Nog voor het Hamburgse havenbedrijfsleven noemenswaardige schade leed, lag er al een uitgebreid ‘reddingsplan’ klaar. Klanten kunnen de rekeningen van de havenbeheerder nog maanden op de prikker steken en schepen hoeven voorlopig veel minder liggeld te betalen.

Daar valt veel van te vinden. Bijvoorbeeld dat het bestuur kennelijk heeft geleerd van de vorige crisis. Hamburg was voor ‘Lehman’ nog de tweede containerhaven van Europa en maakte er indertijd geen geheim van Rotterdam naar de kroon te willen steken. Maar waar in eerste instantie Rotterdam en vervolgens ook Antwerpen klanten met forse ‘crisis- en herstelkortingen’ tegemoet kwamen, wachtte de Duitse haven lijdzaam af. Dat heeft geleid tot een fors verlies aan marktaandeel, een effect dat jarenlang heeft doorgewerkt, en het verlies van de Europese nummer twee-positie aan Antwerpen.

De vraag dringt zich wel op of het gevleugelde gezegde ‘never waste a good crisis’ hier geen opgeld doet. Je klanten via betalingsuitstel ademruimte geven, is één ding. Maar met korting zwaaien terwijl er eigenlijk nog niets aan de hand was, is iets anders, zeker als dat als een reddingsplan wordt gepresenteerd. Dan lijkt het meer op een aanleiding om de eigen concurrentiepositie nog even snel op te peppen. Waar op zichzelf overigens weinig tegenin te brengen valt.

De Duitse haven heeft nu wel het voordeel dat er al een vangnet klaar ligt, op het moment dat de coronacrisis ook de Europese havens in zijn greep krijgt. Want dat dit gaat gebeuren, lijkt onvermijdelijk. De komende weken krijgen we mogelijk nog een ‘inhaalpiek(je)’ van vertraagde Chinese lading te zien, maar daarna zal het stilvallen van grote delen van de Europese economie onvermijdelijk tot massale ladinguitval leiden. Als de vuistregel ‘1% economische groei of krimp is 2% meer of minder lading’ nog steeds geldt, dan kunnen de havens de borst nat maken.

Dat lijkt in Rotterdam en Antwerpen ook wel te gebeuren. Beide havenbeheerders overleggen regelmatig met vertegenwoordigers van hun klantenkring. Maar allebei willen ze eerst weten waar nu precies de pijn zit en wie die voelt. Zo willen ze voorkomen dat degene met de grootste waffel de meeste centen krijgt. En dat er regelingen worden opgetuigd, nog voor er goed en wel sprake is van een crisis. Daar hebben ze natuurlijk groot gelijk in. In die zin is het Hamburgse reddingsplan voorbarig.