Dat staat in de uitkomst van een quickscan van het onderzoekscentrum voor transport en handel van de Erasmus Universiteit in opdracht van SmartPort en in samenwerking met onder meer het Havenbedrijf Rotterdam en brandstoffenopslagbedrijf Vopak.

Recessie

Het is de verwachting dat door de coronapandemie de Rotterdamse haven in een recessie komt die waarschijnlijk van substantiële omvang en lengte is. De coronapandemie leidt tot mogelijk structureel lagere volumes goederenstromen door de Rotterdamse haven. De recessie legt een druk op de inkomens, winsten en investeringen van personen en bedrijven en daarmee op economische groei en wereldhandel, volgens het onderzoek.

Re- en nearshoring richting Europa blijven plaatsvinden, zo is de verwachting. Maar ook China blijft dominant met een groeiende afzetmarkt en steeds toenemende kwaliteit van productie. Toch wordt afvlakking van de groei van deepsea volgens de quickscan op langere termijn verwacht met mogelijke sterkere groei van shortsea. Verdere groei van mondiale e-commerce bedrijven levert wel meer deepsea container stromen, hetgeen de afvlakking dempt. Deze groei van mondiale e-commerce met haar korte levertijden vraagt daarbij om meer voorraad in de keten en dus meer warehouse-capaciteit, nabij de haven of in het achterland.

China

De extra geopolitieke spanning die corona met zich meebrengt, op mondiaal en Europees niveau, heeft via protectionisme (maatregelen van de overheid die bescherming bieden aan binnenlandse productie) mogelijk nog een versterkend negatief effect op de ontwikkeling van de wereldhandel. Europa wordt mogelijk kwetsbaarder, waarbij meer ruimte ontstaat voor China maar ook voor grote tech-gebaseerde bedrijven om de positie te versterken. Dat kan ten koste gaan van het Rotterdamse havencluster. Een ander mogelijk effect van de geopolitieke spanning is dat er minder mondiale en Europese eenheid in de klimaataanpak ontstaat waardoor bedrijven terughoudend kunnen worden met hun investeringen. Dit heeft een vertragend effect op de energietransitie in de haven.

De recessie die de coronapandemie met zich meebrengt in combinatie met de verandering in het consumptiepatroon van mensen, zorgt voor substantieel minder inkomsten voor de bedrijven in de haven en het havenbedrijf. Dit zet de nodige investeringen in het havenindustrieel cluster onder druk. Enerzijds kan het gevolg zijn dat belangrijke spelers hun investeringen en portfolio heroverwegen en vanuit de nieuwe situatie hun investeringsbeslissingen (anders) nemen. Het is volgens het Erasmus UPT de vraag of het investeringsklimaat in Rotterdam sterk genoeg is. Anderzijds kan uitstel van nieuwe, op de energietransitie gerichte investeringen plaatsvinden. Dit zet de energietransitie mogelijk structureel op een aantal jaren achterstand.

Kanttekening van het onderzoek is dat de uitkomsten redelijk onzeker zijn, omdat de resultaten gebaseerd zijn op ontwikkelingen waarvan het verloop nog onbekend is. Antwoorden op vragen zoals ‘Hoe lang gaat het virus blijven?’ en ‘Wat gebeurt er bij een tweede golf?’ zijn allesbepalend in de voorspelling hoe de toekomst van de Rotterdamse haven eruitziet.