Er is, zo vertelt Jan Overdevest, op dit moment in de Rotterdamse haven een tekort aan lege containers, met name aan reefers; koelcontainers. Dat tekort houdt de Waalhaven Group erg bezig, want lege containers vormen juist een belangrijk deel van de werkzaamheden van het bedrijf. ‘De druk is zo groot dat alles wat er binnenkomt, direct weer klaar wordt gemaakt voor exportlading. Dat komt onder meer doordat de rederijen te veel containers afvoeren naar het Verre Oosten voor ladingstromen van daar naar hier. Daardoor zitten we hier nu met de gebakken peren en hebben we te weinig containers voor de lading die aangeboden wordt. Er komen wel weer containers deze kant op met importlading, maar soms, zoals nu, is de overgangsfase net te kort.’

Verkouden

De coronacrisis heeft de Waalhaven Group geraakt. ‘Per saldo hebben we in de eerste negen maanden van dit jaar ongeveer 2% minder omzet gedraaid ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar’, aldus Overdevest. Hij zegt er wel mee te kunnen leven en stelt dat dit verlies volgend jaar wel weer teruggehaald kan worden. Overdevest maakt zich meer zorgen over personeelsuitval door corona. ‘Onze mensen die verkouden zijn, laten zich voor de zekerheid toch even testen. Het duurt twee dagen voordat ze een afspraak hebben gemaakt en nog eens twee dagen voordat ze de uitslag hebben. Daar hebben we nu veel last van.’ Om sneller vast te stellen of een medewerker corona heeft, heeft de Waalhaven Group een eigen teststraat op de terminal geopend. Op die manier is al binnen een kwartier de uitslag bekend. ‘Nieuwe medewerkers die we inhuren bijvoorbeeld, laten we zo’n test afnemen.’

De uitval ziet Overdevest terugkomen bij alle functies. ‘Het komt ook vaak voor dat iemand in een gezin positief is getest en vervolgens iedereen tien dagen in quarantaine moet. Een administratief medewerker kan dan gewoon prima thuiswerken, maar voor iemand die op de kraan zit, betekent dat dus tien dagen niet werken.’

Minder werk

De Waalhaven Group hoefde geen gebruik te maken van steun- en herstelpakketten vanuit het kabinet om door deze moeilijke tijd te komen. Overdevest: ‘Ook al hebben we met de lege containers minder resultaat geboekt dan andere jaren en zijn er bij onze douane-service logischerwijs schommelingen zichtbaar van import en export, wat dus ook minder werk heeft opgeleverd, vooral de binnenvaart loopt wel goed door.’

Overdevest is bang dat als de coronacrisis nog lang op deze voet doorgaat, er veel bedrijven omvallen en er dan een sneeuwbaleffect volgt. ‘Op dat moment hebben we in mijn ogen pas echt een crisis. Maar ik hoop en verwacht dat voor het einde van dit jaar de eerste vaccins op de markt zijn en dat begin december de eerste vaccinaties gaan plaatsvinden.’

Jan Overdevest

Groot probleem

Overdevest houdt rekening met extra werk voor de douane-service als gevolg van de naderende brexit. ‘Er is overcapaciteit gereserveerd. Maar de aandacht voor de brexit is naar de achtergrond verdwenen door de coronacrisis. De brexit dreigt een groot probleem te worden omdat de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk maar niet tot een overeenstemming komen. Er komt heus wel een oplossing, maar wat die ook wordt; het geeft een hoop problemen. Zo moet een bloemenexporteur die bloemen exporteert naar het Verenigd Koninkrijk straks alle emmers waar de bloemen in staan, inklaren en uitklaren. Dat leidt tot zoveel meer werk.’ Ook verwacht Overdevest dat de ferry’s het nog moeilijker krijgen. ‘Een hoop vervoerders schakelen mogelijk over naar shortsea, want daar zijn de nieuwe brexit-regels, waaronder het aangeven van een douanestatus, gesneden koek. Voor mij heeft de brexit geen negatieve gevolgen. Het levert meer werk op voor onze douane-service en meer goederenvervoer via shortsea pakt wellicht ook positief uit voor ons.’

Maasvlakte

Inmiddels zijn alle deepsea-lijnen vertrokken naar de Maasvlakte. Overdevest ziet dit niet als een last, maar probeert hier juist op in te spelen. ‘Veel bedrijven in het Waalhavengebied maken gebruik van onze terminals en binnenvaart om de containers naar de Maasvlakte te brengen. We zijn enorm gegroeid met onze binnenvaartactiviteiten in de haven. Dit jaar hebben we ongeveer 60.000 teu vervoerd, alleen al binnen de Rotterdamse haven. Dit is ongeveer verdubbeld vergeleken met vorig jaar.’

De binnenvaartverbindingen tussen de deepsea-terminals op de Maasvlakte en de eigen Waalhaven Botlek Terminal en het Waalhaven Barge Center zouden ervoor moeten zorgen dat bedrijven zonder congestie hun containers kunnen brengen en afhalen. Maar Overdevest zegt dat er nog steeds sprake is van vertraging. ‘Als er een hoop lading bijkomt, moeten de terminals opschalen en dat heeft altijd extra tijd nodig. Of als er een storm is en de schepen liggen er allemaal 24 uur uit, heb je daar een hele week last van. Als klanten steeds een zeeschip missen of hun importlading staat te laat voor de deur, verlies je ze.’ Volgens Overdevest is het is een gezamenlijke opdracht om dit te voorkomen. ‘De deepsea-terminals eisen van de binnenvaartoperators dat zij zich houden aan de afgesproken vaste tijden (fixed windows, red.) waarop zij bij de terminal voor de kant liggen en de minimale omvang van de call sizes, minimaal 150 containers bijvoorbeeld. Hierdoor kunnen de binnenvaartoperators de betrouwbaarheid van het binnenvaartproduct vergroten.’

Batterijcontainers

De Waalhaven Group wil in 2021 grote elektrische stappen maken. Overdevest heeft al elektrisch kranen, maar wil ook de binnenvaart en de trekkers elektrificeren. ‘Komend jaar wil ik dat er binnen de Rotterdamse haven een elektrisch schip van ons vaart. Waarschijnlijk zal een bestaand schip omgebouwd worden. Daarbij willen we ook een laadpunt maken in het Waalhavengebied voor de batterijcontainers. Het wordt een soort uitwisselsysteem: de lege container wordt eraf gehaald en er wordt een volle teruggezet, en zo verder. Voordat dit gerealiseerd kan worden, moet de specificatie van de containers nog vastgesteld worden. Ook moeten de oplaadsystemen nog worden aangelegd en de stroomvoorziening moet op peil gebracht worden, want die batterijen vreten veel stroom.’

CO2-beprijzing

Naast de binnenvaart worden dus ook de trekkers elektrisch. Overdevest: ‘De last mile moet ook milieuvriendelijk worden. Het is lastig om elektrisch economisch haalbaar te maken, want die batterijen voor elektrische trekkers zijn heel duur. Over vier jaar zijn die batterijen hopelijk een stuk goedkoper, omdat de massa toeneemt. Ik ga ervan uit dat er de komende jaren een soort CO2-beprijzing komt waardoor het gat ook weer kleiner wordt: een soort stimuleringsmaatregel.’ Overdevest ziet de noodzaak van verduurzamen. ‘Onze klanten vinden het ook belangrijk. En zeker in het Botlekgebied zitten veel chemiebedrijven die hun CO2-verbruik willen verlagen. Corona kan wat vertraging geven, maar het is geen spelbreker om dit door te zetten. Ook zijn trekkers op waterstof een optie. Waterstof en elektrisch bijten elkaar niet, dus wellicht is een combinatie van die twee in de nabije toekomst mogelijk. Maar laten we eerst maar eens beginnen met elektrische trekkers. De beschikbaarheid van waterstof is voorlopig echt nog een ontwikkeltraject.’