Smokkelbendes krijgen in Paramaribo hulp van corrupte douaniers, beveiligingsmedewerkers en rijstondernemers die toestaan dat drugs het land uit worden gesmokkeld tussen ladingen rijst. Havenbeheer Suriname NV zegt zich niet verantwoordelijk te voelen voor de smokkelactiviteiten op haar haventerrein. Dat is volgens haar een taak van de douane. Slechts een enkele keer wordt cocaïne in de haven onderschept. De meeste drugs verlaten het land onopgemerkt, vooral door het ontbreken van een containerscanner.

De haven zou al in 2009 via een Chinese lening een containerscanner hebben aangeschaft. Die zou in oktober 2010 in werking moeten zijn gesteld om te voorkomen dat drugscriminelen de Surinaamse haven inzetten als transportroute. De scanner zou beheerd worden door de NV Havenbeheer, terwijl voor de operationele activiteiten de douane verantwoordelijk is. Maar sindsdien bleef het lange tijd stil en leek de containerscanner van de aardbodem te zijn verdwenen.

De stilte werd pas begin juli 2017 verbroken, toen bekend werd dat Suriname een lening van veertig miljoen Amerikaanse dollar kreeg van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank voor ‘Belastinghervormingen ter ondersteuning van economische groei’. Het ministerie van Financiën liet weten, dat een deel van het bedrag zou worden aangewend voor de ‘invoering van containerscans in de haven’.

Recordvangst

De kwestie rond de containerscanner werd vervolgens in januari 2019 weer actueel nadat zo’n 2.200 kilo cocaïne werd ontdekt in containers op het haventerrein. Een recordvangst. Echter niet dankzij een containerscan, maar door een drugshond. Het ging om acht containers die klaar stonden om via Guadeloupe naar Frankrijk verscheept te worden, toen de cocaïne ontdekt werd door de Port Control Unit.

De Franse ambassadeur in Paramaribo, Antoine Joly, liet in een reactie weten: ‘We zijn gereed om te helpen met de versterking en verbetering van de middelen op de haven in Paramaribo. We willen helpen om de services te versterken, in de vorm van trainingen of materiaal, zoals een nieuwe containerscanner.’

Oppositieleider en oud-minister van Justitie en Politie Chandrikapersad Santokhi van de Verenigde Hervormings Partij, VHP, stelde begin april 2019 in het parlement vragen aan de regering tijdens de behandeling van de begroting 2019. Santokhi zei vernomen te hebben dat de containerscan niet in bedrijf zou zijn, ‘wellicht door sabotage’. Directeur Andreas Talea van Havenbeheer liet in een reactie weten, ‘dat er wel een containerscanner op het terrein is, maar die is al langer dan een jaar defect, dus buiten werking’.

Havenbeheer vulde vervolgens aan dat nog voor eind 2019 een aantal nieuwe scanners zou worden aangeschaft. De oude defecte containerscanner op de Jules Sedney Haven wordt volgens Financiën-minister Gillmore Hoefdraad vervangen door een moderne variant, ‘uitgerust met uitstekende doorzoektechniek met software die de inhoud in een oogwenk elektronisch kan registreren’. Inmiddels is het 2020 en nog steeds beschikt de haven van Paramaribo niet over een werkende containerscanner.

Snuffelhond

Onder de neus van Havenbeheer kunnen nog steeds – zo blijkt uit vangsten wereldwijd –  duizenden kilo’s cocaïne Suriname uit gesmokkeld worden. Slechts een handjevol ladingen met cocaïne wordt onderschept in de haven van Paramaribo en niet dankzij een containerscan.

Zo werd vrijdag 27 december 2019 nog 855 kilo cocaïne onderschept, mede dankzij de inzet van, weer, een snuffelhond. Vier verdachten zijn opgepakt, waaronder twee bewakers en een bedrijfsrechercheur werkzaam op het haventerrein.

De meeste cocaïne verlaat de haven van Paramaribo nog steeds onopgemerkt in containers aan boord van zeeschepen. De vraag is wanneer de haven eindelijk de beschikking krijgt over een of meerdere containerscanners?

Het ministerie van Financiën meldde maandag 30 december plotseling tussen neus en lippen door, in een persbericht via regeringsspreekbuis Nationaal Informatie Instituut, dat ‘er elf aangekochte scanners in 2020 worden geïnstalleerd. Die gaan dienen om de Douanecontrole-werkzaamheden efficiënter en fraude-veiliger te maken. Het aangewezen personeel zal intensief getraind worden in bediening van de apparatuur en geautomatiseerde afwikkeling van handelsladingen’. Wanneer ze precies in gebruik worden genomen is nog onbekend.

Niet hoog op de lijst

Die onduidelijkheid werd deels weggenomen door een reactie van de directeur van Havenbeheer, Andreas Talea. Hij liet, na herhaald verzoek, Nieuwsblad Transport vorige maand in een reactie weten: ‘Er zijn twee containerscans aangeschaft door de minister van Financiën. In december 2019 zouden ze op de haven moeten zijn aangekomen.’

Het is opmerkelijk dat Talea niet met zekerheid kan zeggen of twee nieuwe scanners al daadwerkelijk zijn gearriveerd. Hij verwijst voor ‘gedetailleerde informatie’ naar de Douane. Maar die weigert antwoord te geven op de vraag vanaf wanneer er een containerscanner gebruikt gaat worden bij controles in de haven van Paramaribo.

Kortom: bestrijding van smokkel is een kerntaak van iedere professionele haven. Maar bij de haven van Paramaribo staat dat nog altijd niet bepaald hoog op de lijst.

Uitdieping rivier moet overslagdaling tegengaan

Meer dan 90% van de importen en exporten van Suriname vindt plaats via de haven in Paramaribo. Die bevindt zich aan de Surinamerivier op veertig kilometer van de monding van de rivier in de Atlantische Oceaan, iets voorbij de bekende Wijdenboschbrug. Schepen met een maximale diepgang van zo’n zeven meter kunnen de haven aandoen. De haven beslaat in totaal zo’n 55 hectare. De kade is zeshonderd meter lang en kan vier schepen van ongeveer honderd meter lengte accommoderen.

Het merendeel van de in- en uitvoer, behalve aluinaarde en ruwe olie, verloopt via de haventerminal. Die heeft een overslagcapaciteit van meer dan 100.000 teu per jaar. De terminal heeft de potentie om de capaciteit in overeenstemming met de marktvraag in de toekomst te verdubbelen. De afgelopen jaren is echter een daling van het aantal schepen te constateren, vooral door de verminderde diepgang van de vaargeul van de Surinamerivier. Al vele jaren heeft de regering plannen om de vaargeul uit te baggeren.

Het ziet er nu naar uit, dat dit jaar eindelijk een eerste aanzet wordt gegeven om de rivier uit te diepen, waardoor grotere schepen de haven kunnen bereiken. Dat moet mede gaan leiden tot een opleving van de in een dal zittende economie van het land. Maar, tot vandaag de dag is het bij woorden en plannen gebleven.