(Pleun Eerland (l) en Jan Kazen, beiden van Capgemini)

‘Deze oplossing haalt papier uit het proces en bespaart elke rit ongeveer twintig minuten, een fikse besparing’, vertelt Jan Kazen, Lead Consumer Products, Retail en Distribution van Capgemini. Hij leidt het team dat verantwoordelijk was voor het project.

Blockchain in de supply chain

‘We zijn het begonnen vanuit leergierigheid. We wilden weten wat blockchain kan betekenen in de supply chain. Albert Heijn heeft een geavanceerde supply chain, waarin veel wordt geïnvesteerd. Ook zij wilden weten hoe relevant deze technologie voor hen kan zijn.’

De zogenoemde proof-of-concept is inmiddels afgesloten. Het is nog niet bekend of AH ermee doorgaat. ‘We hebben bewezen dat de techniek werkt en weten nu welke waarde het toevoegt. Dat was de doelstelling’, legt Kazen uit.

Tijdens het experiment hebben de deelnemers een klein stukje van de logistieke keten bij AH eruit gelicht; namelijk het logistieke proces van de ‘middelen’ (dat zijn de rolcontainers, kratten en hoezen die gebruikt worden om goederen naar de winkel te vervoeren). Daarin spelen zowel logistiek dienstverlener Kuehne + Nagel, transporteur Cornelissen als Albert Heijn-distributiecentrum in Tilburg een rol.

De rolcontainers, hoezen en kratten komen na gebruik terug in het logistieke centrum van K+N. Daar worden ze schoongemaakt en indien nodig gerepareerd. Vanuit daar gaan deze ladingdragers weer terug de keten in bij het dc van Albert Heijn. Cornelissen is verantwoordelijk voor de uitvoering van het transport.

Ouderwets

Het huidige proces gaat nog redelijk ‘ouderwets’. Als de chauffeur bij K+N aankomt, moet hij zich eerst aanmelden. Vervolgens ontvangt hij een picking note. Daarna loopt de chauffeur naar binnen en geeft het document af. Als het laden voltooid is, loopt hij terug naar het loket en krijgt hij een papieren bevestiging op basis van de picking note, de vrachtbrief.

Die wordt in drievoud geprint; één blijft bij K+N als bewijs van verzending, één wordt meegegeven met de transporteur en één wordt bij Albert Heijn afgegeven. Dat is nodig als bewijs dat iets heeft plaatsgevonden. Die documenten verwerken de partijen weer in hun eigen systemen.

‘Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat K+N andere aantallen heeft ingevoerd dan Albert Heijn op basis van dezelfde ritten. Dat komt doordat je met verschillende systemen, databases en handmatige invoering werkt. Die verschillen moeten uitgeklaard worden, dat gebeurt twee keer per week’, vertelt project­leider Pleun Eerland van Capgemini.

De chauffeur hoeft zich niet meer aan te melden met een picking note, maar rijdt meteen door.

Tijdens het project is al die informatie op één plaats gecentraliseerd waar iedereen bij kan: de blockchain. Die werkt met een mobiele applicatie die door alle partijen wordt gebruikt. Eerland: ‘Dat betekent dat iedereen over dezelfde informatie beschikt. De ritnummers zijn bij alle partijen bekend. De chauffeur hoeft zich niet meer aan te melden met een picking note, maar rijdt meteen door naar het betreffende dock. Op zijn telefoon staat namelijk al aangegeven waar hij is ingepland. De picking note staat bij iedereen op zijn telefoon, dus op basis van die informatie kan er gepickt worden. Zodra dat klaar is en zowel ontvanger als uitgever op zijn apparaat aangeeft dat de materialen in de vrachtwagen geladen zijn, wordt de digitale handtekening gezet.

Vervolgens wordt automatisch de vrachtbrief digitaal gemaakt. De chauffeur kan meteen gaan rijden. Hij heeft de vrachtbrief op zijn smartphone, dus kan die onderweg altijd tonen. Als hij weer aankomt bij het dock, kan de ontvanger van Albert Heijn de aantallen valideren en bevestigen dat die gelost zijn. Als ze beiden dat hebben bevestigd, wordt het weer geüpload naar de blockchain en daar wordt de rit afgesloten. Er is dus geen sprake meer van papier.’

Leerervaring

De reden dat er voor dit proces is gekozen voor blockchain is vooral de leerervaring. Het zou in principe ook mogelijk zijn om andere technieken en reguliere databases te gebruiken. Maar toch is de keuze voor blockchain in dit geval een zeer logische, zegt Kazen. ‘Het voordeel van een blockchain is dat je op een efficiënte en veilige manier meerdere partijen kunt aansluiten.’

Een ander voordeel van het gebruik van blockchain is dat je ongewenste mutaties en veranderingen door één partij kunt voorkomen, legt Eerland uit. ‘Als je zou werken met een reguliere database is dat veel moeilijker. Iemand zou een document kunnen verwijderen en een nieuwe versie uploaden. Als je nu dingen toevoegt, kan iedereen zien wat en wanneer er is gebeurd.’

In de oude situatie heeft iedereen zijn eigen database en eigen systeem en daardoor ontstaan verschillen. Die voorkom je met blockchain.

‘Daarnaast zit er een validatie in. Daardoor weten we zeker dat zaken die geüpload zijn, ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Het is altijd door twee partijen fysiek bekeken en bevestigd. In de oude situatie heeft iedereen zijn eigen database en eigen systeem en daardoor ontstaan verschillen. Die voorkom je met blockchain, dat scheelt een hoop tijd om je systemen te corrigeren.’

‘En iedereen kijkt naar dezelfde informatie, die altijd actueel is. Dat maakt het ook veel eenvoudiger om bijvoorbeeld een dockwijziging door te geven aan de chauffeur. Die krijgt automatisch een melding op zijn telefoon met het nieuwe docknummer. Voorheen moest de chauffeur bij het dc naar binnen lopen om er vervolgens achter te komen dat er een dockwijziging was, waarna hij de vrachtwagen moest omrijden.’

Wet- en regelgeving

Tijdens de proef zijn er zo’n driehonderd ritten uitgevoerd. Een van de grootste uitdagingen van het project was om aan alle wet- en regelgeving te voldoen. De wet stelt immers behoorlijk wat eisen aan papierloos transport, heeft de projectleider gemerkt. ‘Blockchain sluit daar eigenlijk heel goed op aan. Het biedt transparantie, deelbaarheid, opvolgbaarheid, traceerbaarheid, veiligheid, borging dat je er niet mee kunt rotzooien en een digitale handtekening. En je kunt precies afstemmen wie welke data kan zien. Je kunt makkelijker een samenwerking opzetten met andere partijen, zonder gevoelige data te delen.’

Het biedt transparantie, deelbaarheid, opvolgbaarheid, traceerbaarheid, veiligheid, borging dat je er niet mee kunt rotzooien en een digitale handtekening.

De grootste winst voor de logistieke sector is dat iedereen via blockchain altijd over de meest actuele data beschikt, vertelt Kazen. ‘Vroeger werd er veel tussen partijen gebeld bij drukke weken als er te weinig rolcontainers beschikbaar waren. Dan kan het zijn dat de hele supply chain van Albert Heijn stilstaat. Dan is er paniek. Zodra dat is geëscaleerd naar andere afdelingen is het misschien alweer opgelost. Dat heb je nu niet meer, omdat alles voor iedereen inzichtelijk is. Je handelt op basis van de meest actuele informatie. Dat is in de logistieke keten natuurlijk enorm belangrijk.’

Wat vindt de vrachtwagenchauffeur?
De grootste winst voor de transporteur is de toegenomen efficiency van het werken met papierloos transport, vertelt Mark van der Drift, CEO van Cornelissen Group. ‘Het interessante is dat technologische vooruitgang en efficiency verbeteringen hierbij hand in hand gegaan zijn met een toegenomen medewerkerstevredenheid.’
Hem is een aantal zaken opgevallen tijdens het experiment. ‘Een chauffeur zette eerst zo’n 41.000 stappen per dag om aan alle noodzakelijke handtekeningen, aanmeldingen en administratieve processen te voldoen. Bovendien beleven mijn medewerkers weinig plezier aan het wachten, zoeken, administratie en rondhangen. Ook merken we dat het werk veel meer als een team wordt benaderd, zowel binnen ons eigen Cornelissen-team als in het team over de bedrijven heen; Albert Heijn, K+N en Cornelissen. De verantwoordelijkheid voor de daadwerkelijke uitvoering van het werk ligt bij de mensen zelf, dat maakt ze meer betrokken en dus is het leuker. Ik heb zelden een project meegemaakt dat tijdens de pilotfase al zo’n positieve medewerkerstevredenheid heeft opgeleverd.’