Die vindt dat PostNL zich op de pakketmarkt nu al als een mono­polist gedraagt. De bewindsvrouw versterkt die monopoliepositie nu doelbewust, stelt BVPD-voorzitter Ruud Wassenaar.

De tarieven zijn al jarenlang nagenoeg bevroren, terwijl het aantal pakketten een forse toename kent, stelt de belangenvereniging. ‘Werknemers werken zich horendol, zelfstandige pakketondernemers staan op omvallen.’ Wassenaar roept de politiek op om haar verantwoordelijkheid te nemen voor de pakketmarkt. Ook de Vereniging Grootgebruikers Postdiensten (VGP) heeft geen goed woord over voor het besluit van de CDA-staatssecretaris en vreest dat de fusie hogere tarieven betekent voor haar leden, waaronder veel banken en verzekeraars. ‘Er is weinig drukmiddel op de nieuwe combinatie om kosten te verlagen’.

Strenge voorwaarden

Keijzer besloot eind vorige week om onder strenge voorwaarden alsnog toestemming te geven voor de overname van Sandd door PostNL. Zij gaat daarmee direct in tegen het besluit van de ACM, die begin vorige maand zijn veto uitsprak en geen vergunning wenste te verlenen voor de fusie. Volgens de kartelwaakhond zou PostNL via de overname van Sandd een monopoliepositie verwerven in de Nederlandse postmarkt, waardoor de prijs voor zakelijke post naar verwachting met 30 tot 40% zou stijgen.

De twee postbedrijven stellen zelf bij de overname in februari van dit jaar dat een samengaan onvermijdelijk is om de krimpende postbezorging in Nederland betaalbaar te houden voor iedereen. Ieder jaar daalt het volume brievenpost in de particuliere markt met rond de 10%, terwijl de zakenpost stagneert. Dit omzetverlies hoopt PostNL te compenseren met groei in de pakketmarkt.

Maar de laatste jaren stijgen daar met de omzet ook de kosten en blijven de resultaten achter bij de verwachtingen. Via de acquisitie van Sandd, dat PostNL 130 miljoen euro kost, hoopt het postbedrijf af te zijn van een kostbare concurrentieslag. Daarnaast biedt het volume van Sandd extra inkomsten en drukt het de kosten. De synergie-effecten schat PostNL op jaarlijks 50 tot 60 miljoen euro. De acquisitie kan zo in enkele jaren worden terugverdiend.

Monopolist

Keijzer maakt bij haar besluit gebruik van haar bevoegdheid om in te grijpen indien een acquisitie wegens de marktverstorende effecten is afgewezen. Wel beperkt zij de ruimte om na de fusie de portokosten te verhogen en moet PostNL verder concurrenten toegang garanderen tot zijn netwerk.

De staatssecretaris denkt daarmee de bezwaren die de ACM tegen de overname had, grotendeels te ondervangen. De toezichthouder waarschuwde dat de monopolist die uit de fusie ontstaat, de tarieven voor met name zakelijke post weleens flink zou kunnen gaan verhogen. Maar ook de consument zou de prijzen van postzegels nog verder kunnen zien oplopen. Ook zou de monopoliepositie PostNL in staat stellen om via kruissubsidie de kosten in het pakketvervoer laag te houden.

Dat gevaar wordt door Keijzer via aanvullende voorwaarden bij de toestemming beperkt. Zo mag de postzegelprijs niet harder stijgen dan de daadwerkelijk gemaakte kosten, aldus de staatssecretaris. Er gaat een maximum van 9% gelden voor het rendement op de bezorging van zowel zakelijke als consumentenpost. Voor bedrijfspost is dat plafond nieuw, voor de consumentenpost geldt nu nog een maximum van 10%. PostNL mag daarnaast de  kosten van de samenvoeging met Sandd niet doorberekenen aan de consument.

Continuïteit

Volgens Keijzer draagt de fusie onder deze voorwaarden bij aan ‘de continuïteit van een kwalitatief hoogwaardige postdienstverlening in Nederland’. Ook leidt het tot lagere kosten en betere bescherming van bijvoorbeeld postbezorgers en -sorteerders, schrijft zij in een toelichting. De rol van het pakketvervoer, nu al goed voor meer dan de helft van de omzet bij PostNL, laat zij bij haar besluit geheel buiten beschouwing. Dit tot grote teleurstelling van belangenbehartiger BVPD.

Keijzer spreekt verder van ‘zwaarwegende algemene belangen’ die het nodig maken dat zij het eerdere besluit van de karteltoezichthouder terzijde schuift. ‘Een uniek besluit. Wat ik wil voorkomen is schoksgewijze veranderingen waardoor bedrijven failliet kunnen gaan en de postbezorging onder druk komt te staan’, voegt zij eraan toe. Keijzer is daarmee de eerste bewindspersoon die een negatief besluit voor een overnamevergunning van de ACM naast zich neerlegt.

PostNL en Sandd willen de overname eind van dit jaar afronden. PostNL biedt daarbij alle 16.000 postbezorgers van Sandd een baan aan. ‘Voor de overige 3.000 medewerkers zal worden gekeken naar mogelijkheden binnen PostNL of naar andere oplossingen’, heet het. Ook is er een sociaal plan.