Het verschil tussen de ruimte voor stikstofneerslag die het kabinet voorstaat en de ruimte die de Rotterdamse haven zegt nodig te hebben, is een factor vijf. Alleen al voor de ontwikkeling van Maasvlakte 2 is bijna drie keer zoveel ruimte nodig. Het geeft aan hoe groot de problemen zijn.

Het lijkt moeilijk voorstelbaar dat kabinet en parlement de argumenten van de Nederlandse havens niet serieus zullen nemen. De vergunningverlening voor haven- en industriële projecten ligt stil sinds de Raad van State de inmiddels beruchte PAS-regeling van tafel veegde. Daarmee komt het moment steeds dichterbij dat nieuwe projecten vertraging oplopen of zelfs geschrapt moeten worden.

Havenbedrijf Rotterdam en ondernemersvereniging Deltalinqs wijzen er terecht op, dat beleid dat op Europese verplichtingen is gebaseerd, niet tot zulke grote verschillen in vestigingsmogelijkheden zou mogen leiden. Anders gezegd: Rotterdam, en de andere Nederlandse havens evenzeer, dreigen investeringen te verliezen aan landen die hun stikstofbeleid wel op orde hebben.

Toch zal het een hele kluif worden om voldoende groeiruimte voor de havens te vinden en tegelijkertijd aan de Europese natuurwetgeving te voldoen. Daarbij is duidelijk dat er niet opnieuw ingezet kan worden op PAS-achtige sjoemelwetgeving. Die ging er immers in strijd met Europese regels vanuit dat vage beloften om toekomstige stikstofneerslag te verminderen genoeg waren om nieuwe vergunningen af te geven. Dat waren ze niet, zo bleek overduidelijk uit de uitspraak van de Raad van State.

De bevindingen in het eerder deze maand gepubliceerde vierde en laatste stikstofrapport van de commissie-Remkes stemmen wat dat betreft weinig hoopvol. Dat constateert dat het kabinet nog steeds te weinig doet en opnieuw met slimmigheidjes naar uitwegen zoekt. Dat is  vragen om moeilijkheden. Natuurbeschermingsclubs zullen niet aarzelen naar de rechter, en uiteindelijk naar de Raad van State, te stappen als Nederland in hun ogen te weinig doet om de stikstofneerslag terug te dringen.

Ze roepen verantwoordelijk minister Carola Schouten nu al op om haar wetsvoorstel voor stikstofreductie en natuurverbetering aan te passen aan de adviezen van Remkes. Dat lijkt geen goed nieuws voor de haven, want daarmee ontstaat immers niet meer maar juist minder speelruimte. Toch is het alternatief waarschijnlijk nog slechter: een regeling die juridisch weer onderuit wordt gehaald. Dan is de ellende niet meer te overzien.

Lees ook: Stikstofstagnatie dreigt voor Rotterdamse haven