Die ambitie werd maandag uitgesproken tijdens de aftrap van de Hydrogen Delta, zoals de Delta-regio zich noemt op dit vlak. De grote lokale vraag naar waterstof bij de bedrijven in chemie, staal, energie en food, de nabijheid van grootschalige windparken op zee en de al bestaande waterstof-infrastructuur maken volgens de initiatiefnemers de regio een zeer geschikte locatie voor het plaatsen van elektrolysers en de verdere uitrol van een waterstofnet.

Prijs

Het grootste probleem is echter dat de prijs van ‘groene waterstof’, dat via elektrolyse wordt gemaakt van duurzame stroom, nog twee keer zo hoog is als grijze waterstof, dat wordt gewonnen uit aardgas. Toch moet dat volgens de vice-president van offshore-windparkenbouwer Orsted geen belemmering zijn om nu alvast te investeren in de transitie.

‘De kosten van offshore wind zijn in een paar jaar met 63% gedaald’, zei Anders Nordstrom tijdens de kick-off van de Hydrogen Delta. ‘We pleiten ervoor om nu alvast lokale kleine elektrolysers neer te zetten met gedeelde infrastructuur. Dan kunnen we straks opschalen.’

Captains of industry

Diverse lokale captains of industry en topambtenaren spraken hun steun uit voor verdere opschaling, zoals onder meer Anton van Beek (CEO Dow Benelux), Anders Nordstrøm (Vice-president Ørsted), Caroline Hillegeer (CCO ENGIE), Manfred van Vlierberghe (CEO ArcelorMittal België), Michael Schlaug (CEO Yara Sluiskil), Han Fennema (CEO Gasunie), Jan Lagasse (CEO North Sea Port), Nathalie de Muynck (CEO Zeeland Refinery), Yves Vercammen (Directeur Transformation Projects Fluxys) , Niels Unger (COO PZEM), Jo-Annes de Bat (gedeputeerde Economie Provincie Zeeland), Didier Detollenaere (waarnemend gouverneur Provincie Oost-Vlaanderen), Maarten Camps (secretaris-generaal Ministerie Economische Zaken & Klimaat) en oud-minister Hans Wijers, die adviseert bij het project.

Wie verantwoordelijk is voor de investeringen en opschaling, is echter nog niet duidelijk. Want de techniek is op zich wel voorhanden, maar het is voorlopig vooral een kostenverhaal. Zo kost de bouw van een elektrolyser op dit moment nog 1 miljard euro per GW. De verwachting is dat met verdere opschaling die kosten met een derde kunnen dalen.

Maar pas wanneer een dergelijke fabriek zo’n 350 miljoen euro zou kosten, is er pas een concurrerend alternatief voor de conventionele ‘fossiele’ waterstoftechnologie. Tenzij de overheid een CO2-belasting oplegt, maar dat kan zeker in grensoverschrijdende regio’s, zoals de Delta-regio, ongewenste effecten hebben.

Schaalvoordeel

Schaalvoordeel is het sleutelwoord, volgens de industrie. Een oplossing zou daarom volgens de meeste topmannen zijn om eerst de behoefte aan waterstof te creëren, bijvoorbeeld via ‘grijze’ of ‘blauwe’ waterstof (op basis van fossiele brandstoffen waarbij de vrijgekomen CO2 wordt afgevangen). En vervolgens de productie van groene duurzame waterstof steeds verder op te schalen, waarbij de overheid zowel productie als gebruik daarvan stimuleert en tegelijkertijd de productie van groene stroom flink laat toenemen door nog meer in te zetten op offshore wind.

‘We moeten hard aan de slag met elektrolyse, maar het duurt nog een tijd voordat we dat op grote schaal kunnen’, erkende Han Fennema, CEO Gasunie. ‘Blauwe waterstof is twee keer goedkoper dan groene waterstof. We verwachten dat dit in 2030 gelijk aan elkaar is. Blauwe waterstof is vrij snel te realiseren, bijvoorbeeld via CO2-slag in het Porthos-project in Rotterdam. We verwachten daarover volgend jaar de investeringsbeslissing. Dat is dan de aanjager voor de productie van groene waterstof in hoog volume tegen een relatief lage prijs. Elke voetreis naar Rome begint met een eerste stap.’

Verhandelbare waterstof

Het probleem dat echter op lange termijn nog wel speelt, is dat het nog niet realistisch is om te verwachten dat alle energie die in Nederland nodig is, duurzaam wordt opgewekt. Daarom is de verwachting dat verhandelbare waterstof straks een mondiale markt wordt, bijvoorbeeld via pijpleidingen of scheepvaart.

Toch verwacht de Delta-regio het buitenland niet nodig te hebben in haar waterstofvoorziening. Alle voorwaarden zijn volgens de belanghebbenden aanwezig om een grootschalige groene waterstof-industrie in het havengebied van North Sea Port neer te zetten. ‘Maar we moeten uit het geneuzel stappen, ook als het gaat om de financiering’, besloot Wijers de bijeenkomst in Vlissingen.