Dit blijkt uit het Sectorjaarverslag 2019 van Netherlands Maritime Technology, een netwerk van scheepswerven, toeleveranciers en dienstverleners dat onder andere onafhankelijke onderzoeken uitvoert.

Er zijn ook diverse meevallers. De afname van het aantal bestelde sleep- en werkboten lijkt gestopt, van 36 in 2017, naar 17 in 2018 en 16 schepen in 2019. Dit geldt ook voor de vorig jaar ingezette daling van nieuwbouworders voor supportschepen voor de offshore en windindustrie. Alleen de orderintake van shortsea-schepen vertoont een lichte stijging, met 13 nieuwe orders die vooral bij de Noordelijke scheepswerven zijn geplaatst.

‘Moeilijke periode’

De vooruitzichten voor dit jaar zijn stevig naar beneden bijgesteld, onder meer door de corona- en oliecrisis. Dit alles komt nog bovenop de na-ijleffecten van de economische crisis in 2008 waarvan de maritieme sector nog steeds herstellende is. ‘We zijn beland in een moeilijke, uitdagende periode’, zegt Bas Ort, voorzitter van brancheorganisatie Netherlands Maritime Technology in Rotterdam. ‘Naast de coronacrisis en de onzekerheid over de olieprijsontwikkeling heb ik het dan ook vooral over het ontbreken van een mondiaal gelijk speelveld.’

Ort wil dat de Nederlandse overheid de maritieme sector versterkt. ‘Dit moet op vier manieren gebeuren: innovaties stimuleren, zorgen voor goede toegang tot financiering en daarmee een mondiaal gelijk speelveld creëren, investeren in vakmensen, kiezen voor duurzame schepen en het Nederlands belastinggeld maximaal besteden bij het Nederlandse bedrijfsleven.’

Maritieme toeleveranciers

De totale omzet van Nederlandse maritieme toeleveranciers steeg in 2019 naar 3,8 miljard euro, tegen 3,5 miljard euro in 2018. Uit schattingen blijkt dat ongeveer 65% van de omzet werd gegenereerd door export. De prijsniveaus bleven in 2019 onder druk staan. Het concurrentieniveau wordt nog steeds als competitief ervaren. Het aantal eigen werknemers steeg van 17.318 personen in 2018 naar 17.574 personen in 2019.

De totale omzet van de Nederlandse onderhouds- en  reparatiewerven bedroeg in 2019 429 miljoen euro, een lichte stijging ten opzichte van het jaar ervoor (2018: 416 miljoen euro). De werkgelegenheid is gedaald van 1.751 personen in 2018 naar 1.655 personen in 2019. De werkgelegenheidscijfers zijn afgenomen, omdat werven nog flexibeler en efficiënter moeten opereren om zwarte cijfers te kunnen schrijven in de huidige markt.

Refits en conversies

Nog steeds is het aantal grote refits en conversies laag in vergelijking met enkele jaren geleden. Vooral de cruise en offshore industrie zijn segmenten die dit soort werk uit laten voeren. De cruiseschepen varen volgens het netwerk ook in 2019 Nederland voorbij vanwege onduidelijke interpretatie van het begrip ‘riding crew’ (rederijen die eigen personeel inzetten voor onderhoudsklussen) door de Nederlandse overheid.

De offshore industrie heeft lastige jaren achter de rug en is nog terughoudend met investeren. De offshore wind industrie, verschillende marines en yachting hebben wel enkele orders opgeleverd. Echter is de concurrentie groot binnen de zeescheepsreparatie, zowel binnen Europa als daarbuiten. Daarnaast zijn er aan de kostenzijde stijgingen op diverse vlakken.

Binnenvaart en visserij

Behalve de werven die zich richten op de productie van zeeschepen met een tonnage groter dan 100 GT (gross tonnage), zijn er verschillende werven die andere gespecialiseerde schepen bouwen. In zijn totaliteit was 2019 een redelijk goed jaar voor dit segment. In 2019 ontvingen de werven in deze categorie bouwopdrachten voor 238 schepen wat in 2018 nog 185 was. Er werden 182 schepen opgeleverd (2018: 183). Nagenoeg gelijk in aantallen ten opzichte van 2018, maar er is wel een forse stijging qua GT en geldwaarde.

Waar het aantal opleveringen in aantallen stabiel is gebleven laat het aantal nieuwe opdrachten een plus zien. Het orderboek is gegroeid van 140 schepen in 2018 naar 198 schepen in 2019 met een totale waarde van 1.379 miljoen euro.

Superjachtbouw

De waarde van het orderboek is met 4 miljard euro en 51 jachten van meer dan 24 meter lang, redelijk stabiel gebleven, omdat de waarde van de opleveringen vrijwel gelijk is aan de waarde van de orderintake. De orderintake in 2019 telt 16 jachten met een waarde van iets meer dan 1 miljard euro. Het aantal opleveringen is met 17 schepen in 2019 flink gedaald ten opzichte van 2018.