Chinese havens weer op gang, maar voor hoe lang?

Het is eind december als het coronavirus voor het eerst de kop opsteekt in de Chinese miljoenenstad Wuhan. Enkele weken later zit heel het land op slot. Fabrieken zijn dicht, de logistiek staat stil en de export ligt compleet op z’n gat.

Rederijen schrappen in een mum honderden afvaarten richting het Verre Oosten, waardoor de containeroverslagcijfers van de Chinese havens flink kelderen. In januari en februari sloegen de Chinese havens 34,48 miljoen teu aan containers over, wat neerkomt op een volumedaling van 10.6% vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.

Van Shanghai (5,9 miljoen teu, -10,7%), Ningbo-Zhoushan (4,06 miljoen teu, -10,7%) en Shenzhen (3,5 miljoen teu, -12,8%) tot aan Dalian (1,06 miljoen teu, -24%) en Suzhou (790.000 teu, -23,9%): in de tien grootste containerhavens van China lagen de volumes aanzienlijk lager dan een jaar eerder. De export daalde in die periode maar liefst met 17.6%.

Na deze twee donkere maanden lijken er in de verte weer lichtpuntjes op te doemen. De rigoureuze maatregelen van de Chinese overheid sorteren effect. Het aantal besmettingen daalt, het land gaat langzaamaan van het slot en de economie komt weer op gang.

De haven van Shanghai, wereldleider op het gebied van containeroverslag, meldt dat sinds begin maart de gemiddelde dagelijkse containeroverslag van diepzeehaven Yangshan is gestegen van 32.000 naar 52.000 teu, waarmee het 90% van z´n normale niveau bereikt. Ook de haven van Ningob Zhousan heeft in maart ‘slechts’ 2,5% minder containers (2,28 miljoen teu) behandeld.

Ook het aantal afvaarten naar China neemt weer toe. Uit cijfers van Lloyd’s List blijkt dat het aantal calls naar Shanghai sinds begin maart vier weken op rij ongeveer hetzelfde niveau is als in 2019.

De vraag blijft echter wel of deze opleving van tijdelijke aard is. Door de coronapandemie valt een groot deel van de buitenlandse vraag weg en is het mogelijk dat China straks blijft zitten met voorraden die ze niet kunnen slijten. Een tweede harde klap voor de Chinese economie lijkt slechts een kwestie van tijd.

Drijvende hotels in Singapore

Het autoritaire regime in Singapore legde al in een vroeg stadium het openbare leven in de stadstaat aan banden om de coronacrisis te beteugelen. Vitale onderdelen in de haven, zoals de containerafhandeling, goederenoverslag en bunkeren, bleven echter vrijgesteld van beperkingen en draaien nog steeds op volle toeren, al gelden er wel strikte regels.

Crewwissels worden alleen bij hoge uitzondering toegestaan door de Maritime & Port Authority of Singapore (MPA). Dan gaat het bijvoorbeeld om een aflopend arbeidscontract, een overlijden in de familie of als degene door gezondheidsproblemen niet meer in staat is om te werken.

De MPA heeft deze week ook twee drijvende hotels laten aanrukken om honderden buitenlandse werknemers tijdelijk te huisvesten. Deze arbeidsmigranten wonen doorgaans hutje mutje in volgepakte slaapzalen, plekken die in Singapore nu de brandhaarden vormen van de corona-epidemie. Het ministerie van Volksgezondheid meldde maandag 386 nieuwe gevallen. Sinds de uitbraak van het longvirus, was de aanwas van patiënten in 24 uur niet zo groot.

Manilla en India op slot

Waar de Chinese havens hun operaties weer hervatten, zijn andere Aziatische havens compleet dichtgeslibd vanwege strenge coronamaatregelen die in die landen gelden.

De Filipijnse hoofdstad Manilla is sinds half maart in lockdown. In de havens worden containers niet meer opgehaald, waardoor er nu sprake is van enorme congestie. Volgens de Philippine Ports Authority (PPA) is de bezettingsgraad in de terminals de 90% overschreden en is de haven totaal overbelast geraakt.

De regering heeft recent strenge sancties afgekondigd, in de hoop dat de haven niet helemaal op slot moet. Containers die worden gelost, moeten binnen tien dagen uit de haven zijn. Voor reefers geldt een periode van een week. Zo niet, wordt de lading verbeurd verklaard en verwijderd. Reeds geloste lading dat op 14 april langer dan dertig dagen op de terminal staat, wordt eveneens geconfisqueerd door de autoriteiten.

Havens in India kampen met soortgelijke problemen. Nadat premier Modi eind maart een lockdown voor India afkondigde, voltrok zich een massale volksverhuizing. Uit vrees om zonder werk te komen zitten, reisden tientallen miljoenen Indiërs terug naar hun dorpen.

Onder hen ook havenarbeiders en vrachtwagenchauffeurs, waardoor er nu in de havens van onder andere Nhava Sheva (Jawaharlal Nehru Port Trust), Mundra en Chennai een schrijnend tekort is aan personeel om lading te lossen en vervoeren. In de terminals van Chennai staan volgens de Indiase zakenkrant The Hindu Business Line momenteel meer dan 50.000 containers stof te happen.

Het Indiase ministerie van Scheepvaart heeft afgelopen week alle havens dringend verzocht om gebruik te maken van de force majeure-clausule, zodat ze niet aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de kosten die zijn ontstaan door vertragingen op en buiten de terminals.

De nijpende situatie in India heeft Maersk, MSC, CMA CGM, Hapag-Lloyd en Cosco doen besluiten om afvaarten richting Nhava Sheva en Mundra te schrappen of hun vaarschema drastisch om te gooien.