logistiek. Financiële partners zijn Somerset Capital en USAA Realco Europe die voor dit project de handen ineengeslagen hebben in een joint venture.

In Bleiswijk wil Zalando om te beginnen de Benelux bedienen, met afleveringen die snel – volgende dag of zelfs de dag van bestelling – kunnen plaatsvinden. Het totale verzorgingsgebied is wijder, het omvat ook Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Spanje. In de Benelux wil het bedrijf de komende vijf jaar zijn omzet verdubbelen. Tegen 2013/2014 wil Zalando een bruto-omzet van twintig miljard euro behalen. Voor Bleiswijk heeft Zalando gekozen wegens de beschikbaarheid van het veilingterrein dat FloraHolland in 2014 verliet, de nabijheid van de A12 en de goede samenwerking met de gemeente Lansingerland, waartoe Bleiswijk tegenwoordig behoort.

Snijbloemen en planten

Het nieuwe centrum in Bleiswijk wordt één van de nu negen ‘fulfilment centers’ die het bedrijf in Europa heeft, centra dus die voor de distributie van artikelen naar de uiteindelijke afnemers moeten zorgen. Zalando, in 2008 opgericht in Berlijn, bedient nu zeventien markten in Europa met mode van ‘top tot teen’ en zegt 27 miljoen vaste klanten te hebben.

Het voormalige terrein van FloraHolland in de Zuid-Hollandse gemeente, waar snijbloemen en planten werden verhandeld, kwam vrij in 2014. Het heeft een lange geschiedenis. We kunnen die terugvoeren tot het jaar 1928, toen de Rotterdamsche Groenteveiling ook bloemen ging veilen. In 1929 werd in Berkel een afzonderlijke veiling gebouwd voor bloemen, de naam veranderde toen in Coöperatieve Groenten- en Bloemenveiling Berkel en Rodenrijs. In 1982 werd het enorme terrein in de Klappolder in Bleiswijk betrokken. In 2014 werd de vestiging weer verlaten en werden de activiteiten verplaatst naar Naaldwijk. De bebouwing van het veilingterrein in Bleiswijk is nu gesloopt en gereed voor herbebouwing.

Wie een beeld wil krijgen van de reusachtige afmetingen van het voormalige complex van FloraHolland, moet bedenken dat veel grotere logistieke panden in Nederland nog niet zijn of worden gebouwd.

De hoogte in

Voor de veiling van FloraHolland in Aalsmeer ontbreken de superlatieven. Deze vestiging was tot 2008, zegt de veilingcoöperatie, zelfs het grootste gebouw van de wereld. Met een vloeroppervlak van 740 bij 700 meter behoort ze, volgens deze berekeningswijze, nog steeds tot de mondiale top vijf. De omtrek bedraagt dus een kleine drie kilometer en wie er omheen wandelt, kan en passant gerust zijn of haar middagboterham meenemen. Je bent, flink doorlopend, zeker een halfuur bezig.

Dit is allemaal relatief, zoals veel dingen in het leven. Bij gebrek aan grond om opslagruimte te bouwen op het platte vlak van de aarde gaan magazijnen de hoogte in. Gebouwen met een hoogte van veertig meter en meer zijn al geen uitzondering meer. Menige kerktoren in kleinere dorpen bereikt die hoogte nauwelijks.

Een voorbeeld. Bol.com, de webwinkeldochter van Albert Heijn, voltooide eind 2017 een ‘fulfilment center’ op het bedrijventerrein Haven Acht bij Waalwijk. De vloeroppervlakte op de laagste verdieping bedraagt ‘maar’ 50.000 vierkante meter, maar in totaal heeft Bol 135.000 vierkante meter aan opslagruimte in de nieuwe vestiging. Om alle opgeslagen goederen te kunnen bereiken en op afroep te verzenden, moet het bedrijf dus wel de hoogte in.

Dit is de laatste trend in de logistieke vastgoedwereld, nu schaarse bouwgrond opraakt. De meeste logistieke ‘hot spots’ in de Benelux hebben in de afgelopen jaren talloze hectaren grond aan verladers en dienstverleners uitgegeven. Daarbij werden voortdurend records gebroken. Loodsen van vijftigduizend vierkante meter waren een jaar of twintig geleden nog een uitzondering, tegenwoordig is het dubbele areaal bij nieuwbouw vrij normaal. Beleggers in logistieke panden speculeren er, voor eigen rekening, op dat deze tendens zal doorgaan.

Wat Zalando met steun van twee investeerders op grote schaal laat zien, is de herinrichting van bestaande maar voor hun oude functie in ontbruik geraakte bedrijfsterreinen. Op kleinere schaal gebeurt dat ook: er is een enorme vraag naar goed te renoveren opslagruimte, in de orde van grootte van vijf- à tienduizend vierkante meter. Niet elk bedrijf is een Zalando, een Amazon, een Bol.com, een Lidl. Voor goed groupagevervoer bijvoorbeeld, in een bepaalde regio, volstaat een veel kleinere oppervlakte aan op- en overslagruimte om lading uit te wisselen.

Elektronische handel

Het aardige is dat de reden waarom FloraHolland indertijd de vestiging in Bleiswijk heeft gesloten, precies dezelfde is als die waarom Zalando haar nu voor een slordige tweehonderd miljoen euro weer in gebruik neemt. Het is de elektronische handel. Steeds meer bloemen- en plantenhandelaren zijn overgestapt op het zogenoemde beeldveilen. Ze kopen nog wel ‘op zicht’, maar laten de sierteeltproducten niet meer fysiek aan zich voorbijkomen. Dat kunnen ze thuis op de laptop ook wel aan de hand van een productfoto en informatie over de aangeboden partij.

Ook FloraHolland heeft een webshop, met de naam e-Trade, waar kopers hun wensen kunnen melden, zoals het type product, hoeveelheid, levertermijn en, uiteraard, de prijs. Het veilingbedrijf zoekt daar een kweker bij die aan die eisen wel kan en wil voldoen. Terwijl de omzet van FloraHolland de laatste tien jaar steeg van 4,1 naar 4,7 miljard euro, daalde die via de veilingklokken van 2,7 naar 2,1 miljard euro. De directe verkoop, via de webshop, nam tot het dubbele toe en bedraagt nu zo’n 2,7 miljard euro.

Lees ook: Zalando bouwt veilingcomplex om tot reusachtig dc voor handel