Door de verstedelijking en de economische opleving neemt de behoefte aan bouw- en renovatiewerkzaamheden in steden toe. Huizen, openbare voorzieningen, winkels, kantoren en infrastructuur moeten worden afgestemd op het groeiende aantal inwoners en bezoekers, nieuwe stedelijke functies en veranderende hindernormen. Bouwprojecten dragen na afloop bij aan de aantrekkelijkheid, duurzaamheid en economische vitaliteit van steden. Maar kunnen tijdens de uitvoering leiden tot omgevingshinder.

Vrachtwagens in steden

De bouw is verantwoordelijk voor naar schatting 15 tot 20% van de vrachtwagens en 30 tot 40% van de bestelwagens in steden. Bij elk bouwproject is sprake van een veelheid aan goederen en middelen die op tijd, op de juiste plek en volgens de regels van de bouwplaats moeten worden afgeleverd.

Bouwlogistiek omvat de aan- en afvoer van materiaal, apparatuur en personeel van en naar de bouwplaats, plus de efficiënte en effectieve planning en controle van deze middelen op de bouwplaats. ‘Bij een onzorgvuldige aanpak heeft transport voor bouwwerkzaamheden echter een negatief effect op de omliggende buurt’, licht lector stadslogistiek Walther Ploos van Amstel toe.

‘Aannemers en projectontwikkelaars geven steeds meer blijk van belangstelling voor bouwlogistiek, nu onderzoek aantoont dat verbetering ervan de productiviteit van een bouwproject met zo’n 30% kan vergroten.

Bouwbedrijven die innovatieve logistieke concepten gebruiken, constateren minder verkeershinder bij bouwplaatsen en een grotere productiviteit en verkeersveiligheid. De behoefte bestaat daarom om de publieke planning en coördinatie bij bouwprojecten af te stemmen op de verkeersplanning, om zo de knelpunten in de stedelijke infrastructuur het hoofd te bieden.’

Europees Civic-project

Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van het Europese Civic-project. Dat stelde zich ten doel efficiënt, duurzaam en breed gedragen vervoer van, naar en rondom stedelijke bouwplaatsen te faciliteren en te ondersteunen, met minimale verstoring van de omgeving, hogere bouwproductiviteit en optimale energie-efficiëntie.

Tijdens het Civic-project bleek dat bij de stadsplanning van de deelnemende steden (Amsterdam, Wenen, Brussel, Stockholm en Göteburg) slechts in zeer geringe mate rekening werd gehouden met de impact van bouwwerkzaamheden op de mobiliteit en leefbaarheid in de stad.

Ploos van Amstel: ‘In het project is vastgesteld dat bouwgerelateerd vervoer in de onderzochte steden een grote uitdaging vormt voor verbetering van de duurzaamheid. Om maatschappelijke en economische redenen is er behoefte aan slimmere, schonere en veiligere oplossingen voor bouwlogistiek in stedelijke gebieden. In veel Europese steden lijkt echter een gevoel van urgentie te ontbreken.’

Gezamenlijke planning

Het doel van het Civic-project was te komen tot een gezamenlijke planning door publieke (gemeente) en private actoren (aannemers en projectontwikkelaars), met als doel de mobiliteit, leefbaarheid en verkeersveiligheid in de stad te verbeteren. Het onderzoek resulteerde in een handboek voor governance voor een slimme en schone bouwlogistiek