‘Dat lijkt helaas zo uit te pakken. We zien wel wat bewegingen in de markt van partijen dat stromen wat terug zouden kunnen komen, maar nu zitten we nog over de breedte van het hele complex op die daling van 20 tot 30%’, aldus de haventopman. Hij verwacht dat het een geruime tijd gaat duren voordat de haven weer op zijn oude niveau is. ‘Ik geloof niet dat we moeten denken dat we een diep dal hebben gehad en dat we een hele snelle stijging gaan meemaken. Dat gaat niet gebeuren, dat geloof ik echt niet.’

Hij zegt het lastig te vinden om te zeggen welke sectoren het hardst zijn getroffen. ‘We zien wel dat er door de hele lage olieprijs in de offshore op dit moment niks gebeurt. Er is een terugval in de kolen, omdat de kolencentrales uit staan. En omdat we niet meer op straat rondlopen en geen spulletjes meer kopen, is ook de containeroverslag achteruit gekacheld. Gelukkig zijn er ook positieve uitzonderingen, de offshore windsector bijvoorbeeld’.

Zeehavengeld

In het kader van het zogenoemde corona-overleg heeft het Havenbedrijf met Deltalinqs en de cargadoorsvereniging VRC afgesproken dat de betaling van het zeehavengeld in bepaalde gevallen kan worden uitgesteld. Ook kunnen bedrijven in de haven uitstel vragen van de huurbetaling. Volgens Castelein wordt van die laatste regeling wel gebruik gemaakt, ‘maar niet ontzettend veel’. Dat uitstel heeft wel gevolgen voor de financiële positie van het Havenbedrijf: ‘We zijn geen ATM (geldautomaat – red.), die op de Maasvlakte staat. We moeten ook op de centen letten’.

Hij ziet nog geen kentering in de sterk teruggevallen handel met China op gang komen. De meeste fabrieken draaien weliswaar weer, maar door de vraaguitval in Europa vertaalt zich dat nog niet in hogere volumes. ‘Waar ik me wel zorgen over maak, is dat we nu denken dat we uit het dal zijn en dat we nu een hele snelle stijging gaan meemaken. Veel hangt af van de vraag wanneer we een vaccin hebben. Ik denk dat dat eerder eind volgend jaar dan dit jaar zal zijn’, aldus Castelein.

Optimistisch

Hij zegt verder ‘enorm optimistisch’ te zijn dat het Rotterdamse Porthos-project voor de afvang en onderzeese opslag van CO2 doorgaat. ‘Eigenlijk staan alle stoplichten op groen. Het project is uitverkocht. In het eerste veld kan 37 miljoen ton en de deelnemers, Air Liquide, Air Products, Exxon en Shell, hebben verklaard dat ze dat gaan aanleveren. Wij verwachten over een paar maanden de prijs af te kunnen geven waarvoor de CO2 vervoerd en opgeslagen kan worden.’

Volgens de haventopman is het havenproject van cruciaal belang voor de kabinetsdoelstelling van 49% minder CO2-uitstoot in 2030: ‘Als het Porthos-systeem er niet komt, gaat Nederland nooit zijn klimaatdoelstellingen halen’. Hij zegt verder dat er belangstelling is uit Noordrijn-Westfalen, Antwerpen, Vlissingen en Moerdijk om aan te sluiten.

Onbemand vervoer op CER

Castelein bevestigde verder dat het Havenbedrijf de keus heeft gemaakt voor onbemand containervervoer ‘van hek tot hek’ over de Container Exchange Route op de Maasvlakte, die in de loop van volgend jaar in gebruik wordt genomen. Op de terminals gebeurt het vervoer nog wel bemand.

Binnen afzienbare termijn wordt een tender uitgeschreven voor de levering van een nieuw soort voertuigen. Wat het vervoerstarief wordt, is nog niet bekend. ‘Zo laag mogelijk, het is geen verdienmodel. We doen dit om het havencomplex zo sterk mogelijk te maken, zodat er zoveel mogelijk lading naar Rotterdam komt’.

Castelein vindt het ‘jammer’ en ‘onterecht’ dat bestuurder Niek Stam van FNV Havens dwars voor onbemand vervoer via de CER is gaan liggen en alvast acties heeft aangekondigd als het toch zo ver komt. ‘In het sociaal akkoord (werkgelegenheidsafspraken uit 2016 – red.) staat dat we bemand zouden gaan vervoeren als er overtalligheid van havenwerkers zou zijn. Hij weet heel goed dat er geen overtalligheid is van personeel. Hij weet ook heel goed dat we zoveel mogelijk lading naar Rotterdam willen halen en daarmee zoveel mogelijk werkgelegenheid willen borgen.’

Nieuwe kademuur

Hij zei verder dat het Havenbedrijf bereid is te investeren in de bouw van een nieuwe kademuur met een waterdiepte van 22 meter voor de APMTR-terminal op de Maasvlakte. Daarbij liggen twee opties op tafel: sloop van de huidige kademuur en vervangen door een nieuwe, of de oude laten staan en de nieuwe ervoor bouwen. ‘Een model waar we naar kijken, is dat je er een nieuwe kademuur voor zet.’ In beide gevallen zou het om een investering van ‘een paar honderd miljoen’ gaan.

De timing van het project is mede afhankelijk van de beoogde overname van APMTR door Hutchison. ‘We zijn niet bij die gesprekken betrokken. We hebben ook geen schema vastgesteld wanneer we gaan investeren als dat wel of niet doorgaat. Wij komen pas bij het vervolg in beeld. Maar dat er fors geïnvesteerd moet worden, is onmiskenbaar.’

Bekijk het hele interview: