Onder meer logistieke en spoorgerelateerde bedrijven vrezen dat de steeds verder om zich heen grijpende crisis ernstige gevolgen gaat krijgen voor hun activiteiten en de goederenoverslag. Op dit moment draait de haven nog op volle kracht en ligt het scheepvaartverkeer zelfs boven het gemiddelde niveau.

Een van hen verwijst naar de financiële crisis van 2008, toen na de val van zakenbank Lehman de overslagvolumes in de Europese havens met tientallen procenten kelderden. De Rotterdamse haven kwam toen relatief goed uit de strijd, mede dankzij een crisispakket van het Havenbedrijf. Dat omvatte onder meer een aantal forse kortingen op het havengeld.

Economische impact

Volgens een van de bronnen zou de inzet deze keer breder moeten zijn, omdat niet alleen overslagbedrijven, maar vooral ook logistieke bedrijven het kind van de rekening dreigen te worden. Hij stelt dat 60% van de winst van de havenbeheerder afkomstig is uit grondhuur, 150 van de 266 miljoen euro vorig jaar. Met een tijdelijke reductie van 20% tot 30% zou het dan gaan om 30 tot 45 miljoen die de havenbedrijven minder aan huur kwijt zouden zijn.

Een andere bron wijst erop dat het Rijk al een heel pakket van maatregelen heeft afgekondigd om het bedrijfsleven bij te staan. ‘Het Rijk kan dat doen omdat het hele diepe zakken heeft, zoals het zelf zegt. Wij vinden dat het Havenbedrijf wel heel veel winst maakt. We zouden graag zien dat een deel daarvan wordt ingezet om het bedrijfsleven in deze moeilijke tijden bij te staan’, zegt hij.

Volgens deze bron staat er op korte termijn een eerste oriënterend gesprek gepland met de havenbeheerder. Die houdt zich in een reactie op de vlakte. ‘De economische impact van het coronavirus is groot. Havenbedrijf Rotterdam monitort de ontwikkelingen doorlopend aangezien die voortdurend wijzigen. Daartoe houden wij ook nauw contact met onze stakeholders waaronder onze klanten’, aldus een woordvoerder.

Havengelden

De in 2009 ingevoerde korting op de havengelden werd uiteindelijk overigens jarenlang voortgezet onder wisselende benamingen, zoals een ‘herstelkorting’ in 2011. De kortingspercentages varieerden van zo’n drie tot zeven procent, in totaal goed voor tientallen miljoenen. Pas in 2015 kwam er een eind aan, maar werd er wel een driejarige overeenkomst gesloten met de betrokken brancheorganisaties om de tarieven jaarlijks slechts met de helft van het inflatiepercentage te verhogen.

In het begin kondigde het Havenbedrijf steeds aan dat de misgelopen inflatiecorrectie later alsnog verrekend zou moeten worden, maar dat is nooit gebeurd. De afgelopen jaren morden bedrijven over de snel stijgende grondhuur in de Rotterdamse haven als gevolg van een herwaarderingsoperatie. Daarbij werden achterhaalde tarieven meer in lijn met de markttarieven gebracht. Bij zijn afscheid begin dit jaar waarschuwde toenmalig Deltalinqs-voorzitter Steven Lak dat Rotterdam daar ‘extreem voorzichtig’ mee moest zijn, gezien de felle concurrentie van omliggende havens.