En opeens was ‘ie er dan: De Lijst. Na maandenlang soebatten, heralloceren van middelen en bezoekjes van wethouders en gedeputeerden aan Den Haag kwam er van de burelen van Verkeer en Waterstaat een projectenoverzicht van de tweede tranche van de regeling Quick Wins Binnenhavens. Oftewel een overzicht van door het Rijk te subsidiëren investeringen in binnenhavens, vooral bedoeld om de verschuiving van lading van de weg naar de binnenvaart te stimuleren. 36 projecten telt de opsomming, waar het Rijk in totaal 64 miljoen aan bijdraagt. Voorwaarde voor toekenning van een Rijksbijdrage is dat de betrokken gemeente en/of de provincie minstens evenveel betaalt, zodat de totale investering minimaal verdubbelt. Samen met de eerste ronde van vorig jaar komt de teller op een Rijksbijdrage van 91 miljoen aan 68 projecten, waarmee de totale overheidsinvestering in verbetering van binnenvaarthavens en de aanleg van nieuwe kades dus op meer dan 180 miljoen komt.

Provincies, gemeenten en regionale samenwerkingsverbanden (zoals het Twentse Openbaar Lichaam RBT) konden van april tot augustus projecten aanmelden en hebben dat ook massaal gedaan. Staatsecretaris Tineke Huizinga, verantwoordelijk voor binnenhavens en – wateren, maakte eind november tijdens een bezoek aan de Container Terminal Twente officieel bekend welke projecten waren geselecteerd, wat toen overigens al een tijdje vaststond. Op de site van het departement is de lijst te vinden, gedateerd op 11 november. Dat betekent dat Verkeer en Waterstaat de, overigens nauwkeurig omschreven, selectieprocedure in een maand of twee heeft afgerond en daarmee het oordeel heeft geveld welke van de vele tientallen ingediende aanvragen wel en welke niet worden gehonoreerd. Welke projecten buiten de boot vallen, is uiteraard niet bekendgemaakt omdat die daarmee zouden kunnen worden bestempeld als zijnde minder zinvol. Dat hoeft niet zo te zijn: het kan daarbij gaan om kansrijke projecten die nog onvoldoende zijn uitgewerkt, maar vast worden aangemeld om bij een eventuele ronde te kunnen meedingen.

Voorman Kees de Vries van Koninklijke Schuttevaer (‘de ANWB van de binnenvaart’) toonde zich eerder in deze krant optimistisch over de kansen voor zo’n derde ronde. Hij wijst erop dat er de afgelopen jaren een breed maatschappelijk en politiek draagvlak is ontstaan voor de idee om het vervoer via de milieuvriendelijke binnenvaart te stimuleren en dat per wegvervoer af te remmen. Daarbij hoort wel een kanttekening: onderzoeken laten zien dat binnenvaart weliswaar in principe (veruit) de schoonste manier is om lading van en naar het achterland te vervoeren, maar de sector heeft een achterstand als het aankomt op motortechniek. Dankzij de invoering van steeds strengere Europese normen voor het wegvervoer zijn de emissies van vrachtwagens spectaculair gedaald. De binnenvaart heeft op dat punt nog een inhaalslag te maken.

Schuttevaer zou graag zien dat een eventuele derde tranche ook wordt opengesteld voor verladende bedrijven om hen te stimuleren eigen kades te laten bouwen, waardoor ze daadwerkelijk lading op de boot in plaats van op de vrachtwagen kunnen zetten. De Vries brengt in herinnering dat de afgelopen decennia verspreid over het hele land wateraansluitingen door gebrekkig onderhoud zijn opgedoekt. ‘Wij hebben dat met lede ogen moeten aanzien. Het is belangrijk dat proces te keren, want uitbreiding van het aantal los- en laadplaatsen is de enige mogelijkheid om meer lading van de weg naar het water te krijgen’, zegt hij.

Niet voor niets maakte Huizinga in Hengelo bekend welke aanvragen zijn gehonoreerd. Regio Twente is met drie toekenningen, samen goed voor een Rijksbijdrage van 8,3 miljoen, spekkoper. Daarbij zit de grootste van de hele lijst, de aanleg van een openbare kade bij het XL Business Park Twente. De totale kosten zijn begroot op negen miljoen euro, waarvan de helft uit Den Haag komt. De andere twee projecten zijn de bouw van kades in Hengelo, die voor de kanaalzone Hart van Zuid en die voor de stichting CTH Hengelo. In Overijssel werden nog twee aanvragen gehonoreerd, namelijk de vernieuwing van de openbare kade in Hardenberg (790.000 euro) en de aanleg van een kade in de Industriehaven van Genemuiden (2,9 miljoen). Daarmee komt de provincie op een totale bijdrage van 10,2 miljoen.

Waarmee het net geen koploper is: Gelderland en Limburg hebben beide 10,4 miljoen in de wacht gesleept. De Gelderlanders steken 8,2 miljoen in de Zutphense terminal Fort de Pol en in de Stadregio Arnhem-Nijmegen wordt 12,6 miljoen gestoken in twee nieuwe havenvoorzieningen. In Limburg gaat het om vijf projecten: uitbreiding van de haven van HoltumNoord (totale investering 10,2 mln), de bouw van een kade voor het Regionaal Overslag Centrum (ROC) Gennep (6,2 mln), de aanleg van de multimodale haven Weert (3 miljoen), de bouw van kades in Maastricht (1,1 mln) en van een weg naar de haven Wanssum (2,2 mln).

Noord-Brabant en Noord-Holland kunnen beide acht miljoen tegemoet zien. Bij de laatste gaat het geld naar twee projecten: de opwaardering van de Zaan (totaal 8,8 mln) en de ontwikkeling van de haven Alkmaar Boekelermeer (7,3 mln). De Brabanders gebruiken het geld voor vijf projecten, een nieuwe kade in Cuijck (1 mln), opwaardering van de Kerkevaart bij Waspik (1,2 mln), uitdiepen van de Beatrixhaven in Eindhoven (2,7 mln), aanleg van een nieuwe kade in Oosterhout (1,8 mln) en de bouw van een nieuwe haven bij het Tilburg industrieterrein Vossenberg-West (8,3 mln).

Friesland krijgt 6 miljoen voor acht projecten: Industriehaven Houkesloot (3,8 mln), betere bereikbaargheid Sneek (7 ton) , verdieping Nieuwe kanaal (1,9 mln), aanleg zwaaikom en verdiepen Zwettehaven Leeuwarden (samen 1,7 mln), verdiepen vaarweg naar Drachten (3 ton), bochtverruiming bij Franeker (3,5 mln) en de verdieping van it Soal bij Workum (4 ton). Zuid-Holland krijgt 4,3 miljoen voor vier projecten in Avelingen-Oost (2,9 mln), Hazerswoude (240.000), Zwijndrecht (4,5 mln) en Leiderdorp (87.00). Drie provincies zagen ieder één project gehonoreerd: Denthe met de bouw van een openbare kade in Meppel (2,4 mln), Uirecht met de opwaardering van de haven Lage Weide (5,5 mln) en Zeeland met de bouw van een nieuwe kade bij het Middelburgse industrieterrein Arnestein. In het laatste geval is de Rijksbijdrage overigens veel minder dan de helft, namelijk slechts drie van de ruim dertien miljoen die het project kost.