Dat concluderen onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam die onderzoek deden naar horecadistributie in de hoofdstad. ‘De horecadistributie past niet meer bij de maat van de stad’, merken zij op. ‘Deze distributie in de stad loopt vast. Terwijl de vraag toeneemt, neemt de bereikbaarheid af waardoor de kosten en de overlast zienderogen toenemen. Een simpele ‘quick-fix’ is niet mogelijk en een systeemverandering is nodig om de stad en regio in de toekomst bereikbaar te houden.’

Van al het goederenvervoer in Amsterdam is maar liefst 30% bestemd voor horecadistributie. Dagelijks rijden drieduizend bestelbussen en tweeduizend vrachtwagens naar de bijna vijfduizend horecaondernemers in de stad, met gemiddeld slechts twee zendingen. Driekwart hiervan vindt plaats in de ochtend. Het betreft minder zendingen dan van de pakketbezorgers, maar wel dertig keer meer vervoersbewegingen. Het gevolg is verkeersopstoppingen, onveiligheid en vieze lucht.

Minder voertuigen

In het onderzoeksrapport stellen de onderzoekers drie oplossingsrichtingen voor om de stad te ontlasten. Samenwerking tussen de horecaleveranciers zou ervoor kunnen zorgen dat meer goederen met minder voertuigen de stad in gaan.

Verder pleiten ze voor een integrale beleidsvisie op horecadistributie waarin regelgeving, het inzetten van nieuwe technologieën (zoals elektrische voertuigen en slimme verkeersinformatiesystemen), het creëren van ruimte voor logistiek in de openbare ruimte en het opzetten van samenwerkingsverbanden tussen distributeurs en ondernemers, met elkaar zijn verbonden. Lopende projecten rondom slimme en schone horecadistributie kunnen hierin worden samengevoegd met lange-termijnoplossingen zoals regelgeving voor zero-emissie vervoer.

Een ander deel van de oplossing is volgens het rapport meer onderzoek en het delen van kennis over de verschillende stromen van horecadistributie in de stad, om de juiste oplossingen te vinden. ‘Vers, diepvries en dranken hebben hun eigen logistieke karakteristieken en uitdagingen. Daarbij zijn de uitdagingen in elk stadsdeel weer verschillend. Het hebben van de juiste informatie daarover is onmisbaar’, meldt het rapport.

Te veel vrachtwagens

Het blijkt dat de leveranciers vooral kiezen voor inzet van vrachtwagens, terwijl dat niet altijd het meest optimale voertuig is. ‘De meeste leveringen vinden plaats met (te grote) vrachtwagens en bestelbussen, terwijl 73% van leveringen minder dan 1 kubieke meter is. De leveringen zijn daarbij klein: 73% past in een vrachtfiets (ladingen van minder dan een kubieke meter) en 90% in een bestelbus (maximaal vijf kubieke meter).’

‘Toch wordt 40% van de leveringen met een vrachtwagens gedaan, 55% met een bestelbus en zo’n 5% met een vrachtfiets. Het overstappen naar kleinere vervoersmiddelen wordt bemoeilijkt doordat 44% van de leveringen (vers en diepvries) geconditioneerd moet worden vervoerd. En ook de overgang naar zero-emissie is een probleem omdat geschikte elektrische, geconditioneerde bestelbussen en vrachtwagens nog niet beschikbaar zijn’, hebben de onderzoekers van de HvA gemerkt.

Leveranciers kiezen vooral voor de inzet van vrachtwagens, terwijl dat niet altijd het meest optimale voertuig is.

Daarbovenop hebben de horecadistributeurs steeds meer problemen om in de stad te beleveren door het tekort aan chauffeurs, de strengere milieuregels en afnemende bereikbaarheid van de stad. Hierdoor wordt leveren duurder of zelfs niet meer mogelijk.

Dit wordt verergerd doordat ondernemers steeds vaker online en ad hoc bestellen en verwachten dat goederen nog dezelfde dag, bijna gratis, geleverd worden. Zij worden hierin gestimuleerd door de markt, terwijl ze voor de stad de logistieke problemen juist verergeren.

De bevolkingsgroei en toename van het toerisme leidt ook nog eens tot een sterke groei van het aantal horecagelegenheden en dus extra bevoorading, terwijl dezelfde groei ook leidt tot het verder autoluw maken van de stad om de voetganger en fietser meer ruimte te geven.

Impact neemt toe

‘Het is duidelijk dat horecadistributie een grote impact heeft op de stad en door de groei van het aantal horecazaken neemt deze impact toe. Er zijn daarom een heldere visie en actieplan nodig om te zorgen dat de stad ook in de toekomst gevoed kan blijven worden’, adviseren de onderzoekers.

‘De gemeente heeft een cruciale rol in het reguleren van verkeersstromen en goederenvervoer in de stad. Niet met als doel zo min mogelijk vrachtvervoer in de stad, maar om de grote en stijgende groei aan goederen op een zo efficiënt mogelijke manier de stad in te krijgen. En daarbij om de impact op de leefbaarheid te minimaliseren.’

‘Zoals is getoond, doet de markt haar werk hier niet. Ongecontroleerd blijft zij zo lang mogelijk bij de status quo (de huidige situatie in de stadslogistiek), of zorgt disruptie voor wildgroei met grotere negatieve effecten op de leefbaarheid tot gevolg, zoals bij Airbnb in Amsterdam.’

Indien ongecontroleerd, blijft de markt zo lang mogelijk bij de status quo.

Volgens het rapport is een integrale visie op horecadistributie om de stad te kunnen blijven voeden, op korte termijn noodzakelijk. ‘Overheden en gemeenten hebben de urgente taak om de horecadistributie in Amsterdam en de regio structureel te veranderen door middel van regelgeving, het inzetten van nieuwe technologieën, het herinrichten van de openbare ruimte en het opzetten van samenwerkingsverbanden zodat nieuwe logistieke modellen die veel minder impact op de omgeving hebben, kunnen worden geïmplementeerd. Het wordt tijd dat de discussie hierover met alle partijen gevoerd gaat worden.’